Дәмі жалбыр шарап жүзімі: Гевюрцтраминер туралы мәліметтер

Кіріспе

Жүзімнің сорты – Gewürztraminer – ақ шараптарда қолданылатын, салқын климатта жақсы өсетін хош иісті жүзім сорты. Ағылшын тілінде оны кейде Gewürz деп атайды (/ɡ//ə/'/v//ʊər//t//s//, // /'/v//ɜːr//t//s/; бірақ неміс тілінде мұндай атау жоқ, себебі "Gewürz" сөзі "дәрі-дәрмек" немесе "түршік" деген мағынаны білдіреді). Ағылшын және француз тілдерінде әдетте Gewurztraminer (умлаутсыз) деп жазылады. Gewürztraminer-дің терісі қызғылт-қызылдан қызыл түске дейін болады, бұл оны көк немесе қара терілі, әдетте "қызыл шарап жүзімдері" деп аталатын сорттардан ерекшелейді, сондықтан ол "ақ шарап жүзімі" деп саналады. Бұл сорттың табиғи қанты жоғары, ал шараптары ақ түсті және көбінесе жартылай құрғақ болып келеді, личи гүлдерінің айқын хош иісімен ерекшеленеді. Шындығында, Gewürztraminer мен личидің иіс молекулалары бірдей. Құрғақ Gewürztraminer шараптарында раушан гүлдерінің, құмар жемісінің және гүлдік ноталардың иісі де сезілуі мүмкін. Көбінесе шынықтың ішінде майда көпіршіктер (шприц) байқалады. Gewürztraminer-дің тәттілігі Оңтүстік-Шығыс Азия тағамдарындағы дәмдеуіштердің күшін теңгере алады.

Этимология

Неміс тіліндегі Gewürztraminer атауы сөзбе-сөз "Дәмді Traminer" немесе "Иісті Traminer" дегенді білдіреді және Германияда 16 ғасырдан бері белгілі. Бұл жүзім сорты Savagnin blanc-тің мутациясы болып табылады, ол Оңтүстік Тирольде (Италияның солтүстігіндегі аймақ) Traminer деп те аталады.

Тарих

Траминер тұқымдасының тарихы күрделі, және оның тұрақсыз геномы оған көмектеспейді. Оқиға ежелгі Траминер сортынан басталады, ол жасыл қабықты жүзім, және өзінің атын Оңтүстік Тирольде орналасқан Трамин ауылынан алған, бұл Солтүстік Италиядағы негізінен неміс тілінде сөйлейтін провинция. Әйгілі ампелограф Пьер Гале Траминердің Журадағы vin jaune жасауға қолданылатын жасыл қабықты Savagnin blanc (Sauvignon blanc емес) сортымен бірдей екенін ойлады. Жақында ғана Savagnin blanc Альп тауларының екінші жағына жеткенде жапырақ пішіні мен гераниол құрамында шағын өзгерістерге ұшырады деген болжам бар. Австриядағы Frankisch, Савойдағы Gringet, Швейцариядағы Heida, Венгриядағы Formentin және Богемиядағы Grumin Savagnin blanc-ке өте ұқсас, және мүмкін, Траминер тұқымдасының клондары, немесе тіпті Траминердің өзі болуы мүмкін. Рона аңғарындағы Viognier Savagnin blanc-тің алыс туысы болуы мүмкін. Бір кезде Траминер немесе Savagnin blanc қызғылт қабықты жидектері бар Red Traminer немесе Savagnin rose деп аталатын түрге мутациялады. Гале Red Traminer/Savagnin rose-тағы мускустық ('мүскіт тәрізді') мутацияның нәтижесінде өте хош иісті Gewürztraminer пайда болды деп сенді, бірақ Германияда осы атаулардың барлығы синоним ретінде қарастырылады. Еуропадағы мың жылдық соғыстардың ошағы болған аймақта осындай күрделі генетикалық өзгерістер орын алғандықтан, жүзімдердің қате аталуы таңқаларлық емес. Германиядағы 'Gewürztraminer' шарабының хош иісі Эльзастағы шараптарға қарағанда әлдеқайда нашар болғандықтан, кейбір неміс жүзімдері қате түрде Savagnin Rose деп танылуы мүмкін. Бадендік Дурбах жүзімдігі өзінің Red Traminer түрін Дурбах Клевнер деп атап, ("Клевнер" есімді, Пино блан сортының австриялық синонимімен шатастырмау керек) талап етеді. Аңыз бойынша, 1780 жылы Баденнің ұлы герцогы Карл Фридрих Трамин мен Жураның арасында орналасқан, немістердің Cleven деп білетін Италияның Чиавенна қаласынан жүзімдер әкелген. Эльзастағы Heiligenstein аймағында табылған Klevener de Heiligenstein немесе Heiligensteiner Klevener Дурбах жүзімдерінің алғы шебі болуы мүмкін. Олар көбінесе Gewürztraminer-дің аз хош иісті түрі ретінде сипатталады. Траминер сорты шамамен 1000 жылдан бастап 16 ғасырға дейін Трамин ауылында тіркелген. Ол Рейн өзені бойымен Пальцинат арқылы Эльзасқа тарады, онда оның атына Gewürz (дәміз) сөзі қосылды – бұл, әдетте, осы мутациялардың бірі осы кезде болған деп есептеледі. Бұл ұзын атау алғаш рет 1870 жылдары Эльзаста (сол кезде неміс билігінде болған) қолданылды. Бұл атаудың өзгеруінің себебін нақты білу қиын, өйткені үлкен филоксера эпидемиясынан кейін мускустық мутацияның орын алуы тым үлкен сәйкестік сияқты көрінеді. Көбінесе, филоксераға төзімді тамырларға егу үшін, шараптық жүзімдіктер қайта егілген кезде, бұрыннан бар мутантты таңдап алынған. 1973 жылы Траминер атауы Эльзаста, Heiligenstein аймағынан басқа жерлерде қолданудан тоқтатылды.

The history of the Traminer family is complicated, and not helped by its rather unstable genome. The story starts with the ancient Traminer variety, a green skinned grape that takes its name from the village of Tramin, located in South Tyrol, the mainly German speaking province in northern Italy. The famous ampelographer Pierre Galet thought that Traminer was identical to the green skinned Savagnin blanc (not Sauvignon blanc) that makes vin jaune in the Jura. More recently it has been suggested that Savagnin blanc acquired slight differences in its leaf shape and geraniol content as it travelled to the other end of the Alps. Frankisch in Austria, Gringet in Savoie, Heida in Switzerland, Formentin in Hungary and Grumin from Bohemia are all very similar to Savagnin blanc and probably represent clones of the Traminer family, if not Traminer itself. The Viognier of the Rhone Valley may be a more distant relative of Savagnin blanc. At some point, either Traminer or Savagnin blanc mutated into a form with pink skinned berries, called Red Traminer or Savagnin rose. Galet believed that a musqué ('muscat like') mutation in the Red Traminer/Savagnin rose then led to the extra aromatic Gewürztraminer, although in Germany these names are all regarded as synonymous. With these convoluted genetics happening in the area that has been the front line for a millennium of wars in Europe, it is maybe not surprising that vines have been misnamed. Given that the wine made from 'Gewürztraminer' in Germany can be much less aromatic than that in Alsace, some of the German vines may well be misidentified Savagnin Rose. The Baden vineyard of Durbach claims its own type of Red Traminer called Durbacher Clevner (not to be confused with "Klevner", an Austrian synonym for Pinot blanc). The story goes that in 1780 Karl Friedrich, Grand Duke of Baden brought vines from Chiavenna in Italy, halfway between Tramin and the Jura, which was known to the Germans as Cleven. The Klevener de Heiligenstein or Heiligensteiner Klevener found around Heiligenstein in Alsace may represent an outpost of the Durbach vines. They are often described as a less aromatic form of Gewürztraminer. Traminer is recorded in Tramin from ca. 1000 until the 16th century. It was spread down the Rhine to Alsace, by way of the Palatinate, where Gewürz (spice) was added to its name – presumably this was when one of the mutations happened. The longer name was first used in Alsace (then under German rule) in the 1870's (. It is not clear what this name change represents, as it seems too great a coincidence that the musqué mutation happened just after the arrival of the great phylloxera epidemic. More likely, an existing mutant was selected for grafting onto phylloxera resistant rootstocks when the vineyards were replanted. In 1973 the name Traminer was discontinued in Alsace except for in the Heiligenstein area.

Кресттер

Немістер Гевюрцтраминердің дәмін өсіруге оңай келетін жүзім сорттарын шығаруға тырысты. 1932 жылы Георг Шёу Гевюрцтраминерді Мюллер Тюргаумен будандастырып, Вюрцер сортын алды, оның аз бөлігі Рейнхессенде және Англияда өсіріледі. Алзей мен Вюрцбургте жасалған ұқсас будандастырулар Септимер және шамалы сәтті Перле сорттарын тудырды. Ерте пісетін Зигерребе – Альзейде Мадлен Анжевинмен будандастырудың нәтижесі, және Германияда тіркелген ең жоғары шие салмағын – 326 °Oechsle құрады. Мюллер Тюргау мен Зигерребе арасындағы будандастыру Ортега сортын шығарды. Cserszegi fűszeres – Ирсай Оливермен жасалған венгрлік будандастырудың нәтижесі. 1938 жылы Гарольд Ольмо U. C. Davis-те Семильон мен Гевюрцтраминерді будандастырып, Флора сортын жасады, ол Калифорнияда және Жаңа Зеландияда аз мөлшерде өсіріледі – соңғысында ол Пино гридің кеш пісетін клоны деп жаңылысқан. Brown Bros оны Австралияда Orange Muscat-пен араластырады. 1965 жылы Иллинойс университетінде Гевюрцтраминерді Joannes Seyve 23.416-мен будандастырып, Траминет деп аталатын гибридтік сорт алынды. Траминет түпнұсқаға қарағанда суыққа төзімді, бірақ қажетті дәмдік және хош иістік қасиеттерінің көп бөлігін сақтайды. 20-шы ғасырдың соңында австралиялық жүзімші және селекционері А. Дж. Антклифф ақ жүзім сорты Taminga-ны шығару үшін Гевюрцтраминерді Merbein 29 56-мен будандастырды. 1924-1930 жылдар аралығындағы тәжірибелер кезінде Гевюрцтраминерді Треббианомен будандастырып, қызғылт терілі итальяндық шарап жүзімі Манцони роза сортын жасады. 1970-ші жылдары чех шарапшысы және селекционері Инг. Жозеф Веверка бұрынғы Чехословакияда Гевюрцтраминерді Мюллер Тюргаумен будандастырып, шарап жүзімі Палава сортын (атауы оңтүстік Моравиядағы Палава төбелеріне сілтеме жасайды) жасады. Бұл сорттың жүзімі қызғылт түсті терілі, ертерек піседі, өнімді және Гевюрцтраминерге ұқсас хош иісті. Палава Моравияда (Чехия) және Словакияда өсіріледі.

Өңірлер

Еуропада жүзім Австрияда, Болгарияда, Хорватияда, Чехияда, Францияда, Германияда, Грецияда, Венгрияда, Италияда, Люксембургте, Солтүстік Македонияда, Румынияда, Сербияда, Словакияда, Словенияда, Испанияда және Түркияда өсіріледі. Жаңа әлемде жүзім Калифорния мен Солтүстік Мичиган штатында, Жаңа Зеландияда, Аргентинаның ең маңызды шарап аймағы – Мендосада және Чилидің оңтүстік бөлігінде өсіріледі. Таяу Шығыста жүзім Голан қабырғаларында өсіріледі.

Австралия

Австралиялық Gewürztraminer шараптарының сапасынан гөрі, Traminer Musqué және Gentil Rose Aromatique сияқты көне аттарының кейде қолданылуымен көбірек танымал. Дегенмен, соңғы уақыттарда елдің ең суық аймақтарында өндірілгендері өте жақсы үлгілерді көрсетеді. Оларға Аделаида таулары, Еден аңғары, Тасмания аралы, Клэр аңғары, Ярра аңғары және Австралия Альпісіндегі шашыраңқы жүзімдіктерден алынған Gewürztraminer жатады. Мельбурнның солтүстігінде орналасқан Македон тауларында суық климат пен жанартаулық топырақ басым, ол Gewürztraminer өндіруге өте ыңғайлы. (Macedon Ranges Vignerons қауымдастығы)

Канада

Канадада шарап өсірілетін аймақтарға Ванкувер аралы және Британдық Колумбияның Оканаган аңғары, Ниагара түбегі, Эри көлінің солтүстік жағалауы мен Онтарионың Принс-Эдвард округі кіреді.

Франция

Gewürztraminer Ельзаста өсіріледі, онда ол екінші ең көп отырғызылған жүзім сорты және аймақтың ең ерекше сорты болып саналады. Ол аймақтың оңтүстігінде жақсырақ өседі. Оның стильдері өте құрғақ Тримбах стилінен өте тәттіге дейін болады. Бұл сорттың табиғи қантының жоғары деңгейі десерт шараптарын жасауға ыңғайлы, оның ішінде кеш жиналған жүзімнен жасалған Vendange tardive және асыл шірікпен зарарланған Sélection de Grains Nobles шараптары да бар. Жоғарыда айтылғандай, Heiligenstein аймағында Клевенер де Heiligenstein деп аталатын жүзім өседі, ол Red Traminer (Savagnin Rose) және нағыз Gewürztraminer емес; Heiligenstein шараптары, әрине, басқа Alsace Gewürztraminer шараптарына қарағанда көбірек ұсталған.

Германия

Германияда осы сорттың шамамен 10 шаршы шақырымға жуық жері бар, бірақ ол Рейн арғы жағындағы көрші елдердегіден мүлдем өзгеше. Жоғарыда айтылғандай, олардың "Gewürztraminer" шарабының көп бөлігі, әдетте, Red Traminer болып келеді. Немістер шараптың табиғи жарқырағын басып тастауға тырысатын салыстырмалы құрғақ стильді ұсынады.

Италия

Траминер Италияның солтүстік-шығысындағы Трентино-Альто-Адидже / Судтироль аймағының салқын альпілік беткейлерінде өседі. Гевюрц мутантының осы жерде пайда болған-болмағаны әлі даулы мәселе, бірақ қазіргі таңда осы аймақта өсіріледі. "Траминер" атауы Трамин қаласынан шыққандығы белгілі. Керексіздік тудыратыны, қызғылт түсті де, жасыл түсті де жүзімдерді жай ғана Траминер деп атауға болады.

Люксембург

Люксембург Gewürztraminer жүзімінен шарап жасаумен де белгілі.

Жаңа Зеландия

Өнім көлемі әлі де шағын болса да, Gewürztraminer Жаңа Зеландияда күннен-күнге танымал болып келеді. Бүгінде шамамен 200 гектар жерге егілген, оның ішінде Марлборода 70 гектар, Хоукс-Бейде 54 гектар, Гисборнда 19 гектар, Солтүстік Кентерберида 18 гектар және Орталық Отагода 10 гектарды құрайды.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та Gewürztraminer жүзімі негізінен Калифорния штатының Монтерей, Мендосино және Сонома аймақтарында, Вашингтон және Орегон штатының Колумбия алқабында, сондай-ақ Айдахо штатының Жылан өзені аймағында кездеседі. Бұдан басқа, Мичиган, Род-Айленд, Оклахома штатының Каддо округі, Огайо, Пенсильвания, Кентукки, Индиана, Гавай, Техас, Вирджиния, Мэриленд, Миссури, Нью-Мексико, Нью-Гэмпшир, Колорадо штатының Гранд-Вэлли аймағы және Нью-Йорк штатының Фингер-Лейкс және Лонг-Айленд аймақтарында өсіріледі.

Жүзімдік және жүзім шаруашылығы

Гевюрцтраминер топырақ пен климатқа ерекше сезімтал. Жүзімдік өте жақсы өседі, бірақ борлы топырақтарда жақсы өспейді және ауруларға өте осал. Ол ерте гүлдейді, сондықтан көксуға өте бейім, құрғақ және жылы жазды қажет етеді, және пісуі кешігіп, тұрақсыз болады. Оның табиғи тәттілігі ыстық климатта қанттың көп мөлшерін теңестіру үшін жеткілікті қышқылдық болмайтынын білдіреді, ал қышқылдықты сақтау үшін ерте жинау нәтижесінде сорттың ерекше хош иістері толық дамымайды. Осы хош иістерді аз өнімділіктің орнын толтыру үшін тым көп өнім алуға тырысу арқылы әлсіретуге болады.

Синонимдер

Генетикалық тұрақсыздық траминерлерді жеке сорттар ретінде емес, туысқан клондардың отбасы ретінде қарастыру қажеттігін білдіреді. Осылайша, ДНК талдауы келесі атаулардың синоним емес екенін анықтауы мүмкін. Бұл жағдай Gewürztraminer-ге келгенде одан да қиындап кетеді, себебі Geilweilerhof, неміс болғандықтан, оның Қызыл Traminer-ден ешқандай айырмашылығын көрмейді – және кейбір атаулар түпнұсқа жасыл қабықты Traminer/Savagnin blanc-ке жататын сияқты. Дегенмен, осы ескертулерді ескере отырып, міне, олар:

Auvernas rouge, Blanc brun, Blanc Court, Bon blanc, Christkindeltraube, Christkindlestraube, Clevener, Clevner, Crevena Ruziva, Crovena Ruzica, Dišeči Traminec, Dreimaenner, Dreimannen, Dreipfennigholz, Drumin, Drumin Ljbora, Duret rouge, Edeltraube, Fermentin rouge, Fleischroth, Fleischweiner, Formentin rouge, Fourmenteau rouge, Frencher, Fromente, Fromenteau, Fűszeres, Fűszeres Tramini, Gentil Rose Aromatique, Gentil duret rouge, Gentile blanc, Gertie, Gewuerztraminer, Gringet, Gris rouge, Haiden, Kirmizi Traminer, Klaebinger, Klaevner, Kleinbraun, Kleinwiener, Livora, Livora Cervena, Mala Dinka, Marzimmer, Mirisavi Traminac, Nature, Nature rose, Noble rose, Nuernberger Rot, Pinat Cervena, Piros Tramini, Plant Paien, Princ Cerveny, Princt Cervena, Princt Cerveny, Ranfoliza, Rosentraminer, Rotclevner, Rotedel, Roter Nuerberger, Roter Nuernberger, Roter Traminer, Rotfranken, Rothklauser, Rothweiner, Rothwiener, Rotklaevler, Rotklaevner, Rotklevner, Rousselet, Runziva, Rusa, Ruska, Ryvola, Salvagnin, Sauvagnin, Savagnin, Savagnin jaune, Savagnin Rosa Aromatique, Savagnin rose, Savagnin Rose Aromatique, Savagnin Rose Musque, St. Klauser, Termeno Aromatico, Tramín červený (Czech, Slovak), Tramin Korenny, Traminac, Traminac Crveni, Traminac Dišeći, Traminac mirisavi (Croatian), Traminac Mirisavi Crveni, Traminac Sivi, Traminec, Traminer, Traminer Aromatico, Traminer Epice, Traminer Musque, Traminer Parfume, Traminer rosa, Traminer Rose Aromatique, Traminer Rot, Traminer Rozovyi, Tramini Piros және Trammener.