Кіріспе

Құс түрі Альпілік акцентор (Prunella collaris) – Prunellidae тұқымдасына жататын, Еуразия және Солтүстік Африкада табиғи ортада өсетін шағын сайрақ құс.

Сипаттама

Бұл құс қызғалдақтай шамамен ұзын, туысы – бақадан сәл ірілеу. Арқасы жолақты қоңыр, үй құсы сияқты көрінеді, бірақ ересектердің басы сұр, ал төменгі жағында қызыл қоңыр дақтар болады. Оның жәндіктермен қоректенетін, жіңішке, сүйір мүсігі бар. Еркек және ұрғашы құстардың сыртқы түрі ұқсас, алайда еркек құстың түсі ерекшеленіп тұруы мүмкін. Жастардың басы мен төсі қоңыр түсті болады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Ол Оңтүстік Еуропаның, Ливанның және Азияның таулы аймақтарында кеңінен таралған. Көбінесе жыл бойы тұрақты, қыстау үшін төменгі ендіктерге көшеді, бірақ кейбір құстар сирек кездейсоқ түрде Ұлыбританияға дейін ұшып келеді. Бұл құс ашық таулы жерлерде, аз өсімдік жамылғысы бар аймақтарда мекендейді.

Өсіру

Ол бұта немесе жартастың жарығында шағын ұя салады, 3–5 көк, дақты жоқ жұмыртқа туады. Оның көбейіп-өсіп ұрпақ беру жүйесі ерекше қызығушылық тудырады. Мекендейтін аумақтарда 3 немесе 4 аталық, 3 немесе 4 аналық құстар бірге болады. Бұл бір-бірімен туыс емес құстар, олардың жұптасу жүйесі әлеуметтік полигамиялық. Аталықтар арасында үстемдік иерархиясы бар, альфа-аталықтар көбінесе бағыныштыларынан үлкен болады. Аналықтар барлық аталықтармен жұптасуға тырысады, бірақ альфа-аталық оларды төмен дәрежелі аталықтармен жұптасудан қорғай алады. Ал аталықтар барлық аналықтармен жұптасуға тырысады. ДНК талдауы арқылы ұядағы балапандардың әкесі әртүрлі болуы мүмкін екені анықталды, бірақ аналық әрқашан ұядағы балапандардың нағыз анасы болып табылады. Аталықтар топтағы бірнеше ұядағы балапандарға тамақ жеткізеді, бұл олардың аналықпен жұптасқан-жоққа байланысты. Аталықтар тек балапандардың шынайы әкесі болған жағдайда ғана оларға қамқорлық көрсетеді.