Лапланд шалшығы (Calcarius lapponicus) – Арктикада көбейетін, қыстау үшін көшіп жүретін кіші құс. Тұқымдық ерекшеліктері, таралған аймақтары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лапландиялық ұзыншақ (Calcarius lapponicus), сондай-ақ Лапландиялық қарлыға деп те аталады, ұзыншақтар тұқымдасы (Calcariidae) құрамына кіретін, өтетін құстардың бір түрі. Көптеген қазіргі заманғы авторлар оны Ескі әлемнің сұлтандары (Fringillidae) тұқымдасынан бөліп қарастырады.
Species of passerine bird in the longspur family Calcariidae
The Lapland longspur (Calcarius lapponicus), also known as the Lapland bunting, is a passerine bird in the longspur family Calcariidae, a group separated by most modern authors from the Fringillidae (Old World finches).
Этимология
Ағылшынша атау ұзын артқы тырнақтарымен байланысты. Calcarius туысының атауы латын тіліндегі "calcaria" – "тікендер" деген сөзден шыққан, ал lapponicus түрі Лапландияға сілтеме жасайды.
The English name refers to the long hind claws. The genus name Calcarius is from Latin calcaria, "spurs", and the specific lapponicus refers to Lapland.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Арктикалық Еуропа және Палеарктика, сондай-ақ Канада мен АҚШ-тың ең солтүстік бөліктерінде көбейеді. Көшпелі құс, қыстау үшін Ресей далаларына, АҚШ-тың оңтүстігіне, Скандинавияның солтүстік арктикалық аймақтарына және Оңтүстік Швеция, Дания және Ұлыбританияның жағалауына дейін ұшып келеді. Бұл – ұзын мұртты торғайлардың жалғыз азиялық түрі, және ол, мүмкін, сол жерде пайда болмағанмен, Шығыс Еуропада кем дегенде 30 000 жылдан бері кездеседі.
It breeds across Arctic Europe and the Palearctic and in Canada and the northernmost United States. It is migratory, wintering in the Russian steppes, the southern United States, Northern Scandinavian arctic areas and down to coastal Southern Sweden, Denmark and Great Britain. This is the only Asian species of the longspur buntings, and while it probably did not evolve there, it has been present in Eastern Europe for at least about 30,000 years.
Шақыру
Ең көп кездесетін ұшу шақыруы - қатты "prrrrt", әдетте мұрынды "teeww" дыбысынан бұрын айтылады. Жұптасқан кезде, ол сондай-ақ жұмсақ "duyyeee" дыбысын шығарады, одан кейін үнсіздік және "triiiuuu" дыбысы естіледі; екі дыбыс та кезекпен қайталанады.
The most common flight call is a hard "prrrrt" usually preceded by a more nasal "teeww". When breeding, it also makes a softer "duyyeee" followed by a pause and a "triiiuuu"; both sounds alternate.
Өсіру
Ол қайың немесе күрке таралған ылғалды жерлерде, немесе жалаңаш тауларда көбейеді, ал қыста егістік жерлерде немесе жағалауларда қыстайды. Құс көбінесе ағаштар шегіне жақын кездеседі және қыс айларында түрлі құстардың біріккен тобымен тамақтануды ұнатады. Оның табиғи қорегі – балаларын тамақтандырған кезде жәндіктер, ал қалған уақытта тұқымдар. Ұясы жерде салынған. 2–4 жұмыртқа туады.
It breeds in wet areas with birch or willow, and or bare mountains, and winters on cultivated land or coasts. The bird is often seen close to the tree line, and likes to feed in mixed species flocks in winter. Its natural food consists of insects when feeding young, and otherwise seeds. The nest is on the ground. 2–4 eggs are laid.
Тамақ ішу әдеті
Лапландиялық ұзын шұбардың тамақтану әдеттері өте қарапайым: қыста көбінесе тұқымдар, ал жазда, олар белсенді кезеңде болғанда, буынтық аяқтылармен қоректенеді. Қыс айларында ұзын шұбар тұқымдармен азықтанады. Олар оларды жерден теріп алады, сирек ғана тікелей өсімдіктермен жеміс-жидек жейді. Бір жақтан бірнеше минуттан бір сағатқа дейін азық іздеп, содан кейін жаңа орын іздеп ұшып кетеді. Олардың тұқымдық рационында көбінесе шөп, түлкіқұйрық, егілген қарақұмық, шаян және бидай тұқымдары болады. Ұзын шұбарлар энергия қажеттіліктеріне қарай күніне 3000-нан 10000-ға дейін жем (құрттар немесе тұқымдар) жей алады; балаларын тамақтандырғанда бұл көрсеткіш 3000-ға артуы мүмкін. Құрттардың дернәсілдері мен ересектері олардың жәндіктермен қоректену рационының басты бөлігін құрайды.
The food habits of the Lapland longspur are quite simple: mostly seeds in winter and arthropods in the summer, when they are in activity. During the winter, the longspur feeds on seeds. They pick them on the ground, rarely feeding directly on plants. They will forage around the same area for a period varying between a few minutes and an hour, then fly away looking for a new foraging area. Their seed diet is composed mainly of seeds from grass, foxtail, cultivated millet, crabgrass and wheat. Longspurs can consume between 3000 and 10,000 prey items (insects or seeds) per day, depending on their energy needs ; they may need to increase this number by 3000 when feeding the young. Dipteran larvae and adults form the major part of their insectivorous diet.