Кіріспе

Француз трувері Блондель де Несль – шамамен 1155-1202 жылдары өмір сүрген Жан I Несль немесе оның ұлы, 1241 жылы қайтыс болған Жан II Несль – француз трувері. "Блондель де Несль" есімі жиырма төрт немесе жиырма бес сарайлық әнмен байланысты. 1942 жылы Холгер Диггве оны Амьенге жақын орналасқан Несльдің Жан II екенін анықтады, оған ұзын сары шашы үшін "Блондель" деген лақап ат қойылған. Ол 1202 жылы әкесі қайтыс болған кезде үйленді, сондай-ақ сол жылы Төртінші крест жорығына қатысты; кейін Альбиген крест жорығында шайқасты. Алайда, 1994 жылы Иван Лепаж ақынның 1180 жылдан 1202 жылға дейін Несль лорды болған Жан I-нің әкесі болуы мүмкін екенін ұсынды; бұл Жан Үшінші крест жорығына қатысып, Англия королі Ричард I-мен байланыстыратын кейінгі аңызды түсіндіруге болады. "Блондель" лақап аты ма, жоқ па, әлі нақты белгісіз, және кейбір авторлар Жан I Несль немесе оның ұлының нағыз Блондель екеніне көз жеткізбейді. Деректердің жоғалуы мәселені шешуге көмектесер еді, бірақ жағдайды одан әрі қиындатады. "Блондель" – Нормандияда, соның ішінде Ла-Манш аралдарында жиі кездесетін тегі. Ричард патшасы Гернси аралында Блондель есімді вассалына феодтық жер бергені туралы мәлімет бар, бірақ бұл оқиға аңызбен байланысты ма, әлде аңыз белгілі трувермен байланысты ма, әлі белгісіз.

Қазіргі нұсқалары

Блондел туралы аңыз орта ғасырларда кең танылмады, бірақ он сегізінші ғасырдың соңында қайта жанданды. Ол Андре Эрнест Модесте Гретридің «Ричард Жүректі Арыстан» (1784) операсының негізі болды. 1822 жылы Элеонора Энн Порден «Жүректі Арыстан» атты эпикалық поэмасында осы аңызды пайдаланды: оның нұсқасында Блондел – Ричардтың әйелі, Наварраның Беренгариясы, жасырынған күйде. Иоганн Габриэль Зайдлдің «Блонделдің әні» атты өлеңін Роберт Шуман музыкаға бөлді. XIX ғасыр бойы аңыз Ричард айналасындағы мифологияның маңызды бөлігіне айналды. Кейбір ХХ ғасырдың соңғы жазушылары оның патшамен болған қарым-қатынасына гомосексуалистік мағына берді. Нора Лофтстың «Лютняшы» (1951) романында Ричард Блонделге (өте әдепті) ұсыныс жасайды, бірақ ол бас тартады, Блонделдің жүрегі мен адалдығы Ричардтың ұмытылған әйелі Беренгарияға толығымен арналған. 1962–63 жылдарғы ITV британдық телесериалы «Арыстан жүрек Ричардта» Блондел – тұрақты кейіпкерлердің бірі болды, оны Иэн Грегори сомдады. Аңыз 1983 жылы Стивен Оливер мен Тим Райс жазған «Блондел» мюзикліне шабыттандырды. Бұл комедиялық рок-опера Үшінші крест жорығы дәуірінде өтеді. Блондел – тұтқындалған монархын іздеп жүргенде, композитор және орындаушы ретінде даңқ-дәулет іздеген, көңілі толмаған суретші ретінде бейнеленеді. Райс 2006 жылы Лондондағы Pleasance театрында қойылымды қайта жандандыру үшін режиссер Патрик Уайльдпен бірлесіп жұмыс істеді.

Халықтық мәдениеттегі сілтемелер

Блондел ағылшын жазушысы Том Холттың "Овертайм" романындағы маңызды кейіпкерлердің бірі болып бейнеленеді. Блондел Гор Видальдің "Патшаны іздеу" романының да басты кейіпкері. Джон Джейкстің 1977 жылғы "Патшаның крестоносцы" романында Блондел өзінің досы және ұстазы, Арыстан жүректі Ричардты табу үшін ізденіс жасап, үшінші крест жорығы дәуірінде оқиғалар өрбуде. Ангус Дональдтың "Outlaw" сериясы Блонделді Робин Гудтың серігі Алан Дейлмен байланыстырады. Блондел сол аттас мюзиклдің басты кейіпкері. 1970 жылдардың басындағы ағылшын акустикалық тобы "Amazing Blondel" оның құрметіне аталған. Блонделдің бейнесі 1995 жылғы BBC деректік фильмі "Крест жорықтарында" көрсетілген.