Кіріспе

Хан әулетінің кішкентай императоры 106 жылы Хан императоры Шан (105 жылдың қазан айының соңы немесе қараша айының басында – 106 жылдың 21 қыркүйегі) – Қытай Хан әулетінің кішкентай императоры және Шығыс Ханның бесінші императоры. Лю Лонг болып туған бала, оның үлкен ағасы Лю Шенг (劉勝) болғанына қарамастан, император жесір Дэн Суй оны 100 күндік шала жасында таққа отырғызды. Императрица-жесір Дэн сондай-ақ, жас императордың он екі жасар туысы Лю Худы (劉祜) – болашақ Хан императоры Аньді – императордың өліміне қарсы сақтандыру үшін астана Луоян қаласында қалдырды. Лю Ху 106 жылдың қыркүйегінде император Шан қайтыс болғанда таққа отырды; алайда, жесір Дэн әлі де жасөспірім император Аньдің регенті болып қалды. Осы тұста император жесір Дэннің жарлығы бюрократиялық тиімсіздіктің мәселесін көрсетті.

Ерте өмір

Лю Лонг 105 жылы күзде император Хе мен оның кім екені белгісіз кәнизағынан дүниеге келді. Император Хе билік еткен кезеңде балалық аурулардан ұлдарын жиі жоғалтқандықтан, сол кездегі сенімдерге сәйкес, ханзада Лонг пен оның үлкен ағасы ханзада Шенгті сарайдан тыс асырап алуға берді. 106 жылы ақпанда император Хе қайтыс болғанда, оның әйелі император Дэн Суй жас ханзадаларды сарайға қайтарды. Ханзада Шенг жасы үлкен болғанымен, жиі ауырып, таққа лайықсыз деп есептелді; сондықтан император Дэн кішкентай ханзада Лонгты мұрагер етіп тағайындады және көп ұзамай оны император Шанг деп жариялады, ал император Дэн император шеше ретінде билік жүргізді.

Билік

Император Шан император деп жарияланғаннан кейін, оның інісі Шэнь Пиньюань ханзадасы аталды. Император Шан ұзақ өмір сүрер ма деп уайымдаған император шешесі Денг сондай-ақ, жас императордың және болашақ Хан императоры Анның он екі жасар туысы Лю Худы (劉祜) императордың өліміне қарсы сақтандыру үшін астана Луоян қаласында қалдырды. Кейбір адамдар Ху ханзадасын Император Хедің заңды мұрагері деп есептеді, себебі ол Император Хедің әкесі Император Чжанның тұсында мұрагер болып жарияланған, бірақ Император Чжанның әйелі Императрица Дудың інтрігалары салдарынан тақтан түсірілген Цинь ханзадасының ұлы еді. Император Шан сәби болғандықтан, нақты және ресми билік Император шешесі Денгке жүктелді. Оның бауыры Дэн Цзи (鄧騭) императорлық үкіметтегі ең ықпалды адамға айналды. Ұзаққа соқпаған билік кезінде Император шешесі Денг Император Дудың отбасымен байланысы үшін құқықтарынан айырылғандарға жалпы кешірім жариялады.

Өлім

106 жылдың қыркүйегінде император Шан қайтыс болды. Осы кезде мемлекеттік шенеуніктер оның үлкен ағасы, ханзада Шенг, бастапқыда ойлағандай ауыр сырқатынан зардап шекпегенін түсінді, демек оны император еткісі келді. Бірақ император шешесі Денг ханзада Шенг ағасынан бұрын император болмағанына наразы болып, кешігіп қалуы мүмкін деп алаңдады, сондықтан император Шанның туысы ханзада Худы император етуді талап етті. Император Шан, бала кезінде қайтыс болғандықтан, императорларға дәстүрлідей жеке қабір берілмеді. Қажетсіз шығындарды болдырмау үшін, ол әкесі, император Хемен бірге бір мазарға жерленді. Ханзада Ху 106 жылы император Шанның қайтысымен бірге таққа отырды және кейіннен "Император Ань" деген атпен тарихта қалды. Алайда, император шешесі Денг әлі де жасөспірім император Аньдың регенті болып қалды. Осы тұста император шешесі Денгтің жарлығы бюрократиялық нашарлықты көрсетті.