Кіріспе

Чех канадалық дәрігер және сексолог (1914–1996)

Курт Фрейнд (17 қаңтар 1914 – 23 қазан 1996) – чех канадалық дәрігер және сексолог, ең белгілісі пенильді плетсисмографты (ер адамдардағы сексуалдық оянуды өлшеу құралы), педофилия саласындағы зерттеулері және кейбір парафилиялардың (воейризм, экзибиционизм, тактильдік бұзылыс, фроттеризм және оның «басқаруға құштарлық» деп атаған құбылысы) жіктемесі ретіндегі «ұсыну бұзылысы» гипотезасын жасағандығымен танымал. Ерлердің сексуалдық бағдарын өзгертуге жасаған сәтсіз әрекеттерінен кейін, ол конверсиялық терапияға қарсы және гомосексуализмді қылмыстан босатуды қолдады.

Ерте өмір

Фрейнд неміс тілді еврей отбасында Хрудимде дүниеге келген, ол Австрия Богемиясының, кейін Чехословакияның, қазіргі Чехияның бір бөлігі болған. 1942 жылғы 13 қаңтарда ол еврей емес чех пианиношысы және музыка мұғалімі Анна Хлоуноваға үйленді. 1943 жылы олар Анна мен жаңа туған қызы Хеленді неміс нацистік оккупанттары енгізген анти-еврейлік және нәсілдер араласуға қарсы заңдардан қорғау үшін ажырасты. Соғыстан кейін, 1945 жылы, олар қайтадан үйленді, ал Анна 1948 жылы Питер есімді ұл тапты. Фрейндтың көптеген туыстары Холокост кезінде қаза болды, оның ішінде оның ата-анасы Генрих пен Хелла және ағасы Ханс.

Зерттеу

1948 жылы Фрёнд Прагадағы Карл университетінің психиатрия кафедрасына қосылды. Фрейнд Прагадағы Карл университетінде медицина докторы (M. D.) дәрежесін алды, ал 1962 жылы сол жерде ғылым докторы (D. Sc.) дәрежесін қорғады. Ол докторлық зерттеулер жүргізіп, кейіннен Карл университетінің Сексологиялық институтында ғылыми және клиникалық жұмыстармен айналысты. Фрёнд 1968 жылы Прага көктемінен кейін Канадаға қашып кетті. Фрейнд Торонтодағы Есірткі және психикалық денсаулық орталығында (бұрын Кларк психиатрия институты деп аталған) ерлердің жыныстық бағдарына қатысты плетсисмографиялық зерттеулер бастады, осы орталықта PPG қолданылған көптеген зерттеулер мен жарияланған деректер пайда болды. Орталықтағы Курт Фрейнд зертханасы оның құрметіне аталған.

Гомосексуализм

1950-1953 жылдар аралығында Фрёнд гомосексуалистік ұмтылысы бар 67 ер адамды емдеді. Кейбір пациенттер жыныстық бағдарын өзгертуге өз еркімен келді, ал басқалары қудалаудан немесе заңдық жазалардан құтылу үшін экспериментке қатысуға келісті. Мінез-құлыққа негізделген тәсілмен, ол гетеросексуалдық сезімдерді күшейтуге тырысып, гомосексуалдық сезімдерді басуға ұмтылды, осылайша жыныстық бағдарды өзгертуді көздеді. Пациенттерге басқа еркектердің суреттерін көрсеткен кезде құлайтын дәрілер берілді, содан кейін тестостерон инъекциялары жасалып, жалаңаш әйелдердің суреттері көрсетілді. Фрейнд 1956 және 1958 жылдары пациенттерінің жағдайын қадағалап, эксперимент сәтті болмағанына көз жеткізді. Оның эмпирикалық деректері жыныстық бағдарды өзгерту терапиясының көбінесе нәтижесіз екенін көрсететін алғашқы дәлелдерді ұсынды. Ол тіпті басқа еркектермен қарым-қатынастан бас тартып, гетеросексуалдық неке құрған гомосексуалды бағыттағы еркектердің де әйелдер емес, еркектердің суреттерінен қозғалатынын көрсетті. Фрейнд сондай-ақ еркектердің гомосексуализміне қатысты қазіргі психоаналитикалық теорияларды сынға алды, олардың пікірінше, бұл әйелдерге деген қорқыныш немесе жек көруден туындаған. 1957 жылы ол гомосексуализмді қылмыстан босатуды қолдады, ол 1961 жылы Чехословакияда Фрейнд және басқа психиатрлар қол қойған ресми ұсынымнан кейін іске асырылды. Алайда, сол кездегі басқа зерттеушілер сияқты, ол гомосексуализмді патология деп санады. 1977 жылы ол жыныстық бағдарды өзгертуге тырысқаны үшін өтініш айтты, экспериментінің "кемінде "көмектессе", клиенттерге кейіннен шыдамсыз немесе төзімсіз болған некеге түсуге көмектессе" деп жазды және гомосексуализмді ауру деп санауға күмән келтірді, себебі "қоғамдағы орынды өзгерістер гомосексуалдардың барлық қиындықтарын жоюы мүмкін". Фрейнд пациенттеріне жыныстық бағдарымен келісуге кеңес берді.

Пенильді плетсисмография

1953 жыл шамасында Фрейд пениске қан ағынын өлшеу үшін пенис плетсисмографиясы құрылғысын жасауға кірісті, бұл құрылғыны жасауға жасалған бұрынғы тыраздағы әрекеттерге сүйенді. Бастапқыда оған әскери қызметтен қашуға тырысып, гомосексуалды екендерін жалған айтқан жауынгерлерді анықтау жұмысы тапсырылды. Мансабында ол ерлердің жыныстық қызығушылығын зерттеудің кең ауқымды бағдарламасының бөлігі ретінде пенильді плетсисмографты жетілдірді. Жыныстық қылмыскерлер кейде назар аудару арқылы немесе жасырын түрде өзіне ауырсыну тудыру арқылы қоздырылуын баса алатын, бұл полиграфта (өтірік анықтағышта) жалған нәтижелерді шығару тәсілдеріне ұқсас. Бір тәжірибеде ол гетеросексуалдардың немесе гомосексуалдардың 17%-ы тест кезінде өзге жыныстық бағдарға ие екенін көрсетуге қабілетті екенін анықтады. Оның шектеулерін мойындағанымен, Фрейд ерлердің жыныстық қоздырылуын, сонымен қатар жыныстық бағдарды ғана емес, педофилияны да өлшеу үшін құрылғыны қолдануды жалғастырды. 1960 жылдары ол басқа зерттеушілерге құрылғыны қайта жасау және пайдалану туралы бірнеше мақала жариялады. Жыныстық қызығушылықты өлшеу құрылғыларын қолданудың әлеуетті теріс жақтарына қатысты пікір қақтығыстары болды, себебі гейлерге қатысты кемсітушілікке алып келуі мүмкін деген қауіп болды. Дегенмен, фаллометриялық тестілеу балаларға қарсы жаңа жыныстық қылмыстар жасауға бейім жыныстық қылмыскерлерді анықтаудың ең дәл, тіпті жалғыз ең дәл әдісі болып табылады. Екінші жағынан, басқа бір зерттеуде «техниканың зерттеу және клиникалық бағалау үшін жарамдылығы қазірдің өзінде расталған болса да, техниканы жүйелі түрде қолдануды техниканы стандарттау және сенімді нормаларды жариялау күтетін мәселе» деген қорытындыға келді.

Парафилиялар мен жыныстық қылмыскерлер

Алғашында гомосексуализмге назар аударған Фрёнд кейін педофилия, зорлау, транссексуалдық және парафилияны зерттеуді кеңейтті. Ол экзибиционизм, вуайеризм, телефондық скатология, фроттеризм және биастофилия (зорлауға бейімділік) сияқты парафилияларды қалыпты уақыттасу процесінің бұзылуы ретінде түсіндіре отырып, уақыттасу бұзылысы теориясын жасады. Ол жыныстық қылмыскерлерді, әсіресе педофильдерді анықтау және диагностикалауға, оларға тиімді емдеу жолдарын табуға баса назар аударды.

Өлім

Фрёнд 1994 жылы қатерлі ісікке шалдықты және "Dying with Dignity" ұйымының мүшесі болды. Фрёнд кремацияланды, ал оның күлі Торонтодағы Кларк институтындағы кеңсесінің қарсаңындағы газонға және ол көп жылдар бойы Чехословакияда жұмыс істеген Прагадағы Бохнице психиатриялық ауруханасының аумағына шашылды.

Таңдалған жарияланымдар

Фрейнд, К., Д. Диамант және В. Пинкава. 1958 жыл. "Кейбір жыныстық бұрмалардың фалоплетизмографиялық (Php) диагнозының дұрыстығы және сенімділігі туралы". Rev Czech Med 4:145–51. Фрейнд, К. 1963 жыл. "Ер адамда гомо немесе гетероэротикалық қызығушылықтың басымдығын анықтау үшін зертханалық әдіс". Behav Res Ther 21:85–93. Фрейнд, К. 1962 жыл. *Гомосексуализм еркекте* (Homosexualita u muže), Прага: Мемлекеттік медициналық баспа, 274 бет, 3000 дана. Фрейнд, К. 1963 жыл. *Die Homosexualität beim Mann*, 1-ші басылым, Лейпциг: S. Hirzel Verlag, 275 бет. Фрейнд, К. 1965 жыл. *Die Homosexualität beim Mann*, 2-ші, кеңейтілген басылым, Лейпциг: S. Hirzel Verlag, 321 бет. Фрейнд, К. 1965 жыл. "Ер адамның жыныс мүшелерінің көлемін өлшеуге арналған қарапайым құрылғы". Československá psychiatrie 61:164–6. Фрейнд, К. 1967 жыл. "Психофизиологиялық тест арқылы гомо немесе гетеросексуалдықты және эротикалық жасқа қатыстылықты анықтау". Behav Res Ther 5:209–28. Фрейнд, К. 1974 жыл. "Ер адамның гомосексуализмі: үлгіні талдау". *Гомосексуализмді түсіну: оның биологиялық және психологиялық негіздері* кітабында, Дж. А. Лорейн редакциясымен. Ланкастер, Англия: Медициналық және техникалық баспа компаниясы, Inc. Фрейнд, К. 1977 жыл. "Гомосексуализм терапиялық алаңдаушылық тудыруы керек пе?". J Homosex 2:235–40. Фрейнд, К. 1977 жыл. "Эротикалық құмарлықтың психофизиологиялық өзгеруін бағалау". Behavioral Research and Therapy 15:297–301. Фрейнд, К. 1978 жыл. "Аномальды эротикалық құмарлықтарды зерттеудің тұжырымдамалық аясы". J Sex Marital Ther 4:3–10. Фрейнд, К., С. Чан және Р. Колтард. 1979 жыл. "Фаллометриялық диагноз 'мойын бұрғыштармен'". Behav Res Ther 17:451–7. Фрейнд, К., Б. В. Штайнер және С. Чан. 1982 жыл. "Жыныстық сәйкестіктің екі түрі". Arch Sex Behav 11:49–63. Фрейнд, К. және Р. Бланшар. 1983 жыл. "Әкелер мен гомосексуалист ұлдары арасындағы қашықтық ұлдарының еркек серіктестерге деген құмарлығымен байланысты ма, әлде ұлдарының ерекше жыныстық сәйкестігімен байланысты ма, әлде екеуі де байланысты ма?". J Homosex 9:7–25. Фрейнд, К., Х. Шер және С. Хакер. 1983 жыл. "Сүйісу бұзылыстары". Arch Sex Behav 12:369–79. Фрейнд, К., Х. Шер, И. Г. Раканский, К. Кэмпбелл және Г. Хейсман. 1986 жыл. "Зорлау жасауға бейім еркектер". Arch Sex Behav 15:23–35. Фрейнд, К. және Р. Бланшар. 1986 жыл. "Сүйісу бұзылысы" ұғымы. J Sex Marital Ther 12:79–92. Фрейнд, К., Уилсон, Р. & Риенцо, Д. (1987). Еркек және әйел балаларына қарсы қылмыс жасаған қылмыскерлердің салыстыруы. Journal of Sex & Marital Therapy, 13, 260–264. Фрейнд, К., Уилсон, Р. & Риенцо, Д. (1988). Фаллометриялық тестте қалжыңдау белгілері. Behaviour Research & Therapy, 26, 105–112. Фрейнд, К., Уилсон, Р. & Риенцо, Д. (1988). Войеризм мен экзибиционизмді зерттеуде өзі туралы хабарлаудың құндылығы. Annals of Sex Research, 1, 243–262. Фрейнд, К., Уилсон, Р. & Риенцо, Д. (1989). Гетеросексуалдық, гомосексуалдық және эротикалық жасқа қатыстылық. The Journal of Sex Research, 26, 107–117. Фрейнд, К. & Уилсон, Р. (1990). Сүйісу бұзылысының шекарасын анықтау. Journal of Sex Research, 27, 589–606. Фрейнд, К., Уилсон, Р. & Дики, Р. (1990). Балалық шақтағы жыныстық зорлық-зомбылық педофилияға себеп бола ма? Зерттеу жұмысы. Archives of Sexual Behavior, 19, 557–568. Фрейнд, К. & Уилсон, Р. (1991). Фаллометриялық тесттің сезімталдығы мен ерекшелігін бағалау: "Педофилияның фаллометриялық диагнозы" жаңартылған. Psychological Assessment, 3, 254–260. Фрейнд, К., Уилсон, Р., Дики, Р., & Риенцо, Д. (1991). Педофилиядағы эротикалық жыныстық айырмашылық. Archives of Sexual Behavior, 20, 555–566. Фрейнд, К., Уилсон, Р. & Дики, Р. (1991). Педофил емес еркектер жасаған қыз балаларға қатысты жыныстық қылмыстар. Journal of Sex Research, 28, 409–423. Фрейнд, К., Уилсон, Р. & Дики, Р. (1991). Гетеросексуалдық жыныстық сәйкестік бұзылысының түрлері. Annals of Sex Research, 4, 93–105. Фрейнд, К. & Уилсон, Р. Дж. (1992). Балаларға қатысты жыныстық қылмыскерлер арасында гетеросексуалдық және гомосексуалдық педофильдердің үлесі. Journal of Sex & Marital Therapy, 18, 34–43. Фрейнд, К. & Уилсон, Р. Дж. (1993). Жыныстық сәйкестік бұзылысы және сүйісу бұзылысы. Archives of Sexual Behavior, 22, 13–21. Фрейнд, К. және М. Кубан. 1993 жыл. "Педофилияның сынақтан өтетін даму моделіне қарай: эротикалық жасқа қатыстылықтың дамуы". Child Abuse Negl 17:315–24.