Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Денеге хирургиялық түрде имплантацияланатын түтік
Tube surgically implanted in the body
Канюля (['kænjʊlə]; латынша "кіші қамыс" деген мағынаны білдіреді; cannulae немесе cannulas) – денеге енгізілетін түтік, көбінесе сұйықтық беру немесе алу, немесе үлгілер жинау үшін қолданылады. Қарапайым тілмен айтқанда, канюля трокар инесінің ішкі немесе сыртқы бетін айналып, ине ұзындығын бастапқы ине ұзындығының кемінде жартысына дейін ұзартады. Оның өлшемі негізінен 14-тен 26-ға дейін болады. Әртүрлі өлшемдегі канюлялар түрлі түстермен белгіленеді. Декануляция – дәрігер тыныс алу үшін қажет емес деп шешкен жағдайда канюляны (экстубация), әсіресе трахеостомиялық канюляны толығымен алып тастау.
A cannula ('/k//æ//nj//ᵿ//l//ə//audio=en us cannula. oga/; Latin meaning 'little reed'; : cannulae or cannulas) is a tube that can be inserted into the body, often for the delivery or removal of fluid or for the gathering of samples. In simple terms, a cannula can surround the inner or outer surfaces of a trocar needle thus extending the effective needle length by at least half the length of the original needle. Its size mainly ranges from 14 to 26 gauge. Different sized cannula have different colours as coded. Decannulation is the permanent removal of a cannula (extubation), especially of a tracheostomy cannula, once a physician determines it is no longer needed for breathing.
Медицина
Канулалар әдетте ішінде трокармен бірге келеді. Трокар – денеге қажетті кеңістікке ену үшін тесіп кіретін ине. Канюланың көптеген түрлері бар:
Cannulas normally come with a trocar inside. The trocar is a needle, which punctures the body in order to get into the intended space. Many types of cannulas exist:
Көктамырлық канюлалар ауруханада ең көп қолданылады. Кардиохирургияда жүрек-өкпе айналымын қамтамасыз ету үшін түрлі канюлалар қолданылады. Мұрындық канюла – мұрынның астынан өтетін және оттегі беруге арналған пластикалық түтік.
Intravenous cannulas are the most common in hospital use. A variety of cannulas are used to establish cardiopulmonary bypass in cardiac surgery. A nasal cannula is a piece of plastic tubing that runs under the nose and is used to administer oxygen.
Аорталық канюляция
Аорталық канюла, мысалы, зақымдалған жоғары көтерілетін аортаға, Сельдингер техникасы арқылы орналастырылуы мүмкін.
An aortic cannula may be placed in the aorta, for example in a diseased ascending aorta, using the Seldinger technique.
Мұрынды канюляциялау және ауыз-мұрынды канюляциялау
Мұрындық канюла немесе ауыз-мұрындық канюла – иілгіш түтік, әдетте, мұрынға және/немесе ауызға қолайлы енгізу үшін бірнеше қысқа, ашық ұштары бар. Ол газды (мысалы, таза оттегіні), газ қоспасын (мысалы, анестезия кезінде) беру үшін немесе мұрын мен/немесе ауызға ауа ағынын өлшеу үшін қолданылуы мүмкін.
A nasal cannula or an oral–nasal cannula consists of a flexible tube, usually with multiple short, open ended branches for comfortable insertion into the nostrils and/or mouth, and may be used for the delivery of a gas (such as pure oxygen), a gas mixture (as, for example, during anesthesia), or to measure airflow into and out of the nose and/or mouth.
Трахеотомиялық түтік
Трахеотомиялық түтікшені алып тастау деканнуляция деп аталады.
The removal of a tracheotomy tube is referred to as decannulation.
Ветеринариялық пайдалану
Қаңқашалық қақпақ, ірі қара мал мен қойлардағы қарынның газдануы (ruminal tympany) салдарынан туындаған қысым мен ісінуді жеңілдету үшін шұғыл жағдайда қолданылады. Мұның ең көп кездесетін себебі – малдың кездейсоқ түрде құрғақталған немесе балдырлар басым жайылымдарда (әсіресе люцерна, ладино, қызыл және ақ конюшина) жаюы болып табылады. Қаңқашалық қақпақтар Verichip орнатылуының құрамдас бөлігі болып табылады. Ас қорыту жүйесін зерттеу үшін қаңқашалық қақпақтары бар сиырларда одан да ірі қаңқашалық қақпақтар қолданылады.
A cannula is used in an emergency procedure to relieve pressure and bloating in cattle and sheep with ruminal tympany, due most commonly to their accidentally grazing wilted legume or legume dominant pastures, particularly alfalfa, ladino, and red and white clover. Cannulas are a component used in the insertion of the Verichip. Much larger cannulas are used to research about the digestive system of cannulated cows.
Эстетикалық медицина және қартаюға қарсы
Эстетикалық медицинада, дөңгелек ұшты канула немесе микроканула (сондай-ақ, тегіс ұшты микроканула, дөңгелек ұшты канула немесе жай ғана микроканула деп те аталады) – өткір емес жиегі бар және ұшына жақын экструзия порты немесе тесігі бар кішкентай түтік. Ол сұйықтықтарды немесе гельдерді тері астына инъекциялау үшін жасалған. Ішкі диаметрінің өлшеміне байланысты, оны гиалурон қышқылы, коллаген, поли L сүт қышқылы, CaHA және т.б. сияқты косметикалық әжімдерді толтыру үшін немесе май ауыстыру (липосакция) үшін қолдануға болады. Американдық эстетикалық пластикалық хирургия қоғамы кальций гидроксиапатит және полиметилметакрилат сияқты қосымша жұмсақ тіндерді толтыру туралы хабарлайды. Бұларды пайдаланудың артықшылығы – олар аз ауыртпалық тудырады, көгалдану қаупі азырақ, ісіну азырақ және қауіпсіздік деңгейі жоғары. Дөңгелек ұшты микроканулалармен кездейсоқ тамыр ішіне инъекция жасау қиынырақ, бұл терінің некрозы, ойық жаралар және торлы қабық артериясына эмболия қаупін азайтады, соның салдарынан соқыр болуы мүмкін. Шындығында, 2015 жылдың мамыр айында АҚШ «Беттегі қан тамырларына жұмсақ тіндерді қателікпен инъекциялау» тақырыбында FDA қауіпсіздік туралы хабарлама арқылы осы қауіптер туралы ескерту жасады. 2012 жылдың қаңтар айында «Dermasculpt» микрокануласы АҚШ-та жұмсақ тіндерді толтыру үшін FDA-ның мақұлдауын алды, одан кейін «Magic Needle», «Softfil», «TSK STERiGLIDE™ by Air Tite Products» және «Sculpt face» келеді. Микроканулалардың негізгі құрылымдық айырмашылықтары – экструзия портының немесе тесігінің ұштан қашықтығы (жақын болса, дәлдігі жоғары), ұштың дөңгелектігі (конус тәрізді дөңгелек ұш кіруге оңай) және шахтаның икемділігі (сезімтал құрылымдардың айналасында қозғалуға жеткілікті икемділік, бірақ дәл орналастыру үшін жеткілікті қаттылық). Микроканула ұштары дөңгелек болғандықтан, теріге ену үшін пилоттық немесе енгізу инесі қажет, ал техникасы – микрокануланы осы кішкентай тесік арқылы өткізу. Микрокануламен косметикалық инъекция жасау әдістері, мысалы, Ұзын микроканулалық қос қиылысты желдеткіш және Wiggle Progression әдістері сияқты косметикалық әжімдерді толтыруды қалай дұрыс орналастыруға болатыны туралы әзірленді.
In aesthetic medicine, a blunt tip cannula or microcannula (also called smooth tip microcannula, blunt tipped cannula, or simply microcannula) is a small tube with an edge that is not sharp and an extrusion port or pore near the tip which is designed for atraumatic subdermal injections of fluids or gels. Depending on the size of the internal diameter, it can be used either for the injection of cosmetic wrinkle fillers like hyaluronic acid, collagen, poly L lactic acid, CaHA, etc., or for fat transfer (Liposuction). The American Society for Aesthetic Plastic surgery notes additional soft tissue fillers like calcium hydroxy apatite and polymethylmethacrylate. The advantage of using these is that they are less painful, have less risk of bruising, have less swelling, and a better safety profile. Accidental intravascular injections are more difficult with blunt tip microcannulas, reducing the risk of skin necrosis, ulcers, and embolization to the retinal artery which can result in blindness. Indeed, in May 2015, the USA issued a warning of these risks as an FDA Safety Communication on the "Unintentional Injection of Soft Tissue Filler Into Blood Vessels In the Face". In January 2012, the "Dermasculpt" microcannula was approved by the FDA for use in the United States for use with soft tissue fillers followed by the "Magic Needle", "Softfil", "TSK STERiGLIDE™ by Air Tite Products", and "Sculpt face". The primary structural differences between microcannulas is the distance of the extrusion port or pore from the tip (closer is more precise), the bluntness of the tip (tapered blunt tip is easier for entry), and the flexibility of the shaft (enough flexibility to move around sensitive structures but enough rigidity for precise placement). Since microcannula tips are blunt, a Pilot or Introducer needle is required for entry through the skin and the technique is to thread the microcannula through this tiny opening. Microcannula cosmetic injection techniques have been developed on how to best place cosmetic wrinkle fillers such as the Long MicroCannula Double Cross Hatched Fan and the Wiggle Progression techniques.
Денені тесу
Канюлалар денеге тесу кезінде стандартты веналық ине қолданылғанда (әдетте 18GA мен 12GA аралығында, бірақ 0GA-ға дейін болуы мүмкін, мұндай жағдайда процедура дермальды тесу деп аталады және канюласыз биопсиялық тесу қолданылады), сондай-ақ, ілмектерді суспензияға орнату үшін қолданылады. Тесу кезінде фистула ине енгізу арқылы жасалады. Содан кейін ине алынып тасталады, ал канюла орнында қалады, кейде оның ұзындығы қысқартылады. Канюла алынып тасталғаннан кейін, фистулаға бірден стерильді әшекейлер енгізіледі, бұл жаңа фистулаға дөңгелек ұштармен әшекейлер енгізуден туындаған жарақатты азайтуға көмектеседі.
Cannulas are used in body piercing when using a standard IV needle (usually between 18GA and 12GA, although may be as large as 0GA, in which case the procedure is known as dermal punching and uses a biopsy punch without a cannula), and for inserting hooks for suspensions. During piercing, the fistula is created by inserting the needle. The needle is then removed, leaving the cannula in place, which is sometimes trimmed down. The cannula is then removed and sterile jewelry is inserted into the fistula simultaneously, in order to minimise trauma to the fresh fistula caused by insertion of blunt ended jewelry.
Медициналық емес пайдалану
Биологиялық зерттеулерде, белгілі бір химиялық заттың нақты жасушаға тигізетін әсерін анықтау үшін сұйықтықты сорып алып, енгізетін түрткі-сору канюлясы қолданылады. Канюланың түрткі бөлігі физиологиялық ерітінді және зерттелетін химиялық затпен толтырылып, содан кейін жасушаның жергілікті жасушалық ортасына баяу инъекцияланады. Ал сору канюлясы жасуша сыртындағы ортадан сұйықтықты тартып алып, химиялық затқа жасушаның реакциясын өлшейді. Бұл техника ерекше нейроғылым саласында қолданылады. Жалпы авиацияда канюла – мұрын астынан өтетін, атмосфералық қысымы жоқ ұшақтарда, теңіз деңгейінен 10,000 фут биіктікте ұшу кезінде оттегі беруге арналған пластик түтік. Синтетикалық химияда канюла – сұйықтарды немесе газдарды бір ыдыстан екіншісіне ауамен араластырмай көшіруге қолданылатын тот баспайтын болаттан немесе пластиктен жасалған құбыр. Толық ақпарат алу үшін "Канюла көшіру" бөлімін қараңыз.
In biological research, a push pull cannula, which both withdraws and injects fluid, can be used to determine the effect of a certain chemical on a specific cell. The push part of the cannula is filled with a physiological solution plus the chemical of interest and is then injected slowly into the local cellular environment of a cell. The pull cannula then draws liquid from the extracellular medium, thus measuring the cellular response to the chemical of interest. This technique is especially used for neuroscience. In general aviation, a cannula refers to a piece of plastic tubing that runs under the nose and is used to administer oxygen in non pressurized aircraft flying 10,000 feet above sea level. In synthetic chemistry, a cannula refers to a piece of stainless steel or plastic tubing used to transfer liquids or gases from one vessel to another without exposure to air. See more at Cannula transfer.