Жапония Демократиялық партиясы (1998-2016)

Кіріспе

1998–2016 жылдар аралығындағы Жапониядағы саяси партия.

Жапонияның Демократиялық партиясы (民主党) – 1998 жылдан 2016 жылға дейін Жапониядағы орталықтан солға қарай бағытталған либералды немесе әлеуметтік либералды саяси партия. Партияның тамыры 1996 жылдың қыркүйегінде оң және солшыл саясаткерлер құрған, Либералды-демократиялық партия мен Жапон социалистік партиясынан шыққан бұрынғы Жапонияның Демократиялық партиясына дейін жетеді. 1998 жылдың сәуірінде бұрынғы ДПЖ Жаңа шекара партиясының тобымен бірігіп, ДПЖ атауын сақтайтын жаңа партия құрды. 2003 жылы партияға Итиро Озаваның Либералды партиясы қосылды. ДПЖ кезеңіндегі заң шығару өнімділігі айтарлықтай төмендеді, кейбір мәліметтерге сәйкес, жақындағы Жапония тарихында бұрын-соңды болмаған деңгейге жетті. Алайда, ДПЖ өкіметтік кезеңінде прогрессивті шаралардың бірқатарын іске асырды, мысалы, жоғары сыныптарды қоса алғанда, мемлекеттік білім беруді тегін ету, балаларды тәрбиелеуге берілетін жәрдемақыны арттыру, жұмыссыздыққа байланысты төлемдерді кеңейту, тұрғын үй жәрдемақысының мерзімін ұзарту және толық емес және уақытша жұмыс істейтін жұмыскерлерді қорғау ережелерін күшейту. 2016 жылдың 27 наурызында ДПЖ Жапония инновациялық партиясымен және Реформалар көзқарасымен бірігіп, Демократиялық партияны (Минсинто) құрды, ол кейін Үміт партиясымен бірігіп, Халық үшін Демократиялық партияны құрды. Бұл партияны 1955 жылы Либералды партиямен бірігіп, Либералды-демократиялық партияны құрған, қазірде таратылған Жапонияның Демократиялық партиясымен шатастырмау керек. Сондай-ақ, ол 1947 жылы құрылған және 1950 жылы таратылған басқа Демократиялық партиядан да ерекшеленеді.

Басталуы

Жапонияның Демократиялық партиясы (ДПЯ) 1998 жылғы 27 сәуірде құрылды. Бұл бұрынғы тәуелсіз төрт партияның бірігуі болды, олар биліктегі Либералды-демократиялық партияға (ЛДП) қарсы болды. Олар – бұрынғы Жапонияның Демократиялық партиясы, Жақсы басқару партиясы (民政党, Минсейто), Жаңа достық партиясы (新党友愛, Шинто Юай) және Демократиялық реформалар партиясы (民主改革連合, Миншу Кайкаку Ренго). Бұрынғы партиялардың идеологиясы консервативтіктен социал-демократиялыққа дейін ауқымды болды. Бұл қадам, көбінесе 2003 жылғы 9 қарашада өткен жалпы сайлауға дайындық ретінде қарастырылды. Осы бірігу ДПЯ-ға Кеңесшілер палатасында сегіз орын қосымша берді. 2003 жылғы жалпы сайлауда ДПЯ барлығы 178 орын жеңіп алды. Бұл олардың мақсаттарына жетпесе де, жаңа топтың күшін көрсете білді. Зейнетақылық дауылдың салдарынан Наото Кан отставкаға кетті, ал оның орнына умеренный либерал Кацуя Окада тағайындалды. 2004 жылғы Кеңесшілер палатасы сайлауында ДПЯ биліктегі Либерал-демократтардан бір орын артық жеңіп алды, бірақ ЛДП жалпы дауыс саны бойынша басымдығын сақтап қалды. Бұл ЛДП құрылғаннан бері бірінші рет басқа партиядан аз дауыс жинады. 2005 жылғы Жүнічиро Койдзуми шақыртқан кезектен тыс парламент сайлауы, оның поштаны жекешелендіру туралы заңдары қабылданбағаннан кейін, ДПЯ-ның парламентте көпшілікке ие болу жоспарларына үлкен соққы болды. ДПЯ жетекшілері, әсіресе Окада, сайлауда жеңіске жетіп, ЛДП-ні биліктен ығыстыру үшін беделін салды. Сайлау қорытындысы бойынша ДПЯ 62 орын жоғалтты, олардың көп бөлігі басты бәсекелесі ЛДП-ге көшті. Окада партия басшылығынан кетті, ДПЯ парламентте көпшілікке ие болмаса, отставкаға кететіні туралы сайлау алдындағы уәдесін орындады. 2005 жылдың қыркүйегінде оның орнына Сейджи Маэхара тағайындалды. Алайда, Маэхара партия басшысы лауазымында жарты жылдай ғана тұрды. Ол бастапқыда партияның Койдзуми үкіметін, әсіресе ЛДП заң шығарушылары мен дауылды Livedoor компаниясы арасындағы байланысты сынағанмен, осы байланысты дәлелдеу үшін жалған электрондық хат қолданылғаны туралы ақпарат оның беделіне нұқсан келтірді. Осы дауылдың нәтижесінде депутат Хисаясу Нагата және Маэхара 31 наурызда партия басшылығынан кетті. 7 сәуірде партия басшысын сайлау өтті, онда Ичиро Озава президент болып сайланды. 2007 жылғы Жоғарғы палата сайлауында ДПЯ 121 орынның 60-ын жеңіп алды, ал 49 орын қайта сайлауға жатпады.

The Democratic Party of Japan (DPJ) was formed on 27 April 1998. It was a merger of four previously independent parties that were opposed to the ruling Liberal Democratic Party (LDP)—the previous Democratic Party of Japan, the Good Governance Party (民政党, Minseitō), the New Fraternity Party (新党友愛, Shintō Yūai), and the Democratic Reform Party (民主改革連合, Minshu Kaikaku Rengō). The previous parties ranged in ideology from conservative to social democratic. in a move largely considered in preparation for the 2003 general election held on 9 November 2003. This move immediately gave the DPJ eight more seats in the House of Councilors. In the 2003 general election, the DPJ gained a total of 178 seats. This was short of their objectives, but nevertheless a significant demonstration of the new group's strength. Following a pension scandal, Naoto Kan resigned and was replaced with moderate liberal Katsuya Okada. In the 2004 House of Councilors elections, the DPJ won a seat more than the ruling Liberal Democrats, but the LDP still maintained its firm majority in total votes. This was the first time since its inception that the LDP had garnered fewer votes than another party. The 2005 snap parliamentary elections called by Junichiro Koizumi in response to the rejection of his Postal privatization bills saw a major setback to the DPJ's plans of obtaining a majority in the Diet. The DPJ leadership, particularly Okada, had staked their reputation on winning the election and driving the LDP from power. When the final results were in, the DPJ had lost 62 seats, mostly to its rival the LDP. Okada resigned the party leadership, fulfilling his campaign promise to do so if the DPJ did not obtain a majority in the Diet. He was replaced by Seiji Maehara in September 2005. However, Maehara's term as party leader lasted barely half a year. Although he initially led the party's criticism of the Koizumi administration, particularly in regards to connections between LDP lawmakers and scandal ridden Livedoor, the revelation that a fake email was used to try and establish this link greatly damaged his credibility. The scandal led to the resignation of Representative Hisayasu Nagata and of Maehara as party leader on 31 March. New elections for party leader were held on 7 April, in which Ichirō Ozawa was elected president. In the Upper House election 2007, the DPJ won 60 out of 121 contested seats, with 49 seats not up for re election.

2009-2012 жылдардағы үкімет

Озава 2009 жылғы мамыр айында қайырымдылық қор жинауға байланысты жанжалдан кейін партия басшысы лауазымынан кетті, ал Юкио Хатояма 2009 жылғы тамыздағы жалпы сайлауға дейін Озаваның орнын басты. Бұл – қазіргі Жапония тарихындағы биліктегі үкімет үшін ең ауыр жеңіліс болды. Бұл 1993 жылғы жалпы сайлаудан күрт өзгеше болды, онда ЛДП тұңғыш рет сайлауда жеңіліске ұшырады. Өкілдер палатасындағы ДПЖ-ның күшті көпшілігі Хатояманың ЛДП жетекшісі Таро Асоны алмастырып, келесі премьер-министр болатынын қамтамасыз етті. Хатояма 16 қыркүйекте ұсынылып, сол күні Токиодағы Император сарайында император Акихитомен ресми түрде тағайындалды және үкіметін құрды. Алайда, ДПЖ сайлауда қатыспаған Кеңесшілер палатасында көпшілікке ие болмады және жоғарғы палатаның вето құқығын жою үшін қажетті 320 орынға (екі үшін көпшілік) жетпеді. Сондықтан Хатояма Кеңесшілер палатасының қолдауын қамтамасыз ету үшін Социал-демократиялық партиямен және Халықтың жаңа партиясымен коалициялық үкімет құруға мәжбүр болды. 2 маусым 2010 жылы Хатояма партия отырысы алдында отставкаға кетуін жариялады және екі күннен кейін ресми түрде отставкаға кетті. Ол Окинава префектурасындағы американдық әскери базаны жабу туралы сайлауалды уәдесін орындамағанын басты себеп ретінде атады. 28 мамыр 2010 жылы, Солтүстік Кореяның корей кемесін батырғаны туралы болжамдардан кейін жағдайдың шиеленісуіне байланысты Хатояма АҚШ президенті Барак Обамамен қауіпсіздік мақсатында базаны сақтау туралы келісім жасады, бірақ бұл келісім Жапонияда қолдау таппады. Ол сондай-ақ партияның жетекшісі Озаваға қатысты ақшалай жанжалдарды да айтты, ол да отставкаға кетті. Наото Кан Хатояманы ДПЖ президенті және Жапония премьер-министрі қызметіне тағайындады. 2010 жылғы шілдедегі Кеңесшілер палатасына сайлауда ДПЖ он орыннан және коалициялық көпшіліктен айырылды. Сайлауға дейін Кан елдің өсіп келе жатқан қарызын төлеу үшін Жапонияның тұтыну салығын 5 пайызға көтеру мәселесін көтерді. Бұл ұсыныс, Озава мен Хатояманың жанжалдарымен бірге, партияның сайлаудағы нашар нәтижелерінің себебі саналды. Палатаның бөлінуі үкіметке заңдарды жоғары палата арқылы қабылдау үшін Сіздің партияңыз бен Коммунистік партия сияқты кіші партиялардың ынтымақтастығын қажет етті. Озава 2010 жылдың қыркүйегінде Канның ДПЖ-ға басшылық етуіне қарсы шықты. Озаваның бастапқыда ДПЖ парламент мүшелері арасында аздап артықшылығы болғанымен, жергілікті партия мүшелері мен жақтастары Канға күшті қолдау көрсетті, ал сауалнамалар бойынша жапон халқы Канға Озавадан шамамен 4:1 үстеме артықшылық берді. ДПЖ депутаттарының соңғы дауыс беруінде Кан 206 дауыспен Озаваның 200 дауысына қарсы жеңіске жетті. Басшылыққа таласқаннан кейін Кан кабинетін қайта құрды және Озава жақтастарының көптеген көрнекті мүшелерін жаңа кабинеттегі маңызды лауазымдардан шеттетуге тырысты. Кабинетті қайта құру Канның ұзақ жылдар бойы серігі болған Йошито Сенгокуды Бас министрлер кабинетінің хатшысы қызметіне тағайындаумен аяқталды, ал ЛДП оны Кан кабинетінің "екінші" премьер-министрі деп атады. 2010 жылдың қыркүйегінде үкімет АҚШ долларын сатып алып, иеннің құнын төмендетуге тырысты, бұл жапондық экспорттаушыларға уақытша көмектесті. Бұл қадам қор брокерлері, жапондық экспорттаушылар және жапон халқы арасында қолдау тапты.

Ozawa resigned as party leader in May 2009 after a fundraising scandal and Yukio Hatoyama succeeded Ozawa before the August 2009 general election, – the worst defeat for a sitting government in modern Japanese history. This was in marked contrast to the closely contested 1993 general election, the only other time the LDP has lost an election. The DPJ's strong majority in the House of Representatives assured that Hatoyama would be the next prime minister to replace Tarō Asō, leader of the LDP. Hatoyama was nominated on September 16 and formally appointed later that day by Emperor Akihito in the Tokyo Imperial Palace and formed his Cabinet. However, the DPJ did not have a majority in the House of Councillors, which was not contested at the election, and fell just short of the 320 seats (a two thirds majority) needed to override the upper chamber's veto power. Hatoyama was thus forced to form a coalition government with the Social Democratic Party and the People's New Party to ensure their support in the House of Councillors. On 2 June 2010, Hatoyama announced his resignation before a party meeting and officially resigned two days later. He cited breaking a campaign promise to close an American military base on the island of Okinawa Prefecture as the main reason for the move. On 28 May 2010, soon after and because of increased tensions after the possible sinking of a Korean ship by North Korea, Hatoyama had made a deal with U. S. President Barack Obama to retain the base for security reasons, but the deal was unpopular in Japan. He also mentioned money scandals involving a top party leader, Ozawa, who resigned as well, in his decision to step down. Naoto Kan succeeded Hatoyama as the next President of DPJ and Prime Minister of Japan. At the July 2010 House of Councillors election, the DPJ lost ten seats and their coalition majority. Prior to the election Kan raised the issue of an increase to Japan's 5 per cent consumption tax in order to address the country's rising debt. This proposal, together with Ozawa and Hatoyama's scandals, was viewed as one of the causes for the party's poor performance in the election. The divided house meant the government required the cooperation of smaller parties including Your Party and the Communist Party to ensure the passage of legislation through the upper house. Ozawa challenged Kan's leadership of the DPJ in September 2010. Although Ozawa initially had a slight edge among DPJ members of parliament, local rank and file party members and activists overwhelmingly supported Kan, and according to opinion polls the wider Japanese public preferred Kan to Ozawa by as much as a 4–1 ratio. In the final vote by DPJ lawmakers Kan won with 206 votes to Ozawa's 200. After the leadership challenge, Kan reshuffled his cabinet and removed many prominent members of the pro Ozawa faction from important posts in the new cabinet. The cabinet reshuffle also resulted in the promotion of long time Kan ally Yoshito Sengoku to Chief Cabinet Secretary, who the LDP labeled as the "second" Prime Minister of the Kan cabinet. In September 2010, the government intervened to weaken the surging yen by buying U. S. dollars, a move which temporarily relieved Japan's exporters. The move proved popular with stock brokers, Japanese exporters, and the Japanese public.

2012-2016 оппозицияға оралу және таратылу

2016 жылдың 24 ақпанында ДПЖ Жапонияның Инновациялық партиясы (ЖИП) және Жазғы Жоғарғы палата сайлаулары алдындағы «Реформа көзқарасы» партиясымен бірігу туралы келісім жасады, ал 27 наурызда арнайы съезде бірігу туралы ресми келісімге қол қойылды. 2016 жылдың 4 наурызында ДПЖ және ЖИП жаңа партияның атын ұсыну үшін қолдаушыларынан сұраныс жасады. 2016 жылдың 14 наурызында сайлаушылар арасында жүргізілген сауалнама бойынша ең көп дауыс жинаған «Миншинто» аты жаңа партияның ресми аты болып жарияланды. «Реформа көзқарасы» партиясының өкілдері қосылғаннан кейін, ДПЖ мен ЖИП 2016 жылдың 27 наурызында Демократиялық партияны құру үшін бірікті. ДПЖ таратылуының басты себебі – ДПЖ ұсынған реформаларды сайлау және экономикалық шектеулердің кедергісінен жүзеге асырудың қиындығы болды. Бұған қоса, бюрократияның ықпалын азайтуға бағытталған реформалар ДПЖ-нің өзге реформаларын іске асыру мүмкіндігінен айыруы мүмкін еді. Партия таратылуына әсер еткен тағы бір фактор – ДПЖ ішіндегі жанжалдар мен ЛДП-ның сыртқы саясатына қосылуы болды. ДПЖ көбінесе орталық саяси партия ретінде қарастырылады, бірақ Жапония саясаты контекстінде ЛДП-ға қарама-қарсы орталық-солшыл партия ретінде де жіктеледі. Осы позициясының арқасында ДПЖ жиі «үлкен шатыр» партиясы деп аталады.

Қазіргі жағдайға көзқарас

ДПЖ өзінің революциялық екенін мәлімдеді, себебі олар қолданыстағы жағдайға және қазіргі үкіметтік құрылымға қарсы болды. ДПЖ бюрократияның және Жапон үкіметінің тым үлкен, тиімсіз және жемқорлыққа толы екенін, ал Жапон мемлекетінің тым консервативті және икемсіз екенін айтты. ДПЖ "ескі ойлау мен мүдделерге толы ескі режимді құлатып, қолдағы мәселелерді шешіп, адамдардың жекелігі мен жандаруын бағалайтын жаңа, икемді, өркендеген қоғам құруды" көздеді.

Саяси көзқарас

Біз жеке мүдделердің құрылымынан шеттетілгендерді, қажырлы еңбек етіп салық төлейтіндерді, және қиын жағдайларға қарамастан тәуелсіздікке ұмтылатын адамдарды қолдаймыз. Басқаша айтқанда, біз азаматтарды, салық төлеушілерді және тұтынушыларды ұсынамыз. Біз еркін нарықтан да, әлеуметтік мемлекеттен де бірден шешім іздемейміз. Керісінше, біз демократиялық орталықтың жаңа жолын саламыз, онда өзін-өзі қамтамасыз ететін адамдар бір-бірімен өзара қатар өмір сүре алады, ал үкіметтің рөлі қажетті жүйелерді құрумен шектеледі. Міне, ең төменгі жалақыны 1000 иенге дейін көтеру және келесі төрт жылға сату салығын көтеруді тоқтату. Ядролық энергияға қатысты DPJ-ның ұстанымы – ядролық энергияға қарай салмақты қадамдар жасау керек, бірақ қауіпсіздікке қауіп келтіретіндей жылдамдықпен емес.

Фракциялар

DPJ-де бірнеше саяси фракциялар немесе топтар болды, бірақ олар LDP сияқты фракцияланған жоқ, себебі LDP партия ішіндегі фракциялық бірігуге дәстүрлі түрде жоғары мән берді. Топтардың ықпалдылығы ең жоғарыдан ең төменге қарай: Рёун-кай (сөзбе-сөз "Трансценденттік қауымдастық"): екінші ең консервативті фракция. Оның көп бөлігі "Сакигаке" жаңа партиясынан келген. Рёун-кай жиналыста 40 орынға ие болды және оны Сейджи Маэхара мен Йошихико Нода басқарды. "Сейкен кояку во Дзитсуген суру кай" (сөзбе-сөз "Саяси уәделерді іске асыру қауымдастығы"): LDP-дан шығып келгендер құрған және бұрынғы партия жетекшісі Юкио Хатояма басқарған, парламентте 30-ға жуық консервативті заң шығарушы болды. Бұрынғы атауы "Сейкен котай во Дзитсуген суру кай" еді. "Минша Кёкай" (жап. 民社協会, сөзбе-сөз "Демократиялық социалистік тобы"): DPJ-ге ерте келісімге келген бұрынғы орталықшыл "Демократиялық социалистік партияның" мүшелері. 25 мүшеден тұратын топты Тацуо Кавабата басқарды. "Куни но катачи кенкюкай" (жап. 国の形研究会, сөзбе-сөз "Ел пішінін зерттеу қоғамы"): Партия президенті Наото Кан басқарды. 20 шамасында мүшесі бар либералды бағытталған фракция. "Шин секиоку конданкай" (сөзбе-сөз "Жаңа саяси ахуалды талқылау тобы"): бұрынғы "Жапон социалистік партиясының" мүшелері құрған, "Социал-демократиялық партияның" тым радикалды екенін сезінген ең солшыл фракция. 20 орынға ие, оны Такахиро Йокомичи басқарды. "Тәуелсіздер клубы" - екі палатада DPJ-мен саяси одақ құрған шағын саяси партия.

Жапония Демократиялық партиясының президенттері

Жапония Демократиялық партиясының президенттері (民主党代表, Миншуто Дайхё), ресми атауы 民主党常任幹事会代表 (Миншуто Дзёнин Канжи Кай Дайхё). № Президент (туған жылы – қайтыс болған жылы) Сайлау округі Қызметке кірген күні Қызметтен кеткен күні Сайлау қорытындылары Премьер-министр Алдыңғы партиялар: Демократиялық партия (1996), Жаңа достық партиясы, Жақсы басқару партиясы және Демократиялық реформа партиясы. 1 Наото Кан (т. 1946) Токио облысының 18-ші округінен депутат 27 сәуір 1998 25 қыркүйек 1999 Хашимото (1996–1998) Обучи (1998–2000) 2 Юкио Хатояма (т. 1947) Хоккайдо облысының 9-шы округінен депутат 25 қыркүйек 1999 10 желтоқсан 2002 Мори (2000–2001) Коизуми (2001–2006) 3 Наото Кан (т. 1946) Токио облысының 18-ші округінен депутат 10 желтоқсан 2002 18 мамыр 2004 4 Катсуя Окада (т. 1953) Миэ облысының 3-ші округінен депутат 18 мамыр 2004 17 қыркүйек 2005 5 Сейджи Маэхара (т. 1962) Киото облысының 2-ші округінен депутат 17 қыркүйек 2005 7 сәуір 2006 6 Ичиро Озава (т. 1942) Иватэ облысының 4-ші округінен депутат 7 сәуір 2006 16 мамыр 2009 Абе С. (2006–2007) Фукуда Й. (2007–2008) Асо (2008–2009) 7 Юкио Хатояма (т. 1947) Хоккайдо облысының 9-шы округінен депутат 16 мамыр 2009 4 маусым 2010 Өзі 8 Наото Кан (т. 1946) Токио облысының 18-ші округінен депутат 4 маусым 2010 29 тамыз 2011 Өзі 9 Ёсихико Нода (т. 1957) Чиба облысының 4-ші округінен депутат 29 тамыз 2011 25 желтоқсан 2012 Өзі 10 Банри Кайеда (т. 1949) Токио облысының 1-ші округінен депутат 25 желтоқсан 2012 14 желтоқсан 2014 Абе С. (2012–2011) Кацуя Окада (т. 1953) Миэ облысының 3-ші округінен депутат 14 желтоқсан 2014 27 наурыз 2016 Мұрагер партия: Демократиялық партия (2016)

Жалпы сайлау нәтижесі

Сайлау жетекшісі # үміткерлер саны # жеңілген орын саны # сайлау округі дауыстарының саны # сайлау округі дауыстарының үлесі % # PR блогы дауыстарының саны # PR блогы дауыстарының үлесі % Үкімет/оппозиция 2000 Юкио Хатояма 262 16,811,732 27.61% 15,067,990 25.18% 2003 Наото Кан 277 21,814,154 36.66% 22,095,636 37.39% 2005 Кацуя Окада 299 24,804,786 36.44% 21,036,425 31.02% 2009 Юкио Хатояма 330 33,475,334 47.43% 29,844,799 42.41% 2012 Йошихико Нода 267 13,598,773 22.81% 9,268,653 15.49% 2014 Банри Каиэда 198 11,916,838 22.50% 9,775,991 18.33%

Кеңесшілер сайлауының нәтижелері

Сайлау жетекшісі # орын саны барлығы # орын саны жеңілген # ұлттық дауыс саны % ұлттық дауыс саны # префектуралық дауыс саны % префектуралық дауыс саны Көпшілік/Азшылық 1998 Наото Кан 12,209,685 21.75% 9,063,939 16.20% 2001 Юкио Хатояма 8,990,524 16.42% 10,066,552 18.53% 2004 Кацуя Окада 21,137,457 37.79% 21,931,984 39.09% 2007 Ичиро Озава 23,256,247 39.48% 24,006,817 40.45% Үкімет құрмаған көпшілік (2009 жылға дейін) DPJ–[[Жапонияның Социал-демократиялық партиясы]] 2010 Наото Кан 18,450,139 31.56% 22,756,000 38.97% DPJ–PNP үкімет құрмаған азшылық (2012 жылға дейін) Үкімет құрмаған көпшілік (2012 жылдан бері) 2013 Банри Каида 7,268,653 13.4% 8,646,371 16.3%