Кіріспе

Санскрит тілінен шыққан "құдайдың ойыны" Lila (līlā) немесе leela (/'//l//i://l//@/) сөзі шамалы түрде "құдайдың ойыны" деп аударылуы мүмкін. Лила ұғымы үнді философиясының дуалистік емес және дуалистік философиялық мектептерінде ортақ, бірақ әрқайсысында ерекше мағынаға ие. Дуализмге жатпайтын философияда лила – құдайлық абсолюттің (Брахман) шығармашылық ойынының нәтижесі ретінде бүкіл шындық, оның ішінде ғаламды сипаттау тәсілі. Ал вайшнавтық дуалистік мектептерде лила – Құдай мен Оның адал жандарының іс-әрекеттерімен қатар, Вайшнав жазбаларындағы Шримад Бхагаватамның 3.26.4 тарауында көрсетілгендей, жаратылған ғаламның макрокосмикалық әрекеттерін білдіреді: sa eṣa prakṛtiḿ sūkṣmāḿ daivīḿ guṇamayīḿ vibhuḥ yadṛcchayaivopagatām abhyapadyata līlayā – «Ол, ең ұлылардың ең ұлысы, ең жоғары Құдайлық Тұлға, Өзінің ойын-сауықтары ретінде табиғаттың үш гунасымен жабдықталған нәзік материалдық энергияны қабылдады».

Салдары

Индуизм діндері лиланың көрінуіне адам қалай ден қоюы керектігі туралы әртүрлі пікірде. Карма-йога өмірдің барлық жақтарын қуанышпен қабылдауға ("саналы қабылдау") және Құдайдан өзгешелігін сақтап отыруға мүмкіндік береді, ал Бхакти және Джнана-йога Құдаймен біртүге ұмтылуды жақтайды. Лила – Кришнаға (әдемі әзілкеш ретінде) және Шиваға (биші ретінде) дәстүрлі түрде табынудың маңызды ұғымы, сондай-ақ Стивен Нахманович, Фрицёф Капра және Алан Уоттс сияқты заманауи жазушылар тарапынан қолданылған. Лила Батыс теологиясының Пандеизм тұжырымымен салыстырылады, ол Әлемді Құдайдың Әлем элементтерінің өзара әрекеттесуін сезіну үшін физикалық формаға енгені ретінде сипаттайды.