Кіріспе

Бергамот майымен хоштандырылған шай қоспасы.

Earl Grey шайы – бергамот майымен хоштандырылған шай қоспасы. Earl Grey-дің ерекше дәмін беру үшін бергамоттың қабығынан алынған хош иісті май қара шайға қосылады. Дегенмен, көптеген, тіпті көбі Earl Grey-ді жасау үшін жасанды бергамот хош иісін пайдаланады. Дәстүр бойынша, Earl Grey қытай кемуны сияқты қара шайдан дайындалған, сондықтан оны сүт қоспай ішуге арналған. Кейбіреулер оны лапсанг сучонг шайымен араластырып, түтінді хош иіс береді. Сонымен қатар, жасыл немесе улонг сияқты басқа да түрлері енгізілген.

Тарих

Бергамотпен дәмделген шай туралы ең алғашқы мәлімет 1824 жылға дейін барады, бірақ бұл мақалада Эрл Грей есімді адам туралы ештеңе айтылмаған. Бергамот, көрінеу, сапасы төмен шайдың дәмін жақсарту үшін қолданылған. 1837 жылы бір компанияға шайдың сапасын жасыру үшін бергамот қосып, оны жоғары бағаға сатқандығы үшін айып тағылды. Дегенмен, ол қайтыс болған кезде бергамотты шайға қосудың жасырын түрде жасалғаны екінші граф Грей бергамот қосылған шайды кездестірген болуы мүмкін, бірақ оның оны қолдауы екіталай. Ал бергамот майын шайға хош иіс беру үшін қолдану Қытайда белгілі емес еді. Бірақ, кейіннен бұл оқиға "Твинингс" веб-сайтында "Қытайдан оралған елші сыйлаған" деп айтылады және сәл түзетіледі. Тағы бір аңыз бойынша, ол дипломатиялық сыйлық ретінде бергамот майымен дәмделген шай алған, мүмкін, Ұлыбритания мен Қытай арасындағы саудадағы Шығыс Индия компаниясының монополиясын жойғаны үшін осылай сыйланған. Грей отбасының сөзінше, шайды Лорд Грей үшін қытайлық мандарин Ховик Холлдағы суға сай келуі үшін, әсіресе жергілікті судың құрамындағы әктің көп болуын теңгеру үшін бергамот қосып әзірлеген. Леди Грей Лондонда саяси кештерін өткізу үшін оны пайдаланған, ол соншалықты танымал болды, оны басқаларға сатуға бола ма деп сұраған, осылайша "Твинингс" оны бренд ретінде таныстырды. "Пикадилли Джексонс" Earl Grey's Tea-ны олар шығарғанын мәлімдейді, Лорд Грей 1830 жылы рецептін Роберт Джексон & Co. серіктесі Джордж Чарлтонға берген. "Джексонс"-тың айтуынша, түпнұсқа рецепт үздіксіз өндірісте және олардың қолынан ешқашан шыққан емес. Олардың шайы бастапқыда қытайлық қара шайға негізделген.

Альтернативті теориялар

Шәйдің шығу тегіне қатысты басқа теориялар оның дамуының ешқандай графпен байланысы болмағанын және атағы кейінірек қосылғанын көрсетеді. 1850 және 1860 жылдары (Грейдің екінші графы қайтыс болғаннан кейін) "Грей шайы" немесе "Грей қоспасы" деген сілтемелер ескі жарнамаларда кездеседі, ал ең ертесі 1852 жылы Уильям Грей деген шай саудагеріне жатқызылады. "Эрл Грей" шайына алғаш рет жарияланған сілтемелер 1880 жылдары Лондондағы Джермин көшесіндегі Чарлтон және компаниясының жарнамаларында табылды. "Эрл" атағы шайды жоғары сыныпты көрсету үшін қосылған болуы мүмкін, немесе "Эрл" атағы шайға қатысты айтыла бастаған кезде тірі болған Генри Грей, үшінші граф Греймен байланысты болған десе де болады. Earl Grey шайы сонымен қатар Патрик Стюарттың Жан-Люк Пикард кейіпкерімен де байланысты, ол "Жұлдызды жол: Келесі буын" сериалында таныстырылды.

Дәмдеуіш ретінде қолдану

Ерл Грей шайы көптеген торттар мен тәттілерге, мысалы шоколадқа, сондай-ақ тұзды соустарға хоштандыру үшін қолданылады. Соусты шаймен хоштандыру үшін әдетте негізгі қоймаға шай қаптарын салып, бірнеше минут қайнатып, кейін қаптарды алып тастайды. Тәтті рецепттер үшін шай жапырақтары көбінесе ерітілген майға немесе ыстық қаймаққа қосылып, хош иісі сіңгеннен кейін сүзіледі.

Сәйді зерттеу және дәрілік заттармен өзара әрекеттесу

Earl Grey шайының денсаулыққа тигізетін нақты әсерлері туралы шешімді дәлелдер жоқ; қара шайды ішу, соның ішінде Earl Grey, сергектікті жақсартуға көмектесуі мүмкін. Қара шайдағы кофеин кейбір рецепт бойынша берілетін дәрілердің күтілген емдік әсеріне бөгет болуы мүмкін.