Кіріспе

Христиан дінінде кең таралған сенімдік қағида немесе дінбаян

"Иса - Иеміз" (грекше: Κύριος Ἰησοῦς, Kýrios Iēsoûs) – Жаңа өсиетте кездесетін ең қысқа сенімдік мәлімдеме, одан да сәл толықтырылған бірнеше нұсқаның бірі. Бұл Исаны толыққанды адам және Құдай деп санайтын көптеген христиандардың сенімін білдіретін мәлімдеме болып табылады. Бұл – Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің ұраны.

Өмірбаян

Көне заманда "болыс" термині әлеуметтік жағдайы жоғары адамдарға көрсетілетін құрметті атау болды, бірақ оның бастапқы мағынасы "билеуші" еді. Патшалар әр жерде "Ием" деп аталып, көбінесе құдайлармен теңестірілді, сондықтан бұл сөз діни мағынаға ие болды. Еврей Библиясы грек тіліне Септуагинтада аударылғанда, христиандықтан кем дегенде екі ғасыр бұрын, құдайлық тетраграмма YHWH үшін "Куриос" сөзі қолданылды, ол бұрын дауыстап оқылмай, "адонай" деп ауыстырылды, бұл еврей тіліндегі "ием" деген сөздің ерекше түрі. 27 жылға дейін Рим императоры Октавиан "Август" атағын алғанда, ол императорға табынудың жасырын түрі болған императордың "генийі" культы арқылы құдайлармен ерекше байланысты білдіретін діни мәнге ие болды. Ұлттық құдайларды құрметтемеу – отанға опасыздық саналатын және саботажға тең келетін әрекет еді. Дж. Г. Дэвис христиандық Исаны Иеміз деп мойындаудан басталады дейді – Иса мемлекетке қатысты жеке тұлғаның қарым-қатынасына жолбасшылық етеді, "біз мемлекетті көршімізді сүю туралы бұйрық аясында түсінуіміз керек".

Жаңа Келісімдегі сенім білдіру сөз тіркестері

Пауыл христиандығында Дж.Н.Д. Келли Галаттықтарға, 2 Салоникалықтарға, Римдіктерге және 1 Қорынттықтарға Пауылға жатқызылған ұрандар сияқты иман сөздерін көрсетеді, бірақ олар ешқашан белгілі бір, стандартты иманға тоғысқан емес. Ең танымал және ең қысқасы – "Иса – Раббымыз", ол ; және, мүмкін, Елшілердің істері 8:16; 19:5 және 1 Қорынттықтар 6:11-дегі шомылу рәсімдерінде кездеседі, себебі олардың "Иса Раббымыздың атымен" деп сипатталуы, "Иса – Раббымыз" формуласының рәсімде болғанын көрсетеді. Бұл фраза "Иса Мәсіх – Раббымыз" деп толықтырылуы мүмкін.

Бастапқыда "Иса – Мәсіх" деген ұқсас формула болған, бірақ оның бастапқы Мәсіхтік маңызы ұмытылғанда бұл сөздер маңызын жойды. "Иса – Құдайдың Ұлы" деген иманның маңызы ұзақ сақталды. Бұл туралы Мәсіхтің құтқару жұмысы мен оның қайта тірілгеніне куә болғандар туралы мәтіндерде айтылған. Ал келесі беттерде Исаның атына "құтқарылу тарихының таңдамалы эпизодтарын" қосатын тағы он мәтін келтіріледі.

Киелі кітап үзінділері

1 Коринфтіктерге 12:3 "Ешкім де Киелі Рухпен болмаса, Исаны Раббы деп айта алмайды." Римдіктерге 10:9-13 "Егер сен аузыңмен Исаны Раббы деп мойындасаң және жүрегіңмен Құдай Оны өлілерден тірілткеніне сенсең, құтыласың. Өйткені, "Иеміздің атын шақырып, Оған жүгінген әркім құтылатын болады." Пілiппіліктерге 2:11 "Сондай-ақ, әр тіл Иса Мәсіхті Раббы деп мойындасын, Құдай Әкесінің даналығына даңқ келтірсін." 1 Коринфтіктерге 15:3-7 "Себебі, мен алдымен сіздерге сол нәрсені жеткіздім, ол мен өзім алған нәрсе: Мәсіх кітабтарға сәйкес, біздің күнәларымыз үшін өлді, ол жерленді, кітабтарға сәйкес үшінші күні тірілді, Петірге, содан кейін он екі елшіге, содан кейін бес жүзден астам бауырларға бірден көрінді, содан кейін ол Яковқа, содан кейін барлық елшілерге көрінді." Римдіктерге 1:3-4 "Оның Ұлы туралы, ол Давидтың ұрпағынан, дене тұрғысынан туған, және Құдайдың күшімен, Киелі Рухпен тірілгенде Құдайдың Ұлы деп жарияланды, Иса Мәсіх, біздің Раббымыз, Оның арқылы біз ізгілік алдық."