Кіріспе

DéFI (Демократ федералист тәуелсіз; defi) – 1964 жылы құрылған әлеуметтік либералдық партия. Партия басшысы – Франсуа Де Смет, Өкілдер палатасының мүшесі. Партияның қазіргі атауы, DéFI немесе Défi, 2016 жылы қабылданды және «Démocrate, Fédéraliste, Indépendant» (сөзбе-сөз «Демократиялық, федералистік, тәуелсіз») деген сөздердің бас әріптерінен жасалған, француз тілінде «шақыру», «қадам» немесе «қиындық» деген мағына береді.

Тарих

Партия 1964 жылғы 11 мамырда «Франкофондардың демократиялық фронты» (Front Démocratique des Francophones, FDF) ретінде 1962 жылғы тіл заңдарына жауап ретінде құрылды. Партия Брюссельде бірден табысқа жетті: бір жыл өткен соң парламенттік сайлауға тұңғыш рет қатысып, бір сенатор және Брюссель сайлау округінен Өкілдер палатасына 3 орын жеңіп алды. Келесі парламенттік сайлауларда оның орын саны одан әрі артты. Партия 1982 жылға дейін Брюссельдің қалалық саясатында басымдық танытты. Бастапқыда партия Валониялық митингпен ынтымақтасты. 1977 жылдан 1980 жылға дейін FDF Лео Тиндеманс, кейін Вильфрид Мартенс басқарған федералды үкіметтерде қатысты. 1992 жылдан бастап FDF ірі Либералды реформашы партиясымен (PRL) сайлау одақтарында тұрақты түрде бақ сынасты. 2002 жылы PRL, FDF, MCC және PFF «Реформашыл қозғалысын» (MR) құрды, ол – франкофондық либералдық партиялардың жақынырақ одағы. 2010 жылдың қаңтар айында партия атауы «Франкофондық демократиялық федералистер» (Fédéralistes Démocrates Francophones) деп өзгертілді, бастапқы аббревиатурасы сақталды. 2011 жылдың қыркүйегінде FDF Бельгия үкіметін 2010–2011 жылдары құру кезінде Брюссельдің Халле-Вильворде округін бөлу туралы келісімде MR президенті Шарль Мишельмен туындаған келіспеушіліктерге байланысты одақтан шығуға шешім қабылдады. Партия 2015 жылдың қарашасында өзінің қазіргі атауын – DéFI қабылдады.

Саясат

Партия Брюссель аймағының шетіндегі (Фламанд Брабанты, Фламанд аймағы) кейбір муниципалитеттерге Брюссельдің екі тілді мәртебесін кеңейтуді жақтады, онда халықтың көпшілігі француз тілінде сөйлейді, бірақ ресми тілі голланд тілі. Сондай-ақ, партия фламанд муниципалитеттерінде француз тілді азаматтардың голланд тілінде сөйлейтін шенеуніктермен қарым-қатынаста француз тілін пайдалану құқығын қамтамасыз етуді көздейді. Бұл екі ұстанымға да фламанд партиялары қарсы шығып, Фламанд аймағының француз тілді тұрғындары голланд тілін үйренуі керек екенін, ал Брюссельдің францизациясы аймаққа одан әрі таралуы тиіс емес екенін мәлімдейді.