Француз Полинезиясының басты әуежайы

Кіріспе

Фааа халықаралық әуежайы, сондай-ақ Таити халықаралық әуежайы деп те белгілі, Таити аралындағы Фааа коммунасында орналасқан Француз Полинезиясының халықаралық әуежайы. Ол теңіз артындағы қауымдастықтың астанасы – Папеите қаласының оңтүстік-батысында жатыр.

Шолу

Faa'a халықаралық әуежайы ішкі және халықаралық рейстерге қызмет көрсетеді. Air Tahiti күн сайын Француз Полинезиясының көптеген аралдарына және Кук аралдарына бір халықаралық рейске ұшады. Канада, Чили, Франция, Жапония, Жаңа Зеландия және АҚШ-қа да ұшақтар бар. Әуежай Таити аралында орналасқан, ол Солтүстік Желді аралдар тобының шығыс бөлігіне жатады. Жер тегіс болмағандықтан, еңісті ауыл шаруашылығы жерлерін тегістеудің орнына, әуежай жағалауға жақын маңындағы коралл рифіндегі құрғатылған жерге салынған. Әуежайды Setil Aéroports басқарады және бір ғана ұшу-қону жолағы бар. Сол жылы жаңа әуежай ашылғаннан кейін, TAI аптасына бір рет DC 7C рейстерімен Ноумеа (NOU) – Нади (NAN) – Папете (PPT) – Гонолулу (HNL) – Лос-Анджелес (LAX) бағытында Папетеге тікелей рейстерді бастады. 1960 жылы АҚШ-та тіркелген South Pacific Air Lines әуе компаниясы да Папетеге қызмет көрсетті, Lockheed L 1049 Super Constellation ұшақтарымен апта сайын Гонолулуға тоқтамайтын рейстерді орындады. 1962 жылы South Pacific апта сайын Америка Самоасындағы Паго Пагоға тоқтамайтын Super Constellation рейсін жүзеге асырды, бұл Гонолулуға бағытталған рейстеріне қосымша болды. Transports Aériens Intercontinentaux кейін Douglas DC 8 ұшақтарын пайдалана бастады және 1962 жылы Лос-Анджелес, Гонолулу және Надиге DC 8 ұшақтарымен тоқтамайтын рейстерді орындады. Бұл бағыттағы рейстерінен кейін, компания Air France-пен бірлесіп, Париждегі Орли әуежайына (ORY) Нумеа арқылы қосылыс рейстерді ұйымдастырды. Кейіннен TAI 1963 жылы Union Aéromaritime de Transport компаниясымен бірігіп, Union de Transports Aériens (UTA) құрды, ол өз кезегінде DC 8 реактивті ұшақтарымен Папетеге қызмет көрсетуді жалғастырды. 1964 жылы UTA Лос-Анджелес, Гонолулу және Надиге DC 8 рейстерін тоқтамай орындады, сонымен қатар Нумеаға бір аялдамамен тікелей рейстерді ұсынды. Лос-Анджелеске бағытталған рейстер Air France-тың LAX және Париж Орли әуежайы (ORY) арасындағы рейстерімен байланыстырылды. 1960 жылдардың ортасында Pan American World Airways (Pan Am) Лос-Анджелес пен Оклендке Boeing 707 ұшақтарымен тоқтамайтын рейстерді орындады, сонымен қатар Лос-Анджелес арқылы Сан-Францискоға бір аялдамамен тікелей рейстерді және Америка Самоасындағы Паго-Пагода тоқтау арқылы Гонолулуға тікелей рейстерді ұсынды. 1976 жылы Pan Am аптасына бір рет Далас/Форт-Уорттан Нью-Йорк JFK әуежайына Паго-Паго және Гонолулуда тоқтаулармен тікелей 707 рейсін орындады. 1979 жылы компания барлық рейстерін әуежайдан Boeing 747 кең денелі ұшақтарымен жүзеге асырды. LAN Chile, LATAM Chile-нің алдыңғы компаниясы, 1960 жылдардың соңында Дуглас DC 6B ұшақтарымен әуежай мен Сантьяго арасында, Пасха аралында тоқтау арқылы рейстерді бастады. 1970 жылға қарай Сантьягодан Пасха аралы арқылы Папетеге Boeing 707 ұшақтарымен рейстерді орындады, сонымен қатар Оңтүстік Америкадағы Буэнос-Айрес және Рио-де-Жанейродан, сондай-ақ Еуропадағы Мадрид, Париж және Франкфурттан Сантьяго арқылы тікелей рейстер ұсынды. LATAM Chile қазіргі уақытта Boeing 787 ұшақтарымен Папете – Пасха аралы – Сантьяго бағытында рейстерді орындайды. 1970 жылы Union de Transports Aériens әуежайға ұзын қашықтыққа арналған Douglas DC 8 62 ұшақтарымен барлық рейстерді жүзеге асырды. UTA кейін 1970 жылдардың ортасында Папете мен Лос-Анджелес арасында McDonnell Douglas DC 10 30 кең денелі ұшақтарымен рейстерді бастады. 1979 жылы UTA өзінің барлық Папете рейстерін DC 10 30 ұшақтарымен Лос-Анджелес, Окленд және Надиге тоқтамай, Сидней мен Нумеаға бір аялдамамен тікелей рейстермен, сондай-ақ Джакарта, Сингапур, Бахрейн және Париж Шарль де Голль әуежайына (CDG) көп аялдамамен рейстермен орындады. 1983 жылы UTA өзінің DC 10 30 рейстеріне қосымша әуежайға Boeing 747 рейстерін ұсынды. Бұрын әуежайға AOM French Airlines және Qantas сияқты бірнеше халықаралық авиакомпаниялар қызмет көрсетті, олар өз елдеріне және Лос-Анджелеске рейстерді орындады. 1965 жылы Qantas сонымен қатар "Fiesta Route" деп аталатын рейсті ұсынды, ол аптасына бір рет Сидней – Нади – Папете – Акапулько – Мексика қаласы – Насау – Бермуда – Лондон Хитроу әуежайы бағытында Boeing 707 ұшағымен рейстерді орындады. 1976 жылы Qantas аптасына екі рет Ванкуверге (Канада) тоқтамайтын Boeing 707 рейсін орындады, бұл рейстер Nadi және Сиднейге бағытталған рейстеріне қосымша болды. 1991 жылы француз әуе компаниясы Minerve аптасына бір рет McDonnell Douglas DC 10 30 ұшағымен Papeete – San Francisco – Paris Orly әуежайы бағытында рейстерді орындады. Air New Zealand көп жылдар бойы Таитиге қызмет көрсетті және 1968 жылы Окленд – Папете – Лос-Анджелес бағытымен Дуглас DC 8 ұшақтарымен рейстерді орындады. 1975 жылы Air New Zealand DC 8 ұшағымен аптасына төрт рет Оклендтен Папетеге Нанди және Раротонга арқылы рейстерді орындады. 1983 жылы Air New Zealand бір аялдамамен тікелей Boeing 747 рейсін аптасына екі рет Лондон Гатвик әуежайынан (LGW) Папетеге орындады. 1987 жылы компания аптасына бір рет Далас/Форт-Уортқа (DFW) тоқтамайтын Boeing 747 рейсін орындады, бұл рейстің бастапқы нүктесі Окленд болды және DFW-ден Лондон Гатвикке (LGW) жалғасты. Air New Zealand қазіргі уақытта әуежай мен Окленд арасында аптаның бірнеше күні тоқтамайтын Boeing 787 9 рейсін орындайды. 1980 және 1990 жылдардағы Official Airline Guide (OAG) мәліметтері бойынша, Папетеге қызмет көрсететін негізгі авиакомпаниялар Boeing 747 100, 747 200 (оның ішінде жолаушылар/жүк ұшақтары), 747 300, 747 400, 767 300 немесе McDonnell Douglas DC 10 30 сияқты кең денелі ұшақтарды пайдаланды. South Pacific Island Airways 1980 жылдардың басында Гонолулуға тоқтамайтын Boeing 707 рейсімен әуежайға қызмет көрсетті. Hawaiian Airlines 1980 жылдардың соңында Папетеден Гонолулуға тоқтамайтын Douglas DC 8 рейсін орындады. 1987 жылы Continental Airlines әуежайдан Лос-Анджелеске аптасына екі рет McDonnell Douglas DC 10 30 ұшағымен тоқтамайтын рейстерді орындады, бұл рейстер Хьюстон Интерконтинентал әуежайына (IAH) тікелей жалғасты. 1989 жылдың басында бес авиакомпания Папетеден Лос-Анджелесге (LAX) тоқтамайтын кең денелі ұшақтармен рейстерді орындады, оның ішінде Air France, Air New Zealand және Qantas Boeing 747 ұшақтарымен, ал Continental Airlines және UTA McDonnell Douglas DC 10 ұшақтарымен, аптасына он тоқтамайтын рейсті орындады. Air France рейстері Париж Шарль де Голль (CDG) әуежайына жалғасты, ал Qantas рейстері Сан-Францискоға (SFO) жалғасты. Сонымен қатар, UTA аптасына үш DC 10 рейсін Сан-Францискоға (SFO) тоқтамай орындады, оның екеуі Париж Шарль де Голль (CDG) әуежайына жалғасты, ал үшіншісі Лос-Анджелеске жалғасты. Air Tahiti Nui, әуежайда орналасқан, 2000 жылдардың ортасында Папете мен Нью-Йорк JFK әуежайы арасында Airbus A340 300 ұшақтарымен тоқтамайтын рейстерді орындады, бірақ 2009 жылға қарай бұл бағытты тоқтатты. Air Tahiti Nui қазіргі уақытта Окленд, Лос-Анджелес және Токиоға тоқтамайтын рейстерді орындайды, сонымен қатар Лос-Анджелес арқылы Париже тікелей рейстерді ұсынады және паркіне жаңа Boeing 787 9 "Dreamliner" ұшақтарын қосты. 2017 жылдың қазанында әуежай Қытайдан алғашқы чартерлік рейсін қабылдады, ол Hainan Airlines Airbus A330 ұшағы болды.

Faa'a International Airport serves both domestic and international flights. Air Tahiti has daily flights to most other islands in French Polynesia and one international service to the Cook Islands. There are intercontinental flights to Canada, Chile, Metropolitan France, Japan, New Zealand and the United States. The airport is on Tahiti, which is an island among the Windward Islands, the eastern part of the Society Islands. Because of limited level terrain, rather than leveling large stretches of sloping agricultural land, the airport is built primarily on reclaimed land on the coral reef just offshore. The airport is operated by Setil Aéroports and has a single runway, Later the same year, following the opening of the new airport, TAI began serving Papeete directly with DC 7C flights once a week on a round trip routing of Nouméa (NOU) – Nadi (NAN) – Papeete (PPT) – Honolulu (HNL) – Los Angeles (LAX). U. S. based air carrier South Pacific Air Lines was also serving Papeete in 1960, with weekly nonstop flights to Honolulu operated with Lockheed L 1049 Super Constellation propliners. By 1962, South Pacific was operating weekly nonstop Super Constellation service to Pago Pago in American Samoa in addition to its flights to Honolulu. Transports Aériens Intercontinentaux then introduced Douglas DC 8 jet service and in 1962 was operating nonstop DC 8 flights to Los Angeles, Honolulu and Nadi. The latter flight continued on to Nouméa, with connecting DC 8 service being flown to Paris via Nouméa in association with Air France via a number of intermediate stops en route. TAI subsequently merged with Union Aéromaritime de Transport in 1963 to form Union de Transports Aériens (UTA), which in turn continued to serve Papeete with DC 8 jet flights. In 1964, UTA was operating nonstop DC 8 service to Los Angeles, Honolulu and Nadi as well as direct one stop service to Nouméa, with the flights to Los Angeles offering connecting service to and from Air France nonstop flights between LAX and Paris Orly Airport (ORY). By the mid 1960s, Pan American World Airways (Pan Am) was operating nonstop Boeing 707 jetliner flights to Los Angeles and Auckland, with direct one stop service to San Francisco via Los Angeles, and also direct to Honolulu via a stop at Pago Pago in American Samoa. By 1976, Pan Am was operating direct 707 service once a week to Dallas/Fort Worth and on to New York JFK Airport via stops in Pago Pago and Honolulu, and by 1979 was operating all of its flights from the airport with Boeing 747 wide body aircraft. LAN Chile, the predecessor of LATAM Chile, introduced Douglas DC 6B propliner service between the airport and Santiago, Chile via a stop at Easter Island during the late 1960s, and by 1970 was operating Boeing 707 jet service from Santiago via Easter Island to Papeete, with direct connecting 707 service via its Santiago hub from Buenos Aires and Rio de Janeiro in South America as well as from Madrid, Paris and Frankfurt in Europe. LATAM Chile currently flies the Papeete – Easter Island – Santiago route with Boeing 787 aircraft. In 1970, Union de Transports Aériens was operating all flights into the airport with long range Douglas DC 8 62 jetliners. UTA then introduced McDonnell Douglas DC 10 30 wide body jet service between Papeete and Los Angeles during the mid 1970s. By 1979, UTA was operating all of its Papeete flights with DC 10 30 jets, with nonstops to Los Angeles, Auckland and Nadi, and direct one stop service to Sydney and Nouméa as well as multistop service to Jakarta, Singapore, Bahrain and Paris Charles de Gaulle Airport (CDG). In 1983, UTA was operating Boeing 747 service into the airport in addition to its DC 10 30 flights. The airport was previously served by several other international airlines, including AOM French Airlines and Qantas, with flights not only to their respective home countries but also to Los Angeles. In 1965, Qantas was also operating a service it called the "Fiesta Route" with a Boeing 707 flying round trip once a week on a routing of Sydney – Nadi – Papeete – Acapulco – Mexico City – Nassau – Bermuda – London Heathrow Airport. By 1976, Qantas was operating twice weekly nonstop Boeing 707 service to Vancouver, Canada in addition to its flights to Nadi and Sydney. In 1991, French air carrier Minerve was operating McDonnell Douglas DC 10 30 service once a week on a routing of Papeete – San Francisco – Paris Orly Airport. Air New Zealand has served Tahiti for many years and was operating Douglas DC 8 jet service in 1968 with a routing of Auckland – Papeete – Los Angeles. By 1975, Air New Zealand flew a DC 8 four times a week from Auckland to Papete via Nandi and Rarotonga. In 1983, Air New Zealand was operating direct one stop, no change of plane Boeing 747 service twice a week between London Gatwick Airport (LGW) and Papeete via Los Angeles. By 1987, the airline was operating weekly nonstop Boeing 747 service to Dallas/Fort Worth (DFW) with this flight originating in Auckland and continuing on to London Gatwick (LGW) from DFW. Air New Zealand currently operates nonstop Boeing 787 9 service several days a week between the airport and Auckland. According to the Official Airline Guide (OAG), by the 1980s and 1990s, major air carriers serving Papeete primarily operated wide body jetliners such as the Boeing 747 100, 747 200 (including B747 200 passenger/freighter combi aircraft), 747 300, 747 400, 767 300 or McDonnell Douglas DC 10 30 on their flights. South Pacific Island Airways served the airport during the early 1980s with nonstop Boeing 707 flights to Honolulu. Hawaiian Airlines was operating nonstop Douglas DC 8 service from Papeete to Honolulu by the late 1980s. By 1987, Continental Airlines was operating nonstop McDonnell Douglas DC 10 30 service twice a week from the airport to Los Angeles with this flight continuing on direct to Houston Intercontinental Airport (IAH). In early 1989, five airlines were operating nonstop wide body jetliner flights from Papeete to Los Angeles (LAX) including Air France, Air New Zealand and Qantas with all three operating Boeing 747 service while at the same time Continental Airlines and UTA were both operating McDonnell Douglas DC 10 service on the route with a combined total of ten nonstops a week being operated by the five air carriers to LAX. From LAX, the Air France flights continued on to Paris Charles de Gaulle (CDG) while the Qantas flights continued on to San Francisco (SFO). In addition, UTA was operating three DC 10 flights a week nonstop to San Francisco (SFO) at this same time with two of these flights continuing on to Paris Charles de Gaulle (CDG) while the third flight continued on to LAX. Air Tahiti Nui, which is based at the airport, was operating nonstop service between Papeete and New York JFK Airport during the mid 2000s with Airbus A340 300 aircraft; however, the airline was no longer flying this route by 2009. Air Tahiti Nui currently operates nonstop flights to Auckland, Los Angeles and Tokyo as well as direct service to Paris via Los Angeles and has added new Boeing 787 9 "Dreamliner" aircraft to its fleet. In October 2017, the airport received its first charter flight from China, a Hainan Airlines Airbus A330.

Жер үсті тасымалы

Көптеген автобустар Папеитеден әуежайға келіп тұрады, олардың ішіндегі бастысы – әуежай шаттлы. Бұл шаттл Таитидің батыс жағалауындағы тас жолмен қатынайды және негізгі терминалдың алдынан өтеді.

Апаттар мен оқиғалар

1973 жылғы 22 шілдеде Pan Am 816 рейсі, Боинг 707 ұшағы, ұшып шыққаннан кейін дереу теңізге құлап, 79 жолаушының 78-і қаза тапты. 1985 жылғы 19 ақпанда Лос-Анджелестен Оклендке Папите арқылы бағытталған UTA DC 10 рейсі телефон арқылы бомба туралы ескерту алғаннан кейін Рангироаға шұғыл қонды. Жолаушылар мен жүктеме француз әскери ұшақтарымен Таитиге жеткізілді. Ұшақ тексерілді, бомба табылған жоқ. Ұшақ бір аптадан соң бос күйде Папитеге ұшып келді. 1993 жылғы 12 қыркүйекте Air France 072 рейсі, Лос-Анджелестен Папитеге бағытталған Боинг 747–428 ұшағы қону кезінде ұшу-қону жолағынан шығып, лагунаға құлады. 747 ұшағының алдыңғы бөлігі суға батты. Қаза болғандар жоқ. 2000 жылғы 24 желтоқсанда Hawaiian Airlines 481 рейсі, DC 10 10 ұшағы, қону кезінде ұшу-қону жолағынан асып, дауыл кезінде ұшу алаңынан сығарып тастады. Бір адам жеңіл жарақат алды, қаза болғандар жоқ. 2007 жылғы 9 тамызда Air Moorea 1121 рейсі Француз Полинезиясындағы Моореа аралындағы Моореа әуежайынан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай мұхитқа құлап, борттағы 20 адамның барлығы қаза тапты. Ол Таитидің Фаааа халықаралық әуежайына 7 минуттық тұрақты рейсте, жер бетіндегі ең қысқа рейстердің бірі ретінде күніне 40-50 рет жоспарланған. Апаттың себебі ұшақтың лифт кабелінің жұмысынан шығуына байланысты бақылауды жоғалту болды. Жиі ұшу мен қонулар лифт кабельдерінің тозуына және жыртылуына себеп болғандықтан, апаттың басты факторы деп есептеледі, олар пайдалану мерзіміне қарамастан, белгілі бір уақыт интервалында ғана тексеріледі. Тағы бір фактор Фаааа халықаралық әуежайының алдынан кері қарай жылдамдап келе жатқан ірі ұшақтардың реактивтік ағыны болуы мүмкін.