Гнезненский съезд: Польша и Священная Римская империя в 1000 году
Congress of Gniezno
Гнезно конгресі (1000 ж.): Болеслав І және Оттон III кездесуі, Святой Адалберт қасиеттілікке ие болды. Польша мен Венгрияның тарихы, корольдік дәрежесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гнезненский конгресі (Zjazd gnieźnieński, Akt von Gnesen немесе Gnesener Übereinkunft) – Польша герцогы Болеслав I Батыл мен Император Отто III арасындағы бейбіт кездесу, ол 1000 жылдың 11 наурызында Польшадағы Гнезно қаласында өтті. Ғалымдар конгресте қабылданған шешімдердің мән-жайы бойынша, әсіресе Польша билеушісіне патша тәжі кигізілді ме, жоқ па, деген мәселеде пікір келіспеушілікте.
The Congress of Gniezno (Zjazd gnieźnieński, Akt von Gnesen or Gnesener Übereinkunft) was an amicable meeting between the Polish Duke Bolesław I the Brave and Emperor Otto III, which took place at Gniezno in Poland on 11 March 1000. Scholars disagree over the details of the decisions made at the convention, especially whether the ruler of Poland was pledged the king's crown or not.
Өмірбаян
997 жылы пруссиялық пұтқа табынушы тайпалар арасында миссионерлік сапарда қаза тапқаннан кейін Прага епископы Адалберт, герцог Болеслав I және император Оттон III-нің бірлескен күш-жігерінің нәтижесінде тез арада қасиетті деп жарияланды. Осылайша Адалберт – құдайға бағышталған алғашқы славян епископы болды. Осы саясаттың бір бөлігі ретінде ол Ұлы князь Степан I-ге Венгрия патшалық тәжін (Қасиетті Степан тәжі) табыс етті. Польшаның Пьяст әулеті, Миешко I басқаруымен, өз иеліктерін Одер өзенінен тысқары қарай кеңейтті, мұнда олардың билікке талаптануы саксон маркграфы Героның мүдделерімен қақтығысты. 963 жылы Геро әскерлерінен жеңілгеннен кейін Миешко I император Оттон I-мен келісімге келіп, осы аймақ үшін салық төлеуге міндеттенді. Қарсылығында ол императордың досы ("amicus imperatoris") атағын және Польшаның дуксы ретіндегі мәртебесін алды. 978 жылы саксон маркграфы Дитрих фон Халденслебеннің қызы Одаға үйленуі және ұлы Болеслав I-ді Мейсен маркграфы Рикдагтың қызына үйлендіруі арқылы ол империямен жақындасу саясатын жалғастырды. Дегенмен, сақтық шарасы ретінде, 992 жылы қайтыс болғанға дейін өзінің мемлекетін (Civitas Schinesghe) папа Иоанн XV-нің қорғауына берді, бұл dagome iudex регестісінде көрсетілген. Ұлы Болеслав билікке келгеннен кейін Польша, полаб лютицтеріне қарсы жорықтарда империяның одақтасы болып қала берді. Император Оттон II 983 жылы 28 жасында қайтыс болды. Оның әйелі Теофану ұлы Оттонның регенті болды. 996 жылы Оттон III Римде қасиетті рим императоры болып тағайындалды. 1000 жылы Гнезнода өткен құрылтай кезінде ол 20 жаста болды.
After his death in 997 during a mission among the pagan Prussian tribes, Bishop Adalbert of Prague was quickly canonized by the common effort of Duke Bolesław I and Emperor Otto III. Thus, Adalbert became the first Slavic bishop to become a saint. As part of this policy he also invested Grand Prince Stephen I of Hungary with the king's crown (the Crown of Saint Stephen). The Polish Piast dynasty under Mieszko I had extended their domains beyond the Oder river, where their claims to power collided with the interests of the Saxon margrave Gero. After his defeat by Gero's troops in 963, Mieszko I decided to come to terms with Emperor Otto I and agreed to pay tribute for this part of his lands. In turn he gained the title of amicus imperatoris ("Friend of the Emperor") and the acknowledgment of his position as a Dux of Poland. He continued his policy of convergence with the Empire by marrying Oda, the daughter of the Saxon margrave Dietrich of Haldensleben, in 978 and by marrying his son Bolesław I to a daughter of Margrave Rikdag of Meissen. As a precaution however, shortly before his death in 992 he placed his realm (Civitas Schinesghe) under the protection of Pope John XV according to the dagome iudex regest. When his son Bolesław succeeded him, Poland remained an ally of the Empire in the campaigns against the Polabian Lutici tribes. Emperor Otto II died at the age of 28 in 983. His widow Theophanu acted as regent for her son, also called Otto. In 996 Otto III was crowned as Holy Roman Emperor at Rome. By the time of the congress at Gniezno in AD 1000, he was 20 years old.
Акт
Гнезноға жасаған қажылық сапарында император Отто III Польша шекарасында Бобр өзенінің жанындағы Маломицеде Болеславпен кездесті. Познань епископы Унгер оны Гнезноға сүйемелдеді. 7-15 наурыз аралығында Отто Болеславқа "Империяның бауыры және серіктесі" (frater et cooperator Imperii) және "Рим халқының досы және одақтасы" (populi Romani amicus et socius) деген құрметті атақтар берді. Әйгілі Адальберттің бауыры Радим Гауденти Гнезноның тұңғыш архиепископы атанды. Дегенмен, көбінесе бұл құрылтай поляк шіркеуінің Магдебургтен толық тәуелсіздігін орнатқан деп есептеледі. Болеслав кейін Отто III-тің Германияға қайту жолында бірге болды. Екеуі де Аахен соборындағы Карл Ұлының қабіріне барды, онда Болеслав Карл Ұлының тағын сыйлық ретінде алды. Сонымен қатар, Болеславтың ұлы Миешко II Ламберттің императордың қызы Рихеза Лотарингиямен құдаласуына келісім жасады.
On the pilgrimage to Gniezno, Emperor Otto III was received by Bolesław at the Polish border on the Bóbr river near Małomice. Bishop Unger of Poznań escorted him to Gniezno. Between the 7th and 15th of March Otto invested Bolesław with the titles frater et cooperator Imperii ("Brother and Partner of the Empire") and populi Romani amicus et socius St. Adalbert's brother Radzim Gaudenty became the first archbishop of Gniezno. However, generally, the congress is seen as having established complete ecclesiastical independence of the Polish church from Magdeburg. Bolesław subsequently accompanied Otto III on his way back to Germany. Both proceeded to the grave of Charlemagne at Aachen Cathedral, where Bolesław received Charlemagne's throne as a gift. Both arranged the betrothal of Bolesław's son Mieszko II Lambert with the Emperor's niece Richeza of Lotharingia.
Салдары
1002 жылы Оттоның ерте қайтыс болуына байланысты оның жаңару (renovatio) саясаты толыққанды жүзеге асырылмады. Оттоның мұрагері Генрих II империя саясатын өзгертті. Болеслав Генрихтің қарсыласы Мейсен маркграфы Эккард I-ді қолдады, Польша мемлекетін Лузатия маркасы және Милцени жерлеріне кеңейтті, сондай-ақ Генрихтің мүдделеріне кедергі келтіріп, Прагадағы Богемия тағын басып алды. Мерзебургте Генрих II-мен болған кездесуде Болеслав Генрихтің адамдарының шабуылына ұшырап, өмірден аман қалды. Осының салдарынан Гнезнен конгресімен белгіленген Империя мен Польша арасындағы жақсы қарым-қатынас жаушылыққа айналып, көп ұзамай 1018 жылғы Баутцен бейбіт шартымен аяқталған неміс-поляк соғысына ұласты. Генрих 1024 жылы қайтыс болғаннан кейін ғана Болеслав Польша патшасы болып тағайындалуға Папаның келісімін алды. Гнезнен конгресінің нәтижесінде құрылған Колобжег Померания дінбасылығы шамамен 1007 жылы Помераниялықтардың қайта жандануынан құлап, дінбасы Рейнберн Болеславтың сарайына қайта оралуға мәжбүр болды. Германиялық дінбасылыққа емес, тікелей Рим Папасына бағынышты Гнезнен архиепископтығының құрылуы Польшаны орта ғасырлар бойы қасиетті Рим империясынан тәуелсіз сақтады. 1075 жыл шамасында Познань дінбасылығы Гнезнен дінбасылығының қарастырылатын дінбасылығына айналды. Архиепископтық содан кейін 1136 жылғы Гнезнен Папалық бұйрығымен расталғандай, бүкіл Пяст мемлекетін бақылады.
Due to Otto's early death in 1002, his renovatio policies were not fully realized. King Henry II, Otto's successor, changed the empire's policies. Bolesław supported Henry's rival, Margrave Eckard I of Meissen, expanded the Polish realm into the March of Lusatia and the Milceni lands, and also took the Bohemian throne at Prague, interfering with Henry's interests. During a meeting with Henry II in Merseburg, Bolesław was attacked by Henry's men and narrowly escaped with his life. As a consequence, the excellent relations between the Empire and Poland marked by the Congress of Gniezno turned into a state of hostility that soon emerged into a German–Polish War which finally ended with the 1018 Peace of Bautzen. It wasn't until Henry's death in 1024, that Bolesław was able to acquire the papal consent for his coronation as Polish king. The Pomeranian diocese of Kołobrzeg, founded as a consequence of the Congress of Gniezno, was overthrown by a pagan resurgence of the Pomeranians around 1007, and bishop Reinbern was forced to return to Boleslaw's court. The creation of the separate Archdiocese of Gniezno, as directly subordinate to the Holy See rather than a German archdiocese, kept Poland independent from the Holy Roman Empire throughout the Middle Ages. Around 1075 the Bishopric of Poznań became a suffragan diocese of Gniezno. The archdiocese then controlled the whole Piast realm, as confirmed by the papal Bull of Gniezno in 1136.