Кіріспе

Ерлер мен әйелдерге арналған жылы сырт киім.

Пальто – бұл әдетте адамның денесінің жоғарғы бөлігіне киілетін сыртқы киім, ол жылыну немесе сән үшін кез келген жыныстағы адамдарға арналған. Пальто көбінесе ұзын жеңді болады және алдыңғы жағы ашық болып, түймелер, молния, қыстырғыштар, иық белдеулер, белдік немесе осылардың комбинациясы арқылы жабылады. Басқа мүмкін мүмкіндіктерге жаға, иық белдеулері және капюшон кіреді.

Этимология

Coat – ағылшын тіліндегі ең ерте киім категориясы сөздерінің бірі, оның қолданылуы ерте орта ғасырларға дейін жетеді. (Қосымша ақпарат үшін "Киім терминологиясы" бөлімін қараңыз.) Оксфорд ағылшын сөздігі "coat" сөзінің қазіргі мағынасын шамамен 1300 жылға дейін жегізеді, сол кезде ол "cote" немесе "cotte" деп жазылған. "Coat" сөзі көне француз тілінен, одан кейін латын тіліндегі "cottus" сөзінен шыққан. Оның түбін Proto-Indo-European тіліндегі жүннен жасалған киім деген сөз құрайды. Ағылшын тілінде "coat" сөзінің алғашқы қолданылуы – "coat of mail" (тізбекті қару) болып табылады, ол металл сақиналардан тігілген, көбінесе тізеге немесе орташа биязылыққа дейін жететін көйлек тәрізді киім.

Тарих

Батыс үлгісіндегі пальтоның бастауы XI ғасырда Орталық Азия далаларының көшпелі халықтары киген жеңі бар, денеге жақын тігілген және алдыңғы жағынан бекітілетін пальтоларға дейін жетеді, бірақ бұл стильдің тамыры одан да тереңде болуы мүмкін, себебі төрт мың жылдық Тарым мумияларынан осындай пальтолар табылды. Орта ғасыр мен Ренессанс дәуіріндегі пальто (көбінесе костюм тарихшылары "кот" немесе "котте" деп атайды) – бұл белге дейін тігілген, жеңі бар, алдыңғы жағы түймеленген және кең юбкасы бар орташа ұзындықтағы сырт киім, ол негізінен қазіргі заманғы пальтодан ерекшеленбейді. XVIII ғасырға қарай, Батыс сәнінде пальтолар жамылғылар мен плащтардың орнын баса бастады. Өнеркәсіптік революцияға дейін, ол XVIII ғасырдың екінші жартысында басталған, матаның өте қымбат болуы киімнің белгілі бір стилінің байлық пен мәртебені көрсететінін білдірді. Бірақ, индустрияландырудан кейін мата қолжетімдірек болғандықтан, төменгі әлеуметтік топтағы адамдар да бай элитаның сәнді сырт киімдерін, соның ішінде пальтоны киюге мүмкіндік алды. XIX ғасырда тігін машинасының ойлап табылуы және қолданыстағы тоқыма машиналарынның болуы жаппай өндірілген, киюге дайын киімнің қолжетімділігін арттырып, пальто мен жакет киюді одан әрі танымал етті. XX ғасырдың ортасына қарай "жакет" және "пальто" терминдері жаңа стильдерде шатастырыла бастады, бірақ ескі киімдер үшін олардың арасындағы айырмашылық сақталды.

Жапқыш, жағаштар және пальтолар

XIX ғасырдың басында батыс стиліндегі пальтолар ішкі және сыртқы пальтоларға бөлінді. "Ішкі пальто" термині қазір көнеленген, бірақ бұл сөздің пальто сыртқы киімнің ең сыртқы қабаты (сыртқы пальто) немесе оның астына киілетін пальто болуы мүмкін екенін көрсетеді. Дегенмен, "пальто" термині енді ішкі пальтоны емес, тек сыртқы пальтоны ғана білдіре бастады. Пальто сөзінің бұрынғы қолданысын "пальто мен галстук кию" деген тіркесте де кездестіруге болады, бұл киген адамның міндетті түрде сыртқы пальто кигенін білдірмейді. Сондай-ақ, "көк жапырақ", "сағаттағы жапырақ" немесе "үй жапырақ" терминдері сыртқы пальтоның түрлерін білдірмейді. Шындығында, сыртқы пальтоны басқа пальтоның үстінен киюге болады. Тігіншілер арасында барлық түрдегі пальто тігетін тігіншіні "пальто жасаушы" деп атайды. Сол сияқты, американдық ағылшын тілінде "спорттық пальто" термині сыртқы киім ретінде киілмейтін жакет түрін білдіру үшін қолданылады (британдық ағылшын тілінде "спорттық жакет"). "Жакет" термині әдетте қысқа ішкі пальтоның белгілі бір түрін білдіретін дәстүрлі термин. Қазіргі заманғы жакеттер әдетте жоғарғы жамбасқа дейін жетеді, ал ескі пальтолар, мысалы, тік жакеттер көбінесе тізеге дейін созылады. Костюммен киілетін жакетті британдық ағылшын тілінде дәстүрлі түрде "лаундж-пальто" (немесе "лаундж-жакет"), ал американдық ағылшын тілінде "сак-пальто" деп атайды. Американдық ағылшын тіліндегі термин сирек қолданылады. Дәстүрлі түрде көптеген еркектер пальто мен галстук киетін, бірақ 1960 жылдардан бері бұл кеңінен таралмай бастады. "Прогулкалық пальто" (британдық ағылшын тілінде жолақты шалбармен киілетін қара жакет) және "смокинг" (американдық ағылшын тілінде) үлгілері салтанатты пальтолармен бірдей болғандықтан, тігіншілер осы ерекше жакет түрлерін де "пальто" деп атайды. Сыртқы пальто сыртқы киім ретінде киілетін ең сыртқы киім ретінде тағайындалған; бұл қолданыс кейбір жерлерде, әсіресе Ұлыбританияда сақталған болса да, басқа жерлерде "пальто" термині көбінесе тек сыртқы пальтоны білдіру үшін қолданылады, ал ішкі пальтоны емес. Егер айырма жасау қажет болса, "топ-пальто" - сәл қысқа сыртқы пальто. Түйеге дейін ұзын пальтолардың (ішкі пальтолардың) үстінен киілетін сыртқы пальтолар, мысалы, фраки, киімдік пальтолар және таңғы пальтолар, оның астындағысын толық жабу үшін және оған сыйымды болу үшін одан сәл ұзын тігіледі. Сыртқы пальтоның ұзындығы әр түрлі: ортаңғы буын ең көп кездеседі және қазіргі сәндік тенденцияларға қарамастан, стандартты саналады. Дизайндары тізе ұзындығынан тобыққа дейін өзгереді, 1970 жылдардың басында қысқа уақытқа сәнді болды және "макси" деп аталды (ұзындығы қысқарған "минимен" салыстырғанда). Американдық ағылшын тілінде "жакет" және "пальто" сөздерін кейде бірыңғай қолданады.

Ерлер

Кейбір стильдер әлі де тозылады. Назарда болыңыз, осы кезеңде тек астарлы пальтолар тізімделген, ал үстінен жабылатын пальтолар кіргізілмеген.