Шаянтәс (Anthus pratensis) – Еуразияда кең таралған кішкентай құс. Көшіп-қоныс жасайды, Еуропа, Африка, Азияда қыстайды. Таксономиясы, ареалы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Жайыт құсы (Anthus pratensis) – Палеарктиканың көп бөлігінде, Оңтүстік-Шығыс Гренландиядан және Исландиядан бастап, Ресейдегі Урал тауларының шығысына дейін, оңтүстікке қарай Франция мен Румынияның орталық бөліктеріне дейін көбейетін шағын тұқымдас құс. Көбінесе қоныс аударады, қыстау үшін Оңтүстік Еуропа, Солтүстік Африка және Оңтүстік-Батыс Азияға ұшып кетеді, бірақ Батыс Еуропада жыл бойы тұрады, алайда тіпті осы жерде де көптеген құстар қыс айларында жағалауға немесе төмендікке көшеді.
The meadow pipit (Anthus pratensis) is a small passerine bird, which breeds in much of the Palearctic, from southeastern Greenland and Iceland east to just east of the Ural Mountains in Russia, and south to central France and Romania; an isolated population also occurs in the Caucasus Mountains. It is migratory over most of its range, wintering in southern Europe, North Africa, and south western Asia, but is resident year round in western Europe, though even here many birds move to the coast or lowlands in winter.
Таксономия
Жайықтық пипит швед натуралисі Карл Линней 1758 жылы өзінің "Systema Naturae" кітабының 10-шы басылымында Alauda pratensis деген екілік атауымен ресми түрде сипатталған. Типтік орны – Швеция. Жайықтық пипит қазір Anthus туысының типтік түрі болып табылады, бұл туысты 1805 жылы неміс натуралисі Иоганн Маттеус Бекштейн енгізген. Түр монотипті; кез келген түршелер танылмайды. "Пипит" атауы, алғаш рет 1768 жылы Томас Пеннант жазған, осы түрдің дауысынан туындаған дыбырлық атау. Ескі халықтық атаулар, қазір қолданылмайды, "кит ларек", "пит ларек", "тит ларек" және "титуль" болған; бұл оның кішкентай өлшемі мен ларекке сырттай ұқсастығына байланысты айтылған. Жалпы саны 12 миллион жұпқа жуық деп есептеледі. Таралу аймағының солтүстігінде кең таралған түр, және әдетте Ұлыбританияның таулы аймақтарында көбейетін ең көп кездесетін құс, бірақ оңтүстікке қарай сирек кездеседі. Көбею тығыздығы Солтүстік Скандинавияда, көбейту аймағының оңтүстігіндегі шабындықтарда және егістік жерлерде әртүрлі.
The meadow pipit was formally described by Swedish naturalist Carl Linnaeus in 1758 in the 10th edition of his Systema Naturae under the binomial name Alauda pratensis. The type locality is Sweden. The meadow pipit is now the type species of the genus Anthus that was introduced in 1805 by German naturalist Johann Matthäus Bechstein. The species is monotypic; no subspecies are recognised. The name "pipit", first documented by Thomas Pennant in 1768, is onomatopoeic, from the call note of this species. Old folk names, no longer used, include "chit lark", "peet lark", "tit lark", and "titling"; these refer to its small size and superficial similarity to a lark. The estimated total population is 12 million pairs. It is an abundant species in the north of its range, and generally the commonest breeding bird in most of upland Britain, but less common further south. Breeding densities range from in northern Scandinavia, to in grassland in the south of the breeding range, and just in arable farmland.
Өсіру
Ұясы тығыз өсімдіктер арасында жерде болады, 2-7 (көбінесе 3-5) жұмыртқа салады; жұмыртқалар 11–15 күннен кейін жарылады, ал балапандар жұмыртқадан шыққаннан кейін 10–14 күнде ұшып кетеді. Жыл сайын әдетте екі рет балапандар өсіріледі. Бұл түр – көкектің ең маңызды ұя иесі, сонымен қатар, қаршыға мен ақбас құбыланның маңызды жемірілімі болып табылады.
The nest is on the ground hidden in dense vegetation, with two to seven (most often three to five) eggs; the eggs hatch after 11–15 days, with the chicks fledging 10–14 days after hatching. Two broods are commonly raised each year. This species is one of the most important nest hosts of the cuckoo, and it is also an important prey species for merlins and hen harriers.
Тамақ және азықтандыру
Оның тағамы негізінен жәндіктер мен басқа омыртқасыз жануарлар, көбінесе ұзындығынан кем ұсақ нәрселер. Ол сондай-ақ шөптер, саз, қамыс және жусанның тұқымдарын, ал қыста көрік жидектерін де жейді.
Its food is primarily insects and other invertebrates, mostly small items less than long. It also eats the seeds of grasses, sedges, rushes, and heather, and crowberry berries, mainly in winter.