Кіріспе

Кореяның Кочосон патшалығының династиясы (б.з.д. 194–108 жж.)

Уйман Жосеоны (б.з.д. 194–108 жж.) Кочосонның династиясы болды. Ол Уйманның (Вей Ман) Гиджа Жосеонының патшасы Джуннан тақты күштеп алуымен басталды және Уйманның немересі болған патша Угеоның өлімімен аяқталды. Археологиялық деректерден басқа, осы тарихи кезең туралы негізгі мәліметтер Сима Цянның "Ұлы тарихшының жазбалары" кітабының 115-тарауында келтірілген. Уйман бастапқыда Хань әулетінің астындағы Янь патшалығының қытай әскери жетекшісі болған.

Негізін қалау

Сима Цянның айтуынша, Уиман Қытайдың Цинь әулетінің құлдырауынан кейін Солтүстік-шығыс Қытайдағы Ян патшалығынан шыққан генерал, ол Гочжоусонның патшасы Цзюньге бағынды. Цзюнь оны қабылдап, Уиманды қазіргі Ляониннің батысына сәйкес келетін Гочжоусонның батыс шекара аймағының қолбасшысы етіп тағайындады. Патша Цзюнь көрсеткен жомарттығына қарамастан, Уиман көтеріліс жасап, Гочжоусонды жойды. Б.з.д. 194 жылы ол Виман Жосеонын құрып, астанасын Ванггом-сеонда (왕검성, 王險城) орналастыруға шешім қабылдады. Көптеген корей тарихшылары Ванггом-сеонның нақты орналасқан жері Қытайдың Ляодоң аймағындағы Йодонг (요동) екенін санайды. Осы кезеңде Виман Жосеоны кең аумақты басқаруға жеткізіп, Хан әулеті мен Маньчжурия халықтары арасындағы сауданы бақылау арқылы экономикалық тұрғыдан күшті болды. Хан императоры Ву Виман Жосеоны Хан әулетіне күшейіп бара жатқан қауіп деп санады және Виман Жосеоны Сяньбилермен (Сюньнумен емес) одақтасады деп ойлады.

Канхай әміршілігі

128 – 126 жылдар шамасында Корея түбегінің солтүстігінен Оңтүстік Маньчжурияға дейінгі аймақты қамтитын Канхай әкімшілігі құрылды. Нан Лю (ханжа: 南閭), Донгье патшасы және Виман Жосеонының бағыныштысы, Годжосонның Угеосына қарсы көтеріліс жасап, кейін 280 000 адаммен бірге Хан әулетіне бағынды. Осы көтерілістен кейін Канхай әкімшілігі орнатылды, бірақ 2 жылдан соң Гонгсун Хун таратып жіберді.

Күз

Уимэннің немересі, Угео патша (우거, 右渠) Қытайдың Хан әулетінен қуылған көптеген адамдарға Уимэн Жосеонында тұруға рұқсат берді. Бірақ, хандардың саны артып, патша Угео Цзинь мемлекетінің Хан әулетімен байланысын үзуге тырысты. Осының салдарынан б.з.д. 109 жылы Хан императоры У Луан өзені маңындағы Виман Жосеонына шабуыл жасады. Виман Жосеонының әскерін бірнеше рет жеңе алмағаннан кейін, Хан Вуди Виман Жосеонының ханзадаларын патша Угеоны өлтіруге көндіруге әрекеттенді. Бұл қастандық сәтсіз аяқталып, Гожосон мемлекетінің құлауына себеп болды. Соғыстан кейін Хан әулетінің Вудиі Виман Жосеоны жеңе алмағандары үшін екі генералға өлім жазасын берді. Бір жылдық шайқастан соң Ванггом Сон тұтқындалды және Виман Жосеоны жойылды. Хан әулеті басып алынған аймақтарда Ханның төрт әкімшілігін құрды, ол қазіргі Ляодун түбегі мен Корея түбегінің солтүстік-батыс бөлігіне сәйкес келеді. Бұл әкімшіліктер 4-ші ғасырда көтеріліп келе жатқан Когурёға қарады. Оның орнына бірнеше мемлекет құрылды, соның ішінде Наннанг мемлекеті де болды. Наннанг мемлекетін Леланг әкімшілігінен ажырату қажет.