Кіріспе

Перу музыкасы – Перудің Анд, испан және африкалық тамырларынан пайда болған дыбыстар мен стильдердің қосындысы. Андтың ықпалы көбінесе үрмелі аспаптар мен мелодиялардың құрылымынан байқалады, ал африкалық ықпал ырғақ пен соққылы аспаптарда, ал еуропалық ықпал гармония мен ішекті аспаптарда естіледі. Колумбияға дейінгі Анд музыкасы барабандар мен ішекті аспаптарда орындалған, Еуропаның сыбызғы мен барабан дәстүріне ұқсас. Андтың тритоникалық және пентатоникалық гаммалары отарлық кезеңде гексатоникалық, ал кейбір жағдайларда диатоникалық гаммаларға дамытылды.

Тарих

Перуде, тіпті Американың барлық жерінде басылған ең ерте полифониялық музыка Хуан Перес Боканегра жазған немесе жинаған "Hanacpachap cussicuinin" болды, ол 1631 жылы жарық көрді.

Сызықты аспаптар

Перу музыкасының басым бөлігі ұлттық аспап – шарангоға тиесілі. Шарэнго – аспаптар тобының мүшесі және Перу вице-корольдігі кезінде испан виуэласын (vihuela) еліктеген музыканттармен ойлап табылды. Канас және Титикака аймақтарында шаранго танысу рәсімдерінде қолданылады, аспап арқылы әйелдерді еркек орындаушыларға тартып алу үшін символдық түрде су перілерін шақырады. 1960 жылға дейін шаранго ауылдық кедейлердің аспабы деп ескерілмей келді. 1959 жылғы революциядан кейін, ол Индигенизм қозғалысының (1910–1940) негізінде, басқа орындаушылар арасында кеңінен танымал болды. Оның түрлеріне валайчо, чилладор, чинлили және үлкенірек, төменгі ырғақтағы шарангон жатады. Испан гитарасы жиі ойналса, сондай-ақ испандық бандуррия да кеңінен таралған. Гитарадан өзгешелігі, Перу музыканттары оны жылдар бойы өзгертіп, бастапқыда 12 ішекті, 6 курс аспаптан 12-16 ішекті, 4 курс аспапқа айналдырды. Еуропадан келген скрипкалар мен арфалар да ойнатылады.

Дауыс аспаптары

Кейжон – африкалық құлдар жасаған маңызды соққы аспабы. Көптеген адамдар сиыр қоңырауының да африкалық тегі болуы мүмкін деп санайды. Оларда ойналатын ырғақтар көбінесе африкалық ықпалда болғанымен, кейбір соққы аспаптары африкалық емес. Мысалы, бомбо – еуропалық, ал ванкара мен тинья – анддық текті.

Жел аспаптары

Окарина мен вакра фукудан басқа, Перуде екі негізгі типтегі үрмелі аспаптар бар: панпайпалар мен флейталар. Екеуі де ежелгі Анд халқының мұрасы болып табылады және тритоникалық, пентатоникалық және гексатоникалық гаммаларда ойнау үшін жасалған, алайда кейбір заманауи музыканттар еуропалық диатоникалық гаммаларда ойнауға арналған аспаптарды да қолданады. Алғашқы түрге сику (немесе зампонья) және антара жатады. Екінші түрге пинкилу, тарка және квена (кина) флейталары кіреді.