Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд классикалық ғалымы (1674–1757)
Scottish classical scholar (1674–1757)
Томас Руддиман (16 қазан 1674 – 19 қаңтар 1757) – шотланд классикалық ғалымы.
Thomas Ruddiman (October 167419 January 1757) was a Scottish classical scholar.
Өмір
Руддиман Баффширдегі Банффтан үш шақырым жердегі Боиндиге жақын шаруа қожалығында дүниеге келді, онда оның әкесі фермер болған. Ол жергілікті білім алып, кейін Абердин университетінде оқыды. 1695 жылдан бастап Лоренцекиркте мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді. 1700 жылы доктор Арчибальд Питкэрннің ықпалымен Эдинбургтегі Адвокаттар кітапханасының көмекшісі болды. 1715 жылы сәтті баспа бизнесін құрды, ал 1728 жылы Эдинбург университетінің баспашысы болып тағайындалды. 1729 жылы «Каледониялық Меркурий» газетін иеленді, ал 1730 жылы Адвокаттар кітапханасының сақтаушысы болып тағайындалды, 1752 жылы қызметтен кетті. Ол Эдинбургтегі Грейфрайрс зиратында жерленген. Ескерткішті 1801 жылы оның туысы доктор Уильям Раддиман орнатқан. Ол зираттың солтүстік-батыс бөлігінде тұр.
Ruddiman was born on a farm near Boyndie, three miles from Banff in Banffshire, where his father was a farmer. He was educated locally and then studied at the University of Aberdeen. Initially from 1695, he was schoolmaster in Laurencekirk. Then in 1700, through the influence of Dr Archibald Pitcairne, he became an assistant in the Advocates' Library, Edinburgh. He founded (1715) a successful printing business, and in 1728 was appointed printer to the University of Edinburgh. He acquired the Caledonian Mercury in 1729, and in 1730 was appointed keeper of the Advocates' Library, resigning in 1752. He is buried at Greyfriars Kirkyard, Edinburgh. The monument was erected in 1801 by his relative, Dr William Ruddiman. It stands in the north west section of the graveyard.
Отбасы
Ол Анна Смитке (1694–1769) үйленген. Оның сіңілі баласы Уолтер Руддиман (1719–1781), Банффтен шыққан, Эдинбургте баспагер және баспа иесі ретінде сәтті бизнес құрды.
He was married to Anna Smith (1694–1769). His nephew Walter Ruddiman (1719–1781) also from Banff, similarly established a successful business in Edinburgh as a printer and publisher.
Шығармалары
Оның алғашқы маңызды жазбалары Флоренс Уилсонның «De Animi Tranquillitate Dialogus» (1707) және «Deliciae Poetarum Scotorum» редакторы Артур Джонстонның «Cantici Solomonis Paraphrasis Poetica» (1709) еңбектерінің басылымдары болды. Доктор Питкэрн қайтыс болғаннан кейін ол досының латын тіліндегі өлеңдерін редакциялап, оның құнды кітапханасын Ресейдің Петр I-іне сатуды ұйымдастырды. 1714 жылы ол шотланд мектептерінде ұзақ жылдар бойы қолданылған «Латын тілінің негіздері» атты еңбегін жариялады. 1715 жылы ол Джордж Бьюкененнің еңбектерін екі томдық фолио түрінде жазбалармен және түсіндірмелермен бірге редакциялады. Руддиман якобит болғандықтан, Бьюкененнің либералдық көзқарастары оның сын-пікірін тудырды. Эдинбургте «сол теңдесіз білімді және ізгі ниетті авторды Томас Руддиманның жала жабуынан қорғау» мақсатымен ғалымдар қоғамы құрылды; алайда Джордж Логан, Джон Лав, Джеймс Ман және басқалар оған қарсы күшті шабуылдар жасағанына қарамастан, Руддиманның басылымы стандартты болып қала берді. Басқа еңбектері: Гевин Дугластың Вергилийдің «Энеидасын» аударған басылымы (1710), кең көлемді ежегі шотланд тілі сөздігімен; Джеймс Андерсонның «Selectus Diplomatum et Numismatum Scotiae Thesaurus» (1739) еңбегін редакциялау және аяқтау; Адвокаттар кітапханасының каталогы (1733–42); және Ливидің танымал басылымы (1751). Ол сондай-ақ Джозеф Эймске оның «Типографиялық ескіліктер» еңбегінде көмектесті. Руддиман көп жылдар бойы Шотландияның көрнекті ғалымы болды. 1766 жылы доктор Джонсон Джеймс Босвеллді нашар латын тілі үшін сөккеннен кейін, маңызды түрде «Руддиман қайтыс болды» деп қосты. Босвелл Руддиманның өмірбаянын жазуды ұсынғанда, Джонсон: «Мен сізге оған құрмет көрсетуге көмектесуге қуаныш табар едім», - деді.
His main early writings were editions of Florence Wilson's De Animi Tranquillitate Dialogus (1707), and the Cantici Solomonis Paraphrasis Poetica (1709) of Arthur Johnston (1587–1641), editor of the Deliciae Poetarum Scotorum. On the death of Dr Pitcairne he edited his friend's Latin verses, and arranged for the sale of his valuable library to Peter the Great of Russia. In 1714 he published Rudiments of the Latin Tongue, which was long used in Scottish schools. In 1715 he edited, with notes and annotations, the works of George Buchanan in two volumes folio. As Ruddiman was a Jacobite, Buchanan's liberal views invited his criticism. A society of scholars was formed in Edinburgh to "vindicate that incomparably learned and pious author from the calumnies of Mr Thomas Ruddiman"; but Ruddiman's remains the standard edition, though George Logan, John Love, James Man and others attacked him with vehemence. Other works were: An edition of Gavin Douglas's translation of Virgil's Aeneid (1710), with an extensive Older Scots glossary; the editing and completion of James Anderson's Selectus Diplomatum et Numismatum Scotiae Thesaurus (1739); Catalogue of the Advocates' Library (1733–42); and a famous edition of Livy (1751). He also helped Joseph Ames with his Typographical Antiquities. Ruddiman was for many years the representative scholar of Scotland. Writing in 1766, Dr Johnson, after reproving James Boswell for some bad Latin, significantly adds "Ruddiman is dead." When Boswell proposed to write Ruddiman's life, "I should take pleasure in helping you to do honour to him", said Johnson.