Кіріспе

1940 жылы 14-15 шілдеде Гернсиге британдық командостар шабуыл жасады. "Амбассадор" операциясы – Екінші дүниежүзілік соғыс аясында 1940 жылы 14-15 шілдеде британдық командостар жүргізген операция. Бұл жаңа құрылған британдық командостардың екінші шабуылы болды, ол неміс басқан Гернси аралына бағытталған. Операцияға майор Ронни Тод басқаратын No.11 тәуелсіз ротаның 100 адамы қатысты. Бірқатар қателіктерге, сәтсіздіктерге және жоспарлау мен іске асырудың асығуына байланысты, шабуыл британдықтарға бірден әскери үлкен пайда әкелмеді. Алайда, операцияны жоспарлау және жүргізу кезінде алынған тәжірибе, келесі командо операцияларының сәтті болуына өте құнды болды.

Өмірбаян

1940 жылы 30 маусымда немістер Канал аралдарына әскер түсірді. Екі күннен кейін британ премьер-министрі Уинстон Черчилль өзінің бас штаб офицері генерал Гастингс Исмейге хат жолдады. Онда ол аралдарға шабуыл жасау операциясын мүмкіндігінше жылдам жоспарлауды және жаңа құрылған командостардың мұндай операцияларға өте қолайлы болатынын айтты. Содан кейін жағдай тым тез өрбуге көшті. Шындығында, Соғыс басқармасы сол күні операция ұсынысын бекітті және көп ұзамай жоспарлау жұмыстары басталды. Алдын ала операциялар 140 адамдық шабуылға дейін қажетті ақпаратты жинау мақсатында жүргізілді. Олар Гернси аралына қонып, әуежайды ұшақтар мен ғимараттарды жою, сондай-ақ гарнизонның әскери қызметкерлерін тұтқындау немесе өлтіру үшін шабуылдайтын еді. Одан бірнеше апта бұрын "Жаға" операциясы жүргізілген, ол Болонға жасалған асығыс ұйымдастырылған және көбінесе сәтсіз аяқталған шабуыл болды. Жоспарлау кезеңінде Дурнфорд Слейтер Лондонға барды, онда ол Біріккен операциялар штабында штаб офицері болып қызмет ететін Дэвид Нивенмен көптеген мәліметтерді пысықтады. 7/8 шілде түнде барлау операциясы жүргізілді, сол кезде Гернсиде туған және бастапқыда Корольдік Гернси милициясына офицер болып тағайындалған Гэмпшир полкінің лейтенанты Хьюберт Николл HMS H43 теңіз асты қайығымен аралға түсірілді. Үш күннен кейін ол қайта алынды және ол берген мәліметтерге сүйене отырып, Гернсидегі гарнизон 469 сарбаздан тұратыны анықталды, олар негізінен Сент-Питер Порт маңында шоғырланған. Жағалау бойында пулеметтік бекеттер болғанымен, олардың орналасуы дабыл қағылғаннан кейін күштерді жіберуге шамамен жиырма минут уақыт кететіндей етіп жасалған.

Шабуыл

Бастапқы жоспар бойынша рейд 12-13 шілде түнде жүргізілуі керек еді, бірақ соңғы сәтте 14-15 шілдеге ауыстырылды. Тіпті сонда да, кемеге міну алдында Дёрнфорд Слэйтер немістердің рейд жасау жоспарланған бірнеше жерлерді күшейткені туралы хабар алды, сондықтан жоспар соңғы сәтте өзгертілді. Толыққандай мәліметтер дайындалғаннан кейін, соңғы шайқасқа дайындық Дартмут қаласындағы Корольдік теңіз академиясының спорт залында өтті, онда кейбір курсанттар коммандостарға дорбені толтыруға және Лондоннан операция үшін әкелінген Брен мен Томпсон автоматтарына дайындық жасауға көмектесті. Сағат 17:45-те рейдтік күш екі эсминецке, HMS Scimitar және HMS Saladin-ге мінді, ал оларға Корольдік әуе күштерінің алты теңіз құтқару ұшағы сүйемелдеді, олар эсминецтерден қону жағажайларына жеткізеді. Гернси аралына бет алды. RAF ұшақтарының қозғалтқыштарының қатты шуына байланысты, RAF Avro Ansons ұшақтары қозғалтқыштардың шуын жасыру үшін аралдың үстінен ұшуы шешілді. Дурнфорд Слейтер жасаған жоспар бойынша, тәуелсіз ротаның әскерлері әуежайға шабуыл жасады, ал коммандостар алаңдатуды жасауға тиіс болды. No.11 отрядының бір бөлігі бұрыс компас салдарынан қате аралға (Сарк) жеткізілді, Кіші Саркқа қонды, команда Ла Саблоннериді зерттеді, ешқандай неміс әскерін таба алмады және эсминецке аман-есен оралды. Тағы бір отряд жартасқа шағылысып, қалған екі ұшақ бірқатар техникалық мәселелерден кейін бұзылып қалды. Олар жағаға шыға алды, бірақ суға малынғаннан кейін, No. 3 коммандосы 469 адамнан тұратын неміс гарнизонының ешбір адамын таба алмады. Эсминецтермен кездесу сағат 03:00-де болды, егер кешіксе, эсминецтер оларды тастап кетуге бұйрық алды, сондықтан отряд кейіннен жағажайға қайтып, жолда бірнеше телеграф сымдарын кесті. Қону жағажайына жеткенде, шабуылшылар тасымал кемелеріне жүзу арқылы өзіндік құтқаруға мәжбүр болды, себебі су деңгейі көтеріліп, кемелерді жартастардың арасына тікелей тоқтату мүмкін болмады. Осы кезде 'H' тобының үш адамының, No. 3 коммандосы жүзе алмайтыны анықталды және олар қосымша француз валютасымен жағажайда қалдырылуы керек болды. Дурнфорд Слейтер осы адамдарды қайтару үшін суасты қайығын жіберуді сұрады, бірақ Әскери-теңіз министрлігі тәуекелге бара алмайтынына шешім берді, нәтижесінде олар кейіннен тұтқынға алынды.

Салдары

Рейд ақыр соңында сәтсіздікке ұшырады, себебі британдықтар ешбір мақсатына жете алмады. Неміс әскерінен ешкім зардап шекпеді, тұтқынға алынғандар да болмады, тек телефон желісі ғана зақымдалды. Командостар өздерімен бірге пайдасыз заттарды, соның ішінде болат дулығаларды, гетрыларды және артық оқ-дәріні алып жүргендерін байқады. Бұл, көбінесе, операцияның асығыс жоспарланып, дайындалғандығының нәтижесі болды, бірақ сонымен қатар, рейдтік және командалық идеяның дамудың бастапқы сатысында екенін көрсетеді. Бірнеше ай бойы бүкіл Командос тұжырымы "қауіпті" жағдайда болды деп айтылды, билік таратуды қарастырды, бірақ бұл орындалмады. Тұжырым ретінде, Командос соғыстың келесі кезеңдерінде үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Шындығында, Дурнфорд Слейтер және Паркер сияқты авторлар "Оверлорд" сияқты операциялардағы Командостардың болашақ табысының бір бөлігі "Амбассадор" сияқты алғашқы сәтсіздіктерге байланысты болғанын дәлелдеді, себебі болашақ Командос операцияларын жоспарлау және жүргізу үшін маңызды болған көптеген сабақтар алынды. Ричард Страппинидің сөзіне сүйенсек, үкіметтің операциядан ұялғаны жеке ерліктердің танылмауына себеп болды. Дегенмен, кең ауқымды өзгерістер болды. Тәуелсіз роталар таратылып, олардың құрамынан алғашқы 12 Командос бөлімі құрылды.