Кіріспе

Рипондағы собор, Солтүстік Йоркшир, Англия. Әйгілі Петр және Уилфрид соборлық шіркеуі, көбінесе Рипон соборы деп аталады, ал 1836 жылға дейін Рипон монастыры деп танылған, Англияның Солтүстік Йоркширдегі Рипон қаласында орналасқан собор. 660 жылдары ирланд дәстүріндегі монахтар құрған, 672 жылы Уилфрид қасиетті адамның күшімен бенедикт монастыры ретінде қайта жаңартылған. Шіркеу 10-ғасырда коллегиялық мәртебе алды және Орта ғасырдың соңына дейін үлкен Йорк епархиясының ана шіркеуі ретінде қызмет етті. Қазіргі шіркеу төртінші болып табылады және 13-16 ғасырлар аралығында салынды. 1836 жылы шіркеу Рипон епархиясының соборына айналды. 2014 жылы епархия жаңа Лидс епархиясымен біріктірілді, ал шіркеу Лидс епископының үш теңдес соборының бірі болды. Собор архитектуралық ерекшелігімен көзге түседі, оның ішінде ерте Англия стиліндегі готикалық батыс фасады, осындай үлгілердің ең жақсыларының бірі саналады, сондай-ақ геометриялық шығыс терезесі де бар. Уилфрид қасиетті адам 672 жылы өзінің ұлы базиликасын салу үшін Франция мен Италиядан тас шеберлерін, сылақшыларды және шыны жасаушыларды шақырды. Рипондық Стефеннің замандас баяндамасы былай дейді:

Рипон қаласында Уилфрид қасиетті адам тастан жасалған шіркеуді іргетасынан шатырына дейін салып, аяқтады. Шіркеу әртүрлі бағаналармен және бүйірлік дәліздермен биікке көтеріліп, көптеген терезелермен, күмбездік жолдармен және иректелген қоршаумен безенді. Уилфрид қасиетті адам осы шіркеудегі басты құрбандық алтарының жанына жерленді. 948 жылы Англия королі Эдред Йорк архиепископына ескерту ретінде шіркеуді қиратты, бірақ Уилфрид шіркеуінің крипті ғана сақталды. Бүгінде бұл кішкентай 7-ғасырлық шағын ғибадатхана архиепископ Роджер де Пон-Льевэкнің 12-ғасырлық монастырының кейінгі сәнімен толыққан күйде жатыр. Бірақ Рипон қаласында екінші монастырь да бой көтерді, бірақ ол да 1069 жылы Жеңімпаз Вильгельмнің қолынан жойылды. Йорктің алғашқы норманды архиепископы Байо Томасы үшінші шіркеудің құрылысын бастады, оның іздері Роджердің монастырының кейінгі капелласына енгізілді. 1220 жылы ерте Англия стиліндегі батыс фасады салынды, оның екі мұнарасы бастапқыда ағаш шпильдермен және қорғасынмен жабылған. Шығыс терезе 1286-8 және 1330 жылдар аралығында хорды қайта жаңарту аясында салынды және сәулет сыншысы Певснер оны Солтүстік Англияда салынған үлкен безендірілген готикалық терезелердің «керемет» мысалы деп сипаттады. Розалар соғысының басталуына байланысты ірі жөндеу жұмыстары кейінге шегерілді, бірақ Генрих VII таққа отырғаннан және 1485 жылы бейбітшілік орнатылғаннан кейін қайта басталды. 1450 жылы жер сілкінісі салдарынан құлаған мұнара қайта салынды, бірақ аяқталған жоқ. 1501 және 1522 жылдар аралығында кеме қабырғалары биікке көтеріліп, бүйірлік дәліздер салынды. Шіркеудің отыз төрт мизерикорды 1489 және 1494 жылдар аралығында жасалды. Осы (Рипон) шеберлер мектебі Беверли монастыры мен Манчестер соборындағы мизерикордтарды да жасады. Бірақ 1547 жылы, бұл жұмыс аяқталмай тұрып, Эдуард VI Рипонның канониктер коллегиясын таратып жіберді. Барлық кірістер Корольдің меншігіне өтті және мұнара ешқашан соңғы тік аркаларын алмады. 1604 жылы ғана Джеймс I өзінің қайта жаңарту шартын шығарды. Азамат соғысы кезінде боялған шынылардың көп бөлігі қиратылып, кейбір мүсіндер жойылды.

Кафедральдық мәртебесі

Ақырында, 1836 жылы бұл шіркеу кафедральдық шіркеуге айналды (епископтың кафедрасы немесе тағы орналасқан шіркеу), және Реформациядан бері құрылған алғашқы Рипон англикан епархиясының орталығы болды.

Музыка

Қазіргі музыкалық директор – доктор Ронни Криппнер, ал музыкалық директордың орынбасары – Тим Харпер.

Ағза

Соборда Харрисон мен Харрисон жасаған әдемі орган бар, ол 1878 жылғы түпнұсқа Льюис аспабының қайта жасалған нұсқасы. Орган экранда орналасқан, ал оның корпусы Гилберт Скотттың жұмысынан тұрады. Органның толық сипаттамасын Ұлттық құбырлы орган тізілімінен табуға болады. Орган соңғы рет 2013 жылы толықтай жаңартылды. Бұл жұмысқа барлық құбырлардың мұқият тазалануы және жөнделуі кірді.

Органисттер

1447 жылы Рипон соборындағы органды дін қызметкері Томас Литстер тартып ойнады. Атақты органшылардың қатарында композиторлар Чарльз Гарри Муди және Рональд Эдвард Перрин болды.

Қоңыраулар

Оңтүстік-батыс мұнарасында қосымша "флаттық алтыншы" қоңырау бар 12 қоңырау сақинасы ілінген. 1932 жылы он қоңыраудан тұратын диатоникалық сақина құйылды, ал 2008 жылы қосымша үш қоңырау орнатылды, екі жаңа ең жоғары қоңырау қосылып, он екі қоңыраудың диатоникалық сақинасын жасады, сондай-ақ қосымша "флаттық алтыншы" қоңырау сегіздік жеңіл сақинаны құрады.