Кіріспе

'Орта Жер тарихы' 12 томдық жинағының оныншы томы – Морготтың сақинасы (1993) – Кристофер Толкиннің 'Орта Жер тарихы' 12 томдық сериясының оныншы кітабы. Онда ол әкесі Дж.Р.Р. Толкиннің жарияланбаған қолжазбаларын талдайды.

Шолу

Бұл том, сондай-ақ кейіннен жарық көрген "Жәшелер соғысы" кітабы да, Ж.Р.Р. Толкиннің "Силмариллион" болып дамыған космологиясына қатысты толық жазбалар мен редакторлық түсініктемелерді ұсынады. Бұл томда басқа еш жерде кездеспейтін, Финведің қыздары Финдис пен Ириме сияқты кейбір кейіпкерлер туралы да мәлімет бар.

Атауы мен жазуы

Бұл томның атауы Толкиннің бір эссесіндегі мына сөйлемнен алынған: "Саурон күшін Бір Сақинаға шоғырландырғандай, Моргот күшін Арданың өзіне таратып жіберді, осылайша бүкіл Ортажер Морготтың Сақинасы болды". "Ортажер тарихы" кітабының әр томының титулдық бетінде Кристофер Толкиннің жазған және кітаптың мазмұнын сипаттайтын Фэанориан әріптері (Тенгвар, Толкиннің Жоғарғы эльфтер үшін ойлап тапқан жазуы) бар. X томдағы жазуда: "Бұл кітапта Джон Рональд Руэл Толкиннің Аңғар дәуірінің тарихы туралы, Айнурдың музыкасынан бастап Валинордың жасырылуына дейінгі соңғы жазбаларының көп бөлігі келтірілген; мұнда Күн мен Ай туралы, өлмейтін Эльдар мен Атанидің өлімі туралы, Орктердің пайда болуы және Мелькордың, Морготтың, Әлемнің Қара Дұшпанының зұлым күші туралы көп айтылады."

Қабылдау

Глен Гуднайт Mythlore журналы үшін кітапты қарап шығып, Кристофер Толкиннің оқырманды "Жалғалардың Иесі" жазылғаннан кейін әкесінің Орта жер туралы түсінігінің жаңа үшінші кезеңіне" жетелегенін жазды – мифтерді қайта жазу және толықтыру. Оның пікірінше, кітап – Толкиннің Орта жерді дамытуы туралы "таңғажайып ашылулар" сыйлайтын маңызды "жер сілкінісі". Олардың бірі – "Атрабет Финрод пен Андрет" (Финрод пен Андрет арасындағы пікірсайыс), "Сильмариллионның" қосымшасындағы соңғы бөлім ретінде қарастырылған, Толкиннің бұл мәселедегі соңғы сөзі; ол өлімнің Морготтың зұлым ниетінің салдары екенін аңғартады. Гуднайт кітаптағы материалдар Толкин оны "қанағаттанарлық деңгейге" жеткізіп аяқтағанда, "Сильмариллионды" түбірімен өзгерте алатынын айтады.