Кіріспе

АҚШ-та авторлық құқық туралы алғашқы федералды заңнама

1790 жылғы Авторлық құқық туралы заң – АҚШ-та қабылданған алғашқы федералды авторлық құқық заңы болды. Бірақ, АҚШ штаттарының көпшілігі Тәуелсіздік соғысынан кейін бірден авторлық құқықтарды қорғайтын түрлі заңдарды қабылдаған. Заңның мақсаты – «білім беруді қолдау» еді және ол авторларға өздерінің «карталарының, схемаларының және кітаптарының» көшірмелерін «басып шығаруға, қайта басып шығаруға, жариялауға және сатуға» 14 жылға жалғыз құқық пен мүмкіндік беру арқылы қол жеткізілді. Авторлық құқықты иеленуші тірі болса, осы құқықты тағы 14 жылға ұзартуға болады.

Алғашқы дамуы

1710 жылғы британдық Анна заңы Америка колонияларына қолданылмады. Колониялардың экономикасы көбінесе аграрлық сипатта болғандықтан, авторлық құқық заңдары басымдыққа ие болған жоқ, нәтижесінде 1783 жылға дейін Америкада тек үш жеке авторлық құқық актісі қабылданды. Бірақ Конфедерация мақалаларына сәйкес, Континенттік конгресс авторлық құқық беруге құқылы болған жоқ; Континенттік конгресс шешіміне дейін үш штат 1783 жылы авторлық құқық туралы заңдарды қабылдаған еді.

1787 жылғы Конституциялық конвенцияда Вирджиниядан Джеймс Мэдисон және Оңтүстік Каролинадан Чарльз К. Пинкни Конгреске белгілі бір мерзімге авторлық құқық беруге өкілеттік беретін ұсыныстар енгізді. Осы ұсыныстар АҚШ Конституциясындағы Авторлық құқық ережесінің бастауы болды, ол авторлық құқықтар мен патенттерді белгілі бір мерзімге беруге, яғни «ғылым мен пайдалы өнерді дамытуға» ықпал ету мақсатында рұхсат береді. Конгрестің екі палатасы 1790 жылғы екінші сессияда авторлық құқық заңын одан да белсенді түрде қарастыра бастады. Олар президент Джордж Вашингтонның 1790 жылғы Мемлекеттік мәлімдемесіне жауап берді, онда ол Конгреске «Ғылым мен әдебиетті дамыту» үшін заң қабылдауға шақырды, осылайша халықты жақсы біліммен қамтамасыз етуге болады. Бұл 1790 жылғы Патент заңына және одан кейін көп ұзамай 1790 жылғы Авторлық құқық заңына әкелді.

Өкілдер Палатасы

Заңның қамтитын жұмыстардың шеңбері және оның эксклюзивтілігі мәжілісте талқыланды. Эданус Берк мәселені қайта көтерген кезде, ол "әдеби мүлік" бойынша авторлық құқық туралы алғашқы заңды қабылдауды ұсынды, бірақ Александр Уайт Джедидая Морс атынан авторлық құқықты жазбалардан асырып кеңейтуді талап етті, өйткені Морс өзінің "Америка географиясының" рұқсатсыз көшірмелері бизнесіне зиян келтіреді деп санады. Бірінші сессияның соңында шешілмеген басқа да мәселелермен қатар, авторлық құқық мәселесін қайта көтеру қажеттігі мәжіліске бұрынғы сессиядан аяқталмаған мәселелерді қайта қарауға бола ма, жоқ па деген нұсқаулық мәселені анықтауды талап етті. Бұл мәселе шешілген соң, мәжіліс 1 ақпанда заң жобасын дайындау комитетін құрды, оның төрағасы Абрахам Болдуин болды.

Заң

Бұл заңға Джордж Вашингтон 1790 жылғы 31 мамырда қол қойды және көп ұзамай бүкіл елде толыққанды жарияланды. Заң авторлық құқықты "авторлық құқық тіркелген күннен бастап он төрт жылға" дейін беруді көздейді, ал автор бірінші мерзім аяқталғанға дейін тірі болса, оны тағы он төрт жылға жаңартуға құқылы болды. Заңда сондай-ақ 1870 жылғы Авторлық құқық туралы заң қабылданғанға дейін қамтылмаған суреттер мен кескіндер туралы ештеңе айтылмаған.

Қаулылар

Заң 1709 жылғы британдық Анна жарғысынан дерлік сөзбе-сөз алынған. 1790 жылғы заң бұрын жарияланған туындылар үшін тек 14 жылдық мерзім ұсынды.

Федералды заң

Сол кезде шығармалар федералды заңмен қорғалуы үшін авторлық құқық туралы заңдық талаптар, мысалы, дұрыс авторлық құқық туралы хабарлама берілуі қажет еді. Егер осы талаптар орындалмаса, шығарма бірден қоғамдық доменге өтетін. 1834 жылы Жоғарғы Сот Wheaton v. Peters ісінде, 1774 жылғы британдық Donaldson v. Beckett ісіне ұқсас, жарияланбаған шығарманың авторының осы шығарманың алғашқы жариялануын бақылауға ортақ құқығы болғанымен, шығарманың алғашқы жариялануынан кейін көбейтуді бақылауға ортақ құқығы жоқ екенін шешті. Бұл акт авторлық құқықты гравюраларға дейін кеңейтті және алғаш рет шығармалардың көшірмелерінде авторлық құқықты тіркеу туралы хабарламаны міндетті етті. Заңда осы хабарламаны қоспаудың салдары нақты көрсетілмеген; алайда, Ewer v. Coxe федералдық ісі хабарламаны қоспау авторлық құқықты жоққа шығаратынын анықтады. Заң 1819 жылдың 15 ақпанында өзгертілді, соның нәтижесінде аудандық соттардың (қазіргі аудандық соттарға ұқсас) патенттер мен авторлық құқықтар бойынша істерді қарау құқығы кеңейтілді.