Кіріспе
Солтүстік Американың ежелгі ауыл шаруашылығы туралы мәліметтер Мезоамерикадағы ауыл шаруашылығы Мезоамерика тарихының архаикалық кезеңімен (б.з.д. 8000–2000) басталады. Архаикалық кезеңнің басында, Плейстоцен дәуірінің соңындағы ерте аңшылар (б.з.д. 50,000–10,000) көшпелі өмір салтын ұстанды, күнкөрісі үшін аң аулау мен жинауға сүйенді. Дегенмен, Плейстоценнің соңы мен архаикалық кезеңнің басында үстемдік құрған көшпелі өмір салты, аймақтағы аңшы-жинаушылардың шағын топтары жабайы өсімдіктерді өсіре бастағанда, бірте-бірте тұрақтандырылған өмір салтына айналды. Бұл өсімдіктерді өсіру мезоамерикалықтарға қауіпсіздік сезімін сыйлады, оларға маусымдық лагерьлердің жанында "аштыққа қарсы тағамдардың" қорын жинауға мүмкіндік берді; бұл қор аң аулау нашар болғанда, құрғақшылық кезінде және ресурстар жетіспегенде пайдаланылатын. Өсімдіктерді өсіруді әдейі мақсатпен немесе жай ғана кездейсоқ түрде бастаған болуы мүмкін. Бірінші жағдайда, жабайы өсімдік лагерьге немесе жиі баратын жерге жақын жерге ауыстырылған болуы мүмкін, осылайша оған қол жеткізу және жинау оңайлатылған. Екінші жағдайда, кейбір өсімдіктердің тұқымдары желіп, толыққанды қорытылмағандықтан, адамдар қоныстанған жерлерде өсіп-өнуі мүмкін. Архаикалық кезеңнің дамуымен, өсімдік азықтарын өсіру Мезоамерика халқы үшін маңыздырақ бола берді. Өсірілген өсімдіктердің сенімділігі аңшы-жинаушылардың шағын топтарына тұрақты елді мекендер құруға және олардың мөлшерін арттыруға мүмкіндік берді. Бұл үлкен елді мекендерге көбірек тағам қажет болды, нәтижесінде өсірілген дақылдарға тәуелділік күшейді. Соңында, мезоамерикалықтар өсімдіктерді өсіру және өңдеуге негізделген, сондай-ақ шағын жануарларды аулауға толыққанды отырықшы өмір салтын қалыптастырды. Ауыл шаруашылығына негізделген бұл тұрақты өмір салты тұрақты елді мекендердің ауылдарға айналуына және еңбек бөлінісі мен әлеуметтік жіктелуге мүмкіндік берді. Ежелгі Мезоамерикадағы ең маңызды өсімдік, сөзсіз, жүгері болды. Қабақ пен бұршақ та ежелгі мезоамерикалық ауыл шаруашылығының маңызды азықтары болды және жүгерімен бірге олар жиі "Үш қарындас" деп аталады.
Agriculture in Mesoamerica dates to the Archaic period of Mesoamerican chronology (8000–2000 BC). At the beginning of the Archaic period, the Early Hunters of the late Pleistocene era (50,000–10,000 BC) led nomadic lifestyles, relying on hunting and gathering for sustenance. However, the nomadic lifestyle that dominated the late Pleistocene and the early Archaic slowly transitioned into a more sedentary lifestyle as the hunter gatherer micro bands in the region began to cultivate wild plants. The cultivation of these plants provided security to the Mesoamericans, allowing them to increase surplus of "starvation foods" near seasonal camps; this surplus could be utilized when hunting was bad, during times of drought, and when resources were low. The cultivation of plants could have been started purposefully, or by accident. The former could have been done by bringing a wild plant closer to a camp site, or to a frequented area, so it was easier access and collect. The latter could have happened as certain plant seeds were eaten and not fully digested, causing these plants to grow wherever human habitation would take them. As the Archaic period progressed, cultivation of plant foods became increasingly important to the people of Mesoamerica. The reliability of cultivated plants allowed hunting and gathering micro bands to establish permanent settlements and to increase in size. These larger settlements required a greater quantity of food, consequently leading to an even greater reliance on domesticated crops. Eventually, the Mesoamerican people established a sedentary lifestyle based on plant domestication and cultivation, supplemented with small game hunting. This sedentary lifestyle reliant on agriculture allowed permanent settlements to grow into villages and provided the opportunity for division of labor and social stratification. The most important plant in ancient Mesoamerica, was, unarguably, maize. Squash and beans were also important staples of the ancient Mesoamerican agricultural diet and along with maize, are often referred to as the "Three Sisters".
Шаруашылық техникасы
Орта Америкадағы шаруалардың ең үлкен қиындықтарының бірі – пайдалануға жарамды жердің жетіспеуі және топырақтың нашар жағдайы. Топырақтың нашар сапасымен немесе топырақтағы қоректік заттардың жетіспеуімен күресудің екі негізгі жолы – егістіктерді белгілі бір уақытқа бос қалдыру (милпа циклінде) және кесіп-жару әдістерін қолдану. Бұл жүйе орман бақшасының жер телімін қоршаған төмен тас қабырғасынан (пет – дөңгелек, кот – бос тас қабырға) атын алған. Ең ерте кездегі жүгерінің қабығы Оахакадағы Гила Накиц үңгірінен табылды және оның жасы б.з.б. 4300 жылға дейін жетеді. Жүгері теосинттің отандықтандыру арқылы алынған түрі болып табылады, ол жүгерінің ата-бабасы саналады. Жүгері ұзақ уақыт сақталады, оны ұнға айналдыруға болады және болашақта пайдалану үшін оңай артық өнім береді. Жүгері Мезоамерика халқының өмір сүруі үшін өте маңызды болды. Оның мәдени маңызы Мезоамерика мифологиясында, өнер туындыларында және рәсімдерінде көрініс табады. Мезоамерикалықтар ертедегі Месопотамиядағы басқа да ерте шаруашылық қоғамдарына ұқсас суару техникаларын қолданды. Алайда, құнарлы жарты айдың шөлейт далаларынан айырмашылығы, Мезоамерика аймағында жер бедері қиын болғандықтан, суару терассалық шаруашылықтан және кесіп-жару әдістерінен гөрі тиімсіз болды. Кесіп-жару әдістері – егістік жерін күтіп-баптауда еңбек шығыны минимальды болатын кең ауқымды шаруашылықтың бір түрі. Кең ауқымды шаруашылық аз еңбек күшін жұмсағанымен, айналасындағы аумаққа үлкен әсер етті. Керісінше, интенсивті ауыл шаруашылығы – көп еңбек күшін қажет ететін және бірдей жер көлемінен жоғары өнім алуға мүмкіндік беретін шаруашылық, осылайша отырықшы өмір салтына жақсы бейімделген.