Шотландия және Ирландиядағы әулеттердің бөлінісі – "sept" ұғымы. "Sliocht" және "síol" сөздерінің мағынасы, тегі бойынша топтасу, әулеттердің қалыптасуы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сеп (/s/ɛ/p/t/) – әсіресе шотланд немесе ирланд отбасыларының тармағы. Бұл термин Шотландия мен Ирландия екесінде де қолданылады, онда оны "ұрпақ" немесе "туынды" деген мағынадағы sliocht деп аударуға болады, бұл белгілі бір адамның (мысалы, Sliocht Bhriain Mhic Dhiarmada, "Брайан Макдермоттың ұрпағы") тараптарын көрсетеді. Сөз латын тіліндегі saeptum сөзінен, яғни "қоршау" немесе "тоғай" деген мағынадан шыққан болуы мүмкін, немесе "секта" сөзінің өзгертілген түрі болуы да мүмкін.
Gaelic family division
A sept (/s//ɛ//p//t/) is a division of a family, especially of a Scottish or Irish family. The term is used in both Scotland and Ireland, where it may be translated as sliocht, meaning "progeny" or "seed", which may indicate the descendants of a person (for example, Sliocht Bhriain Mhic Dhiarmada, "the descendant of Brian MacDermott"). The word may derive from the Latin saeptum, meaning "enclosure" or "fold", or via an alteration of "sect".
Отбасылық тармақтар
Сиол – гаэль тілінде "ұрпақ" немесе "тұқым" деген мағына беретін сөз. Бұл сөз бір тегі бар және бір аумақта қоныстанған мүшелері бар отбасы немесе рудың қайсысы екенін анықтау үшін қолданылады; мысалы, Mac an Bháird (ағылшын тілінде "Ward") отбасы Síol Sheáin Mhic Bhriain, Síol Chonchobhair Óig, Síol Sheáin Chuinn немесе Síol Chon Chonnacht сияқты тармақтарға бөлінуі мүмкін. Бұл жеке тармақтардың әрқайсысы одан әрі көптеген тармақтарға бөліне беруі мүмкін, бұл кейде жаңа тегінің пайда болуына және/немесе отбасының өсіп, дербес руға айналуына әкелуі мүмкін. Мұндай тармақтар Шотландияда кең таралған, онда рулық жүйе жақсы дамыған. Қарым-қатынас және достық байланыстар туыс емес туысқандық топтарды кең ауқымды әскери, саяси және жер/азық-түлік ресурстарын бөлісетін рулармен байланыстырды. Осының салдарынан көптеген тегтердің бір ғана шығу тегі бар және олардың барлығы бір-бірімен байланысты деген, сондай-ақ осы тегтердің тарихи түрде белгілі бір румен байланысты деген жалған түсінік пайда болды.
Síol is a Gaelic word meaning "progeny" or "seed" that is used in the context of a family or clan with members who bear the same surname and inhabited the same territory, as a manner of distinguishing one group from another; a family called Mac an Bháird (anglicised as "Ward") might be divided into septs such as Síol Sheáin Mhic Bhriain, Síol Chonchobhair Óig, Síol Sheáin Chuinn, or Síol Chon Chonnacht. Each of these individual septs may further subdivide into more septs, which may sometimes lead to the development of novel surnames and/or the rise of the family such that it may be considered a clan in its own right. Such septs were common in Scotland, where the clan system was well developed. Bonds of manrent and friendship tied obviously non related kin groups into a wider military, political, and land/food resource sharing clanship. This has led to the false impression that many surnames have one origin and are all related to one another, and that such surnames are historically connected to one particular clan.
Ирландия
Тарихи тұрғыдан алғанда, "септ" термині Ирландияда 19 ғасырға дейін қолданылмаған, кландық қағидалар жойылғаннан соң көп уақыт өткеннен кейін. Ағылшын сөзі "септ" ең дұрысы үлкен клан ішіндегі кіші топты білдіреді, әсіресе егер бұл топ өз кланының бастапқы аумағынан тысқары жерге қоныстанған болса (мысалы, О'Нилл, Максуини және О'Коннор). Ирландиялық туысқан кландар көбінесе үлкен топтарға, династияларға жатады, мысалы Dál gCais, Uí Néill, Uí Fiachrach және Uí Maine. Соңғы кезде Эдвард МакЛисахт, Шотландияның орталықтандырылған кландық жүйесінен ерекшелендіру үшін, Ирландияның тарихи әлеуметтік құрылымына қатысты "клан" сөзінің орнына ағылшынша "септ" сөзін қолдануды ұсынды. Бұл Ирландияда ешқандай ресми кландық жүйе болмаған дегенді білдіреді, бұл толыққанды дұрыс емес. Брейхон заңдары, Ирландияның ежелгі құқықтық жүйесі, Норман Ирландиясына дейінгі кландық жүйені нақты анықтады, оның сайлау жүйесі үлкен септ мүшелерімен (дербфине қараңыз) шектелген, ол 16 ғасырда Тюдорлардың басып алуынан кейін құлады. Ирландиялықтар өздері туралы айтқанда "clann" деген сөзді қолданды, ол ирланд тілінде "балалар" деген мағынаны білдіреді.
Historically, the term "sept" was not used in Ireland until the 19th century, long after any notion of clanship had been eradicated. The English word "sept" is most accurate in referring to a subgroup within a large clan, particularly when that group has taken up residence outside their clan's original territory (e. g. the O'Neills, MacSweeneys, and O'Connors). Related Irish clans often belong to larger groups, dynasties, such as the Dál gCais, Uí Néill, Uí Fiachrach, and Uí Maine. Recently, Edward MacLysaght suggested the English word "sept" be used in place of the word 'clan' with regard to the historical social structure in Ireland, to differentiate it from the centralised Scottish clan system. This would imply that Ireland possessed no formalised clan system, which is not wholly accurate. Brehon Law, the ancient legal system of Ireland clearly defined the clan system in pre Norman Ireland, with its electoral system limited to the senior sept's members (see derbfine), which collapsed after the Tudor Conquest in the 16th century. The Irish, when speaking of themselves, employed their term "clann", which means "children" in Irish.