Кіріспе

Пакаха – 1541 жылы Эрнандо де Сото экспедициясы кездескен американдық жергілікті тайпа. Бұл тайпа қазіргі АҚШ-тың Арканзас штатының солтүстік-шығыс бөлігіндегі бекінілген ауылдарда қоныстанған. Тайпа өзінің атын 16 ғасырдың басында дүниеге келген Пакаха басшысынан алған, ол Миссисипи өзені бойындағы тайпаның негізгі ауылын басқарған. Бұл ауыл қазіргі Арканзас штатының Криттенден округіне жақын, Туррелл қаласының маңында орналасқан деп саналады. Нодена мәдени кезеңіне жататын бұл орын археологтар арасында "Брэдли орны" деп белгілі. Пакаха басшысы мен оның тайпасы туралы мәліметтер 1541 жылы Эрнандо де Сото экспедициясы кезінде жасалған күнделіктерден алынған. Де Сото экспедициясы Пакаханың ауылында шамамен 40 күн қонақ еткен.

Де Сото экспедициясы

Пакаха мен де Сото экспедициясының алғашқы кездесуі зорлықпен өтті. Бас Пакаханың тайпасы көршілес басшы Каскимен біраз уақыт соғысқан. Каски тайпасы Арканзас штатының Паркин қаласының жанында, қазіргі Паркин археологиялық мемлекеттік паркі орналасқан жерде болған деп есептеледі. Де Сото алдымен Каски тайпасымен кездесті. Ол Пакаха ауылына баруды жалғастырғанда, көптеген Каски халқы онымен бірге келді. Пакаханың көптеген өкілдері жаудың жақындағанын көріп, өзендегі аралға қашып құтылуға тырысып, суға батып қайтыс болды. Де Сотомен келген Каскилер ауылды тонады, қасиетті орындарын жермен-жексұратты және құнды заттарын тонап алды. Пакаха тайпасы Каскиден гөрі көбірек аумақты және халыққа ие болды. Алайда, бас Пакаха Каски басшысынан жас болғандықтан, Каскидің үздіріліссіз шабуылдарынан көп шығын көруі мүмкін еді. Де Сото бас Пакахамен байланысып, ол шабуылға қатысы жоқ екенін және экспедицияның мақсаты бейбітшілік екенін түсіндірді. Де Сото Пакахаға экспедицияның Каскиге шабуыл жасауға көмектесетінін, оларды алдауы үшін жазалайтынын уәде берді. Каскилер жоспарланған шабуыл туралы естіп білді. Олар тонаған заттарын қайтарып, кешірім сұрап, жазадан қорғануға тырысты. Де Сото екі басшыға кешкі ас ұйымдастырып, тайпалар арасында бейбіт келісімге келді. Бас Пакаха де Сотоға өзінің әйелінің бірін, әпкесін және руынан тағы бір әйелді сыйға берді. Бұл іс бейбітшілік орнатуға деген алғыс сезімінен және қарсыласын озу ниетінен туды, өйткені ол де Сотоға тек қызын ғана сыйлаған еді. Эрнандо де Сото экспедициясының жазбалары – бас Пакаха мен оның тайпасы туралы жалғыз тарихи мәліметтер. Олардың кейінгі тарихы белгісіз. Пакаха есімі бір деректе Капаха деп жазылған. Кейбір ғалымдар бұл сөздің 17 және 18 ғасырларда Арканзастағы еуропалық экспедициялар кездестірген тарихи Куапау тайпасымен байланысы болуы мүмкін деп санайды. Шығыс Арканзастағы Куапау тайпасының негізгі ауылы Капа немесе Каппа деп аталған. Пакаханың болжамды орнынан табылған адам және мәдени мұра қалдықтары қазіргі Куапау және Туника Билокси тайпаларына қайтарылды.