Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Палестинадағы қала, оның қирабақтары бүгінде Израильдің Ашкелон қаласының солтүстігінде жатыр.
the town in Palestine
its ruins are today in the north of the Israeli city of Ashkelon.
Этимология
Хамаманың ең алғашқы жазбадағы атауы – Пелея, ол рим дәуіріне дейін жетеді. Ол «көгершін» деп аударылады, ал арабтар жетінші ғасырда Рашид халифаты арқылы оны бағындырғанда, қала «көгершін» деген мағына беретін Хамама деген арабша атын алды, бұл оның византиялық тамырларын көрсетеді. Хамаманың кеш Османдық және Британдық Мандаттағы топонимиясының астында, Осман империясына дейінгі ауыл атауларының шектеулі қабаты жатыр. Осы бұрынғы қабатқа тұрғындар ауылдың ішінде немесе төңірегінде тұратын отбасыларға сілтеме жасайтын жаңа жер атауларын қосты. Хамаманың аграрлық қоғамындағы жердің өндіріс құралы ретіндегі маңыздылығы топырақ пен оның сипаттамаларына қатысты көптеген жер атауларында көрінеді.
Hamama's earliest recorded name is Peleia, dating to the Roman period. It translates as "dove", and when the Arabs conquered it through the Rashidun Caliphate in the seventh century, the town received its Arabic name Hamama meaning "dove", reflecting its Byzantine roots. Underlying Hamama's Late Ottoman and British Mandate toponymy, is a limited stratum of pre Ottoman village names. To this pre existing stratum, residents added new place names referring in cases to families living in or around the village. The great importance of land as the main means of production in Hamama’s agrarian society, is reflected by many place names relating to the soil and its characteristics.
Британдық мандат дәуірі
Палестинадағы британдық мандат кезінде жергілікті істерді басқару үшін ауылдық кеңес құрылды, ал Хамамада мешіт және 1921 жылы ұлдар мен қыздарға арналған екі бастауыш мектеп ашылды. 1922 жылы британдық мандат билігі жүргізген Палестина халық санағында Хамаманың халқы 2731 адамды құрады; оның ішінде 2722 мұсылман және 9 христиан, барлық христиандар православие дінін ұстанды. 1931 жылғы санақта халық саны 3405 адамға дейін өсті; барлығы 865 үйде 3401 мұсылман және 4 христиан тұрды. 1945 жылғы статистика бойынша Хамама халқы 5070 адамды құрады; оның ішінде 5000 мұсылман, 10 христиан және 60 еврей болды, ал 167 дунам жер құрылысқа (қалалық) пайдаланылды. 1946 жылы ұлдар мектебінде 338, қыздар мектебінде 46 оқушы білім алды. Хамама тұрғындары негізінен балық аулау және егіншілікпен айналысты, астық, цитрус жемістері, шабдалы, бадам, инжір, зәйтүн, қарбыз және қызанақ өсірді. Қаланың солтүстік бөлігінде құмды төбелер болғандықтан, топырақ эрозиясын болдырмау үшін осы жерлердің бір бөлігіне ағаштар отырғызылды.
Under the British Mandate in Palestine, a village council was established to administer local affairs, and Hamama had a mosque, and two primary schools for boys and girls established in 1921. In the 1922 census of Palestine, conducted by the British Mandate authorities, Hamama had a population of 2,731; 2,722 Muslims and 9 Christians, where all the Christians were Orthodox. The population had increased in the 1931 census to 3,405; 3,401 Muslims and 4 Christians, in a total of 865 houses. In the 1945 statistics Hamama had a population of 5,070; 5,000 Muslims, 10 Christians and 60 Jews, while 167 dunams were built up (urban) land. In 1946, the boys' school had an enrollment of 338, and the girls' school an enrollment of 46. Its inhabitants engaged primarily in fishing and agriculture, cultivating grain, citrus, apricots, almonds, figs, olives, watermelons, and cantaloupes. Due to the existence of sand dunes in the north part of the town, trees were planted on parts of those lands to prevent soil erosion.
1948 ж. және содан кейінгі кезең
Фелестин газетінде жарияланған хабарламаларға сәйкес, Хамама 1948 жылғы араб-израиль соғысына 1948 жылдың 22 қаңтарында Ницзаним елді мекенінен келген еврей тұрғындары көршілес егістікте жұмыс істеп жүрген қала тұрғындарына шабуыл жасап, 15 арабты жарақаттағаннан кейін тартылды. Екі күннен кейін Ницзаним құрамасы Хамама тұрғындарына оқ атып, бір адамды өлтірді. 17 ақпан күні Иждуд пен қала арасындағы жолда автобус күтіп тұрған жұмысшылар тобына оқ атылып, екеуі жараланды. 1948 жылдың қараша айының соңында Жағалау жазығы округінің әскерлері Маждальдың төңірегіндегі және оңтүстігіндегі ауылдарды тексеру шараларын жүргізді. Хамама – ИДФ батальондары мен инженерлік взводқа берілген бұйрықта аталған ауылдардың бірі. Ауылға апаратын жолға мина қойылды. ИДФ әскерлеріне операцияны "шешімділікпен, дәлдікпен және күшпен" жүргізу тапсырылды. Операция 30 қарашада өтті. Әскерлер Хамамада "ешбір жанды" таба алмады. Алайда, үйлердің ылғалды болуы және жеткіліксіз жарылғыш заттар болғандықтан ауылдарды толық жою бірден аяқталмады. Мұхаммед Дахланның отбасы тегі Хамамадан. 1992 жылы былай деп жазылды: "Ауылдық үйлердің және ескерткіштердің ешқандай іздері қалмады. Бұл жерде биік шөптер, арамшөптер және бұталар сияқты жабайы өсімдіктер өседі. Сондай-ақ, кактустар да бар. Айналасындағы жерлер пайдаланылмайды".
According to reports published by the newspaper Felesteen, Hamama was first drawn into the 1948 Arab Israeli War after a group of workers from the town laboring in the adjacent fields were struck by Jewish residents from Nitzanim on January 22, 1948, leaving fifteen Arabs wounded. Two days later, a unit from Nitzanim opened fire on Hamama residents, killing one, and on February 17, a group of workers waiting for a bus on the road between Isdud and the town were fired upon, wounding two. At the end of November 1948, Coastal Plain District troops carried out sweeps of the villages around and to the south of Majdal. Hamama was one of the villages named in the orders to the IDF battalions and engineers platoon, that the villagers were to be expelled to Gaza, and the IDF troops were "to prevent their return by destroying their villages." The path leading to the village was to be mined. The IDF troops were ordered to carry out the operation "with determination, accuracy and energy". The operation took place on 30 November. The troops found "not a living soul" in Hamama. However, the destruction of the villages was not completed immediately due to the dampness of the houses and the insufficient amount of explosives. Mohammed Dahlan's family is originally from Hamama. In 1992 it was noted: "No traces of village houses or landmarks remain. The site is overgrown with wild vegetation, including tall grasses, weeds, and bushes. It also contains cactuses. The surrounding land is unused."