Ина Донна Кулбрит: Калифорнияның тұңғыш ақыны және кітапханашысы

Кіріспе

Америкалық ақын, жазушы және кітапханашы (1841–1928)

Ина Донна Кульбрит (туған Джозефин Донна Смит; 10 наурыз 1841 – 29 ақпан 1928) – американдық ақын, жазушы, кітапханашы және Сан-Франциско шығанағындағы әдеби қоғамдастықтың көрнекті өкілі. "Калифорнияның тәтті әншісі" деп аталатын ол Калифорнияның және жалпы Америка штаттарының арасындағы алғашқы ақын лауреаты болды. Иса Масихтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің негізін қалаушы Джозеф Смиттың немересі Кульбрит бала кезінде мормон қауымын тастап, Лос-Анджелесте жасөспірім шағын өлеңдер жаза бастады. Сан-Францискода өз үйін құру үшін жастық шақтағы сәтсіз некесінен бас тарды, сондай-ақ жазушылар Брет Харт және Чарльз Уоррен Стоддардпен танысты, олармен бірге "Golden Gate Trinity" құрды, бұл топ "Overland Monthly" әдеби журналымен тығыз байланысты болды. Оның өлеңдері сыншылар мен Марк Твен, Амброз Бирс және Альфред Лорд Теннисон сияқты танымал ақындардан жағымды пікірлер алды. Кульбрит өз үйінде әдеби салон өткізіп, жаңа жазушыларды баспагерлерге таныстырды. Ол ақын Жоакин Миллермен достық қарым-қатынас орнатып, оның әлемдік атаққа ие болуына көмектесті. Миллер Еуропаны аралап, Лорд Байронның қабірін көру арманының орындалуына қол жеткізгенде, Кульбрит оның Винту қызы мен өз отбасы мүшелеріне күтім жасады. Соның нәтижесінде ол Оклендке көшіп, қалалық кітапханашы лауазымын қабылдады. Ұзақ сағаттар бойы жұмыс істегендіктен оның поэзиясы зардап шекті, бірақ ол Джек Лондон мен Изадора Дункан сияқты жас оқырмандардың бірнеше буынына назар аударды. 19 жыл қызмет еткеннен кейін Окленд кітапханасының оқырмандары қайта ұйымдастыруды талап етті, нәтижесінде Кульбрит жұмыстан босатылды. Ол Сан-Францискоға оралып, Богемиялық клуб мүшелері оны кітапханашы қызметіне шақырды. Кульбрит Калифорния әдебиетінің тарихын, соның ішінде көптеген автобиографиялық материалдарды жазуға кірісті, бірақ 1906 жылғы Сан-Франциско жер сілкінісінен кейін болған өрт оның еңбегін жойды. Жазушы Гертруда Атертон мен Кульбриттің Богемиялық клубтағы достары оған жаңа үйде орналасуға көмектесті, ол жазуды және әдеби салон өткізуді қайта бастады. Ол бірнеше рет пойызбен Нью-Йоркке сапар шекті және әлемге деген қамқорлығы азайғандықтан, поэзиялық шығармаларын көбейтті. 1915 жылдың 30 маусымында Кульбрит Калифорнияның ақын лауреаты атанды және тағы сегіз жыл поэзия жазуын жалғастырды. Оның стилі әдеттегідей меланхолиялық немесе әйелдерден күтілетін көтеріңкі тақырыптардан асып түсті – ол өлеңдерінде кең тақырыптарды қамтыды, олар "ерекше сезімталдықпен" және "көзге түсетін шабыттылықпен" сипатталды. Калифорния ақындары сыйлығының лауреаты Кэрол Маск Дьюкс Кульбриттің өлеңдері туралы "британдық әсемдіктің ықпалымен, ағылшын лаванда стиліне толы" болғанымен, "Калифорния оның шабыт көзі болып қалды" деп жазды.

Ina Donna Coolbrith (born Josephine Donna Smith; March 10, 1841 – February 29, 1928) was an American poet, writer, librarian, and a prominent figure in the San Francisco Bay Area literary community. Called the "Sweet Singer of California", she was the first California Poet Laureate and the first poet laureate of any American state. Coolbrith, born the niece of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints founder Joseph Smith, left the Mormon community as a child to enter her teens in Los Angeles, California, where she began to publish poetry. She terminated a youthful failed marriage to make her home in San Francisco, and met writers Bret Harte and Charles Warren Stoddard with whom she formed the "Golden Gate Trinity" closely associated with the literary journal Overland Monthly. Her poetry received positive notice from critics and established poets such as Mark Twain, Ambrose Bierce and Alfred Lord Tennyson. She held literary salons at her home in Russian Hill—in this way she introduced new writers to publishers. Coolbrith befriended the poet Joaquin Miller and helped him gain global fame. While Miller toured Europe and lived out their mutual dream of visiting Lord Byron's tomb, Coolbrith cared for his Wintu daughter and members of her own family. As a result, she came to reside in Oakland and accepted the position of city librarian. Her poetry suffered as a result of her long work hours, but she mentored a generation of young readers including Jack London and Isadora Duncan. After she served for 19 years, Oakland's library patrons called for reorganization, and Coolbrith was fired. She moved back to San Francisco and was invited by members of the Bohemian Club to be their librarian. Coolbrith began to write a history of California literature, including much autobiographical material, but the fire following the 1906 San Francisco earthquake consumed her work. Author Gertrude Atherton and Coolbrith's Bohemian Club friends helped set her up again in a new house, and she resumed writing and holding literary salons. She traveled by train to New York City several times and, with fewer worldly cares, greatly increased her poetry output. On June 30, 1915, Coolbrith was named California's poet laureate, and she continued to write poetry for eight more years. Her style was more than the usual melancholic or uplifting themes expected of women—she included a wide variety of subjects in her poems, which were noted as being "singularly sympathetic" and "palpably spontaneous". California poet laureate Carol Muske Dukes wrote of Coolbrith's poems that, though they "were steeped in a high tea lavender style", influenced by a British stateliness, "California remained her inspiration."

Жер сілкінісі мен өрт

1906 жылдың ақпан айында Кулбриттің денсаулығы нашарлай бастады. Ол көбінесе ревматизммен ауырып, төсекке жатып, Богемия клубындағы жұмысын жалғастыруға тырысты. Бір айдан кейін, 1906 жылдың сәуір айында Сан-Францискодағы зор жер сілкінісінен кейін болған қасіретті өрт орын алды: Кулбриттің 1604 Тейлор көшесіндегі үйі толығымен өртеніп кетті. Жер сілкінісінен кейін, бірақ өрт қаупі туғанға дейін, Кулбрит үйінен сүйікті мысығын алып шығып, жақын арада қайта ораламын деп ойлады. Оның шәкірті Роберт Норман мен серігі Жозефина Зеллер тағы бір мысықты, бірнеше хатты және Кулбриттің альбомды алып кетуге үлкермеді. Хоакин Миллер шығанақтың арғы жағынан қара түтін көріп, Оклендтен Сан-Францискоға пароммен келіп, Кулбритке өрттен құнды заттарын құтқаруға көмектесуге тырысты, бірақ тонаушыларға қарсы өлім жазасын қолдануға бұйрық берілген сарбаздар оны тоқтатып қалды. 1907 жылдың ақпанында Сан-Хосе әйелдер клубы "Ина Кулбрит күні" атты шара ұйымдастырды, мақсаты – Кулбритке мемлекеттік зейнетақы тағайындау және Спиннерлер клубы ұсынған кітап жобасына қолдау көрсету. 1907 жылдың маусымында Спиннерлер клубы "Спиннерлердің көркем әдебиет кітабы" атты кітапты басып шығарды, кітаптан түскен табыс Кулбритке берілді. Фрэнк Норрис, Мэри Хэллок Фут және Мэри Хантер Остин кітапқа әңгімелер жазған авторлардың қатарында болды. Богемия клубының досы, ақын Джордж Стерлинг кіріспе сөзді жазды, ал богемиялық Мейнард Диксон суретшілердің бірі болды. Бұл жобаның бастамашысы Гертруда Атертон болды, ол Кулбриттің Калифорнияның әдеби тарихымен байланысын көрді. Кітап жеткілікті қаржы жиная алмағанда, Атертон өз қаражатынан құрылыс жұмыстарын бастауға қажетті соманы қосты. Россиан Хиллдегі 1067 Бродвейде Кулбрит үшін жаңа үй салынды. Ол онда қоныстанып, әдеби кештерін қайтадан өткізе бастады. 1910 жылы ол Атертоннан сенімдік қор алды. 1910-1914 жылдары Атертонның қаржылық көмегімен және богемиялық достарының шағын грантымен Кулбрит Нью-Йорк пен Сан-Францискодағы үйлері арасында жүріп, өлеңдер жазды. 1913 жылы Элла Стерлинг Мигельс Калифорния әдебиет қоғамын құрды, ол Кулбриттің Русский Хиллдегі үйінде айына бір рет бейресми түрде жиналатын, газет тілшісі және әдеби сыншы Джордж Хамлин Фич төрағалық ететін қоғам болды. Калифорнияның әдебиет тарихшысы деп аталатын Мигельс өзінің кең білімін Кулбритке және қоғамдағы кездесулерге байланыстырады. Содан кейін МакКракен көрермендер қатарынан тұрып, Кулбритке қосылды. Калифорния штатының Сенаты тарапынан ешқандай қаржылық қолдау көрсетілмеді. 1916 жылы Кулбрит өзінің өлеңдер жинақтарының көшірмелерін туысы Джозеф Ф. Смитке жіберді, ол оның өлеңдерін және Джозеф Смиттен туған қызы екенін жариялады, бұл оны қатты ренжітті. Ол оған былай деді: "Сенген сенімің үшін айқышқа шегеленіп өлтіру – құт-береке. Сенбеген сенімің үшін айқышқа шегелену – шын мәнінде айқышқа шегелену". Ол ашуланбағанын, бірақ әрине, риза болмағанын айтты. 80 жасында МакКракен Кулбритке жазған хатында өзінің жақын досына әлі күнге дейін күн көру үшін жұмыс істеуге мәжбүр екендігіне шағымданды: "Әлем бізді жақсы қабылдаған жоқ, Ина; Калифорния бізге алғыс айтпады. Мемлекет пенсия түрінде төлейтін жүздеген мың доллардың ішінде сіз зейнеткерлердің алдында, ал мен төменде болуым керек деп ойламайсыз ба?"

By February 1906, Coolbrith's health was showing signs of deterioration. She was often sick in bed with rheumatism, and hard pressed to continue her work at the Bohemian Club. A month later, disaster struck in the form of the calamitous fire that followed the great San Francisco earthquake in April 1906: Coolbrith's home at 1604 Taylor Street burned to the ground. Directly after the earthquake but before fire threatened, Coolbrith had left her house carrying a pet cat, thinking she would soon return. Her student boarder Robert Norman and her companion Josephine Zeller were unable to carry more than another cat, a few small bundles of letters and Coolbrith's scrapbook. Immediately after he spotted heavy smoke from across the bay, Joaquin Miller took the ferry from Oakland to San Francisco in order to assist Coolbrith in saving her valuables from the approaching fire, but was prevented from doing so by soldiers who had orders to use deadly force against looters. In February 1907, the San Jose Women's Club hosted an event called "Ina Coolbrith Day" to promote interest in legislating a state pension for Coolbrith, and in a book project being put forward by the Spinners' Club. In June 1907, the Spinners' Club printed a book entitled The Spinners' book of fiction whose proceeds were to be given to Coolbrith. Frank Norris, Mary Hallock Foote and Mary Hunter Austin were among the authors who contributed stories. The poet George Sterling, a friend from the Bohemian Club, submitted an introductory poem, and Bohemian Maynard Dixon was among the illustrators. The driving force behind the effort was Gertrude Atherton, a writer who saw in Coolbrith a connection to California's literary origins. When the book failed to produce sufficient funding, Atherton added enough from her own pocket to start construction. A new house was built for Coolbrith at 1067 Broadway on Russian Hill. Settled there, she resumed hosting salons. In 1910, she received a trust fund from Atherton. During 1910–1914, with money from Atherton and a discreet grant from her Bohemian friends, Coolbrith spent time going between residences in New York City and San Francisco, writing poetry. In 1913, Ella Sterling Mighels founded the California Literature Society which met informally once a month at Coolbrith's Russian Hill home, newspaper columnist and literary critic George Hamlin Fitch presiding. Mighels, who has been called California's literary historian, credited her breadth of knowledge to Coolbrith and the society meetings. McCracken was then ushered up from her seat in the audience to join Coolbrith. by the California State Senate with no financial support attached. In 1916, Coolbrith sent copies of her poetry collections to her cousin Joseph F. Smith who publicized her sending them to him and her identity as a niece of Joseph Smith, which upset her. She told him that "To be crucified for a faith in which you believe is to be blessed. To be crucified for one in which you do not believe is to be crucified indeed." She assured him she was not angry but she certainly was not pleased. At the age of 80, McCracken wrote to Coolbrith to complain to her dear friend of still having to work for a living: "The world has not used us well, Ina; California has been ungrateful to us. Of all the hundred thousands the state pays out in pensions of one kind and another, don't you think you should be at the head of the pensioners, and I somewhere down below?"

Өлім және мұра

1923 жылдың мамыр айында Кулбриттің досы Эдвин Маркхэм оны Нью-Йорктегі Латам қонақ үйінде «өте қарт, ауру және ақшасыз» күйде тапты. Ол Лотта Крэбтриден оған көмектесуін сұрады. Артритке шалдыққан Кулбрит Калифорнияға қайтарылды, онда ол Берклиде немере қызының күтіміне берілді. 1924 жылы Миллс колледжі оған құрметті өнер магистрі дәрежесін берді. 1926 жылдың сәуірінде ол өзінің ескі досы, өнер меценаты Альберт М. Бендер және оның әкелген жас Ансел Адамсы сияқты қонақтарды қабылдады. Адамс Кулбриттің ақ парсы мысығының біріне жақын отырған және басына үлкен ақ мантилья кигенін суретке түсірді. Ол Оклендтегі Маунтин-Вью зиратына жерленді. Оның қабірі (11-ші учаскеде орналасқан) 1986 жылға дейін белгіленбеген, содан кейін «Ина Кулбрит үйірмесі» деп аталатын әдеби қоғам қабір тасын орнатты. Бекворт асуының жанындағы, Сьерра-Невада тауларындағы 70-ші мемлекеттік тас жолының жанындағы 7900 фут (2408 м) биіктіктегі шың. Оның Ресей төбесіндегі үйінің жанында Ина Кулбрит саябағы, бұрын тік беткейге көтерілетін террасалар ретінде құрылған, 1947 жылы Сан-Францискодағы «Алтын Батыстың жергілікті қыздары» клубының салондықтарымен бірге ескерткіш тақта орнатылды. Саябақ «тыныштандыратын ортасымен және шығанақтың тамаша көрінісімен» танымал. Кулбриттің кейінгі өлеңдерінен тұратын «Күн батуының қанаттары» кітабы оның қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. Чарльз Джозеф Макконаги Филлипс жинақты редакциялады және Кулбриттің өміріне арналған қысқаша естелік жазды. 1933 жылы Калифорния университеті Тынық мұхиты университеті, Миллс колледжі, Стэнфорд университеті, Санта-Клара университеті, Калифорнияның Сент-Мэри колледжі және Калифорния университетінің кез келген кампустарында оқыған студенттер жазған ең жақсы жарияланбаған өлеңдердің авторларына жыл сайын берілетін Ина Кулбрит атындағы поэзия сыйлығын құрды. Калифорния жазушылар клубы (CWC) кейде «үлгілі қызметімен» ерекшеленетін мүшесін Ина Кулбрит сыйлығына ие болуға таңдайды. 2009 жылы сыйлық CWC бюллетенінің редакторы Джойс Крейгке берілді. 2011 жылы Келли Харрисон «Батыс желдерінің жүз жылдық антологиясы» еңбегі үшін марапатталды. 1997 жылы жарық көрген «Ажырылыстар» романында автор Оукли Холл Кулбрит пен оның 1870 жылғы әдеби ортасындағы басқа да тұлғаларын оқиғаның басты кейіпкерлері ретінде бейнеледі. 2001 жылы Скотт Донахьюдың 63 000 долларлық мүсіні Оклендтің орталық Франк Огава алаңына, Окленд қалалық әкімшілігіне жақын орналастырылды. Суретшінің айтуынша, оның 4 метрлік көп түсті жапсырмалы мүсіні Окленд үшін маңызды 20 әйелдің, соның ішінде Кулбрит, Изадора Дункан, Джулия Морган және тағы басқалардың жиынтық бейнесі. «Сигаме/Солға мені» деп аталатын мүсін қаланың қоғамдық өнерді сатып алу бойынша қабылданған процедурасын бұзғаны және, Бен Хазардтың сөзімен, Оклендтің қолөнер және мәдени өнер бөлімінің басшысы, «кейбір адамдарға мүсіннің сыртқы түрі ұнамағаны» үшін наразылық тудырды. 2004 жылдың соңында мүсін Окленд шығанағындағы Юнион Пойнт паркі деп аталатын бұрынғы өнеркәсіптік ауданға көшіріліп, 2005 жылы көпшілікке ашылды. Беркли қаласы 2003 жылы қала орталығындағы бір көше блогының бойында орналасқан 120 өлең жазылған құйма темір тақталар сериясын орнатты, осылайша Аддисон көшесі Поэзия жолы құрылды. Бұрынғы АҚШ ақыны Роберт Хасс Кулбриттің бір туындысын қосу қажет деп шешті. Аддисон және Шаттак даңғылдарының солтүстік-батыс бұрышындағы көп қозғалыс бар жаяу жолына Кулбриттің «Copa De Oro (The California Poppy)» өлеңі жазылған, көтерілген фарфор эмаль әріптерімен жазылған тақта орнатылды. 2016 жылы Беркли төбелеріндегі бір жол Кулбрит атымен қайта аталды. Беркли төбелеріндегі жолдарға Брет Харт, Чарльз Уоррен Стоддард, Марк Твен және Кулбрит шеңберіндегі басқа да әдебиетшілердің есімдері берілгенде, әйелдердің есімдері қосылмады. Беркли қаласының, Беркли тарихи қоғамының, Беркли тарихи тақта жобасының және Беркли жолының саяхатшылар қауымдастығының күш-жігері арқасында Грызли Пик бульвары мен Миллер даңғылын байланыстыратын төбедегі баспалдақтың атауы Брет Харт жолынан Ина Кулбрит жолы деп өзгертілді. (Брет Харттың есімімен аталған үш жол әлі де осы аймақта бар.) Сатылардың төменгі жағында Беркли тарихи қоғамы Кулбритті еске алу үшін тақта орнатты.

In May 1923, Coolbrith's friend Edwin Markham found her at the Hotel Latham in New York, "very old, ill and moneyless". He asked Lotta Crabtree to gather help for her. Crippled with arthritis, Coolbrith was brought back to California where she settled in Berkeley to be cared for by her niece. In 1924, Mills College conferred upon her an honorary Master of Arts degree. In April 1926, she received visitors such as her old friend, art patron Albert M. Bender, who brought young Ansel Adams to meet her. Adams made a photographic portrait of Coolbrith seated near one of her white Persian cats and wearing a large white mantilla on her head. and was buried in Mountain View Cemetery in Oakland. Her grave (located in Plot 11 at ) was unmarked until 1986 when a literary society known as The Ina Coolbrith Circle placed a headstone. a 7900 feet (2408 m) peak near Beckwourth Pass in the Sierra Nevada mountains near State Route 70. Near her Russian Hill home, Ina Coolbrith Park, established earlier as a series of terraces ascending a steep hill, received a memorial plaque placed in 1947 by the San Francisco parlors of the Native Daughters of the Golden West. The park is known for its "meditative setting and spectacular bay views". Wings of Sunset, a book of Coolbrith's later poetry, was published in the year after her death. Charles Joseph MacConaghy Phillips edited the collection, and wrote a brief memorial to Coolbrith's life. In 1933, the University of California established the Ina Coolbrith Memorial Poetry Prize, given annually to authors of the best unpublished poems written by undergraduate students enrolled at the University of the Pacific, Mills College, Stanford University, Santa Clara University, Saint Mary's College of California, and any of the University of California campuses. The California Writers Club (CWC) occasionally selects a member, one distinguished by "exemplary service", to receive the Ina Coolbrith Award. In 2009, the award was given to Joyce Krieg, editor of the CWC Bulletin. In 2011, Kelly Harrison received the award for work on the anthology West Winds Centennial. In his 1997 novel Separations, author Oakley Hall set Coolbrith and others of her 1870 literary circle as main characters in the story. In 2001, a $63,000 sculpture by Scott Donahue was placed in Oakland's central Frank Ogawa Plaza, adjacent to Oakland City Hall. The artist said his 13 feet (4 m) polychrome patchwork statue was a composite image of 20 women, historic and current, important to Oakland, including Coolbrith, Isadora Duncan, Julia Morgan and more. Entitled Sigame/Follow Me, the sculpture elicited protests because the city did not follow its own process for acquiring public art and because "some people", according to Ben Hazard, Oakland's Craft and Cultural Arts Department leader, "just don't like the sculpture's looks". By late 2004, the sculpture had been removed to a remote former industrial site called Union Point Park on the Oakland Estuary, opening to the public in 2005. The City of Berkeley in 2003 installed a series of 120 poem imprinted cast iron plates flanking one block of a downtown street, to become the Addison Street Poetry Walk. Former U. S. Poet Laureate Robert Hass determined that one of Coolbrith's works should be included. A plate bearing Coolbrith's poem "Copa De Oro (The California Poppy)" in raised porcelain enamel text is set into the sidewalk at the high traffic northwest corner of Addison and Shattuck Avenues. In 2016, a path in the Berkeley Hills was renamed for Coolbrith. When byways in the Berkeley hills were named after Bret Harte, Charles Warren Stoddard, Mark Twain, and other literati in Coolbrith's circle, women were not included. Through the efforts of the City of Berkeley, the Berkeley Historical Society, the Berkeley Historical Plaque Project, and the Berkeley Path Wanderers Association, the name of a stairway in the hills that connects Grizzly Peak Boulevard and Miller Avenue was changed from Bret Harte Lane to Ina Coolbrith Path. (Bret Harte still has three byways named for him in the area.) At the bottom of the stairway, the Berkeley Historical Society has installed a plaque to commemorate Coolbrith.