Кіріспе

Инвестициядағы қорғау

Қорғау – серіктес инвестициялардың болуы мүмкін шығындарын немесе пайдаларын өтеу мақсатымен жасалған инвестициялық позиция. Қорғауды көптеген қаржы құралдарының түрлерінен құруға болады, оның ішінде акциялар, биржалық сауда-саттық қорлары, сақтандыру, форвардтық шарттар, своптар, опциондар, тәуекелге толы ойындар, контр және туынды өнімдердің көптеген түрлері, сондай-ақ фьючерстік шарттар жатады. 19 ғасырда ауыл шаруашылығы тауарларының бағасын ашық, стандартталған және тиімді түрде қорғау үшін фьючерстік нарықтар құрылды; содан бері олар энергия, құнды металдар, шетел валютасы және пайыздық ставкалардың өзгеруін қорғауға арналған фьючерстік шарттарды да қамтиды.

Этимология

Хеджирлеу – бір нарықта позиция ашу арқылы, қарсы немесе қарама-қарсы нарықтағы немесе инвестициядағы қабылдаған тәуекелді өтеу және теңестіру практикасы. "Хедж" сөзі ежелгі ағылшын тілінен шыққан, бастапқыда кез келген қоршауды – тірі немесе жасалма – білдірген. Бұл сөзді "қиысу, жалтару" мағынасындағы етістік ретінде алғаш рет 1590 жылдары қолданған, ал "жоғалтудан сақтандыру" мағынасы 1670 жылдары пайда болған.

Хедж-инвестициялар қосалқылығы

Оптималды хеджирлеу және оптималды инвестициялар өте тығыз байланысты. Бір адамның оптималды инвестициясы, екінші адам үшін оптималды хеджирлеу болып табылады (және керісінше). Бұл, нарық көзқарастары мен тәуекел сценарийлерінің ықтималдық түрде бейнеленуі арқылы құрылған геометриялық құрылымнан туындайды. Іс жүзінде, хеджирлеу мен инвестиция арасындағы екіжақтылық, тәуекелді қайта пайдаланудың кең таралған түсінігімен байланысты.

Трекерді хеджирлеу

Трекерлік хеджирлеу – алдын ала сатып алу тәсілі, онда мерзімі жақындаған сайын ашық позицияның көлемі кемиді. Егер BlackIsGreen тұтынушылардың көпшілігі қыста үйлерін жылыту үшін көмірге зәру екенін білсе, трекерге негізделген стратегия бойынша BlackIsGreen жазда күтілетін көмір көлемінің жартысын, күзде – төрттен бірін, ал қалғанын қыста сатып алады. Қысқа қарай ауа райының болжамы жақсарады, демек, алдағы қыста үй шаруашылықтары қанша көмірге мұқтаж болатынына қатысты бағалау да нақтырақ болады. Бөлшек сатушылардың бағасына ұзақ мерзімді көтерме бағалардың өзгеруі әсер етеді. Алдын ала белгіленген трекер қисығының айналасында белгілі бір хеджирлеу диапазонына жол беріледі және мерзімі жақындаған сайын ашық позициялардың үлесі азаяды.

Дельталық хеджирлеу

Дельта хеджирлеу опционның қаржылық тәуекелін оның негізгі құралының баға өзгерісіне қарсы қорғану арқылы азайтады. Ол дельта деп аталады, себебі дельта – опцион құнының негізгі құрал бағасына қатысты бірінші туындысы. Бұл практикада бағасы кері динамиканы көрсететін туынды құралды сатып алу арқылы іске асырылады. Бұл сондай-ақ нарықты бейтарап ету стратегиясының бір түрі. Егер BlackIsGreen дельта хеджирлеуді стратегия ретінде таңдаса, ғана нақты қаржы құралдары хеджирлеу үшін қолданылады (қатаң мағынадағы дәстүрлі түсінік бойынша).

Тәуекелді қайтару

Рискі кері қайтару – бір уақытта колл опциясын сатып алу және пут опциясын сату. Бұл акция немесе тауар позициясы бойынша ұзақ позицияда болу сезімін тудырады.

Табиғи қоршаулар

Көптеген қор қорғаулары экзотикалық қаржы құралдарын немесе үйленген опцион сияқты туынды құралдарды қамтымайды. Табиғи қорғау – бұл ақша ағындарын (яғни кірістер мен шығыстарды) үйлестіру арқылы қажетсіз тәуекелді азайтатын инвестиция. Мысалы, АҚШ-қа экспорттаушы АҚШ долларының құнының өзгеру қаупіне тап болады және өзінің күтілетін сату кірісін өндіріс құрылымымен сәйкестендіру үшін сол нарықта өндіріс орнын ашуды таңдайды. Тағы бір мысал: компания басқа елде еншілес кәсіпорын ашып, операцияларын қаржыландыру үшін шетел валютасында қарыз алады, тіпті шетелдегі пайыздық ставка өз еліндегіден жоғары болса да: қарыз төлемдерін шетел валютасындағы күтілетін кірістермен сәйкестендіру арқылы, бас компания шетел валютасына қатысты тәуекелін азайтады. Сол сияқты, мұнай өндіруші кірісін АҚШ долларында алуды күтеді, бірақ шығындары басқа валютада болады; егер ол, мысалы, қызметкерлеріне АҚШ долларында сыйлық төлеуге келіссе, табиғи қорғауды қолданады. Тәуекелге қарсы қорғанудың кең таралған тәсілі – мүліктік зиянға немесе жоғалтуға, жеке жарақат алуға немесе өмір сүруге байланысты қаржылық шығындардан қорғану үшін сақтандыру сатып алу.

Қарым-қатынас ұғымдары

Форвард: Бір заттың белгілі бір көлемін болашақта, қазір белгіленген баға бойынша жеткізуді қарастыратын келісімшарт. Жеткізу міндетті, қосымша мүмкіндік емес. Форвардтық ставка келісім-шарты (FRA): Келісімшарт күні алдын ала белгіленген пайыздық мөлшерлеме бойынша төленетін пайыздық мөлшерлемені анықтайтын келісімшарт. Опция (қаржы): форвардтық келісімшартқа ұқсас, бірақ міндетті емес. Сатып алу опциясы: Бұл - болашақта бір затты қазір белгіленген бағамен сатып алу құқығын, бірақ міндеттілігін бермейтін келісімшарт. Сату опциясы: Бұл - болашақта бір затты қазір белгіленген бағамен сату құқығын, бірақ міндеттілігін бермейтін келісімшарт. Жеткізілмейтін форвардтар (NDF): Форвардтық келісімдерге ұқсас, бірақ тек ақша-кредит саясатының шектеулері капиталдың еркін ағыны мен айырбасталуын шектейтін жағдайларда қолданылатын, қатаң тәуекелді беруге қатысты қаржылық өнім. Атауынан көрініп тұрғандай, NDF-тер жеткізілмейді, бірақ әдетте АҚШ доллары (USD) немесе Еуро (EUR) сияқты референттік валютада есептесіледі, онда тараптар NDF құралының нәтижесінде туындаған пайда немесе зиянды алмасады. Егер бақыланатын валютаның сатып алушысына нақты валюта қажет болса, ол референттік төлемді алып, тиісті үкіметке барып, USD немесе EUR төлемін айырбастауы мүмкін. Сақтандыру әсері бірдей, бірақ сақтандырылған валютаның ұсынысы шектеледі және үкімет тарапынан бақыланады. Қараңыз, капитал бақылау. Пайыздық мөлшерлемелердің теңдігі және қамтылған пайыздық арбитраж: Екі түрлі валютадағы екі ұқсас инвестиция бірдей табыс әкелуі керек деген қарапайым ұғым. Егер екі ұқсас инвестиция номиналды құны бойынша бірдей пайыздық табыс ұсынбаса, айырмашылық инвестицияның өмірлік мерзіміндегі валюта бағамының өзгеруімен толықтырылуы керек. IRP негізінен жобаланған немесе туындаған форвардтық айырбас бағамын есептеуге қажетті математикалық есептеулерді ұсынады. Бұл есептелген бағам болжам немесе күтілім емес, керісінше, ақшаны бір валютадан екіншісіне ауыстыру арқылы, белгілі бір мерзімге инвестициялау және содан кейін қайта ауыстыру арқылы бастапқы валютадағы бірдей мүмкіндікке инвестициялаудан гөрі көп пайда табу мүмкін болмауы үшін валюта бағамының арбитражсыз есептелуі. Хедж-фонд: Хеджделген операциялар немесе хеджделген инвестициялық стратегияларды жүзеге асыруға құқығы бар қор.