Кіріспе

1953 жылы Агата Кристидің «Соңғы дем» романы – Агата Кристидің детективтік жанрдағы туындысы. Алғаш рет ол 1953 жылдың наурыз айында АҚШ-та «Dodd, Mead and Company» баспасынан «Funerals are Fatal» деген атпен, ал сол жылдың 18 мамырында Ұлыбританияда «Collins Crime Club» баспасынан Кристинің түпнұсқа атауымен – «Соңғы дем» жарық көрді. АҚШ-тағы басылымның бағасы 2,50 доллар болды.

Роман жарық көрген жылы Англияда азық-түлік карточкасымен бөлу тоқтатылды, бірақ оның салдары романда айтылған жұмыртқа тапшылығында әлі де сезіледі. Барлық оқиға соғыстан кейінгі кезеңнің ауыр тұрмысын көрсетеді, соның ішінде Гилкрист ханымның азық-түлік жетіспеуінен сүйікті шайханасынан айырылып, тәуелді өмірге мәжбүр болуы және қарапайым қызметші саналғандығы туралы қайғысы айқын көрінеді. Сондай-ақ, Клемент Аттли үкіметімен байланысты салық жүктемесінің артуына қатысты пікірлер де бар.

Әдеби мәні және қабылдануы

Роберт Барнард бұл роман туралы былай деді: "Мәңгілік қызығушылық тудыратын тақырып – бақытсыз отбасылар: көптеген шашыраған туыстар, Виктория дәуіріндегі көп ақша (дәрілік жамбас жасаудан табылған). Қай қылмысты тергеп жатқаныңызға көз жеткізіңіз және айналарға назар аударыңыз (Кристиде олар әрқашан қызықты). Бұл Кристидің соңғы маңызды үй иесі: "Елуінші және алпысыншы жылдар үй иелері үшін жақсы жылдар болмады"."

Басқа шығармаларға сілтеме

12-тарауда Пуаро «Лорд Эджвар қайтыс болды» ісінде ол «гена көсеге айналды» дейді. 13-тарауда Пуароның жеке қызметшісі Жорж деп аталады. Оның нағыз аты Джордж, бірақ Пуаро оған әрқашан тікелей Жорж деп обращается. Бұл француз тіліндегі нұсқада баяндалған алғашқы (және жалғыз?) рет.

Нақты тарихқа, географияға және қазіргі ғылымға сілтемелер

Бұл Пуаро романдарының арасындағы біріншісі, онда лесбияндық (әйел және оның серігі арасындағы қарым-қатынас) ықтимал себеп ретінде талқылануы мүмкін. Дегенмен, мүмкін болатын сілтемелер сирек, жасырын және эвфемизмдермен берілген: инспектор Мортон 13-тарауда оны "қызғандырған әйелдер достығы" деп сипаттайды.

Радио

Майкл Бэйкуэлл «After the Funeral» романын BBC Radio 4 үшін бейімдеді, онда Джон Моффатт Пуаро рөлін, ал Фрэнк Торнтон мистер Энтвистл рөлін сомдады, 1999 жылғы 29 тамызда эфирға шықты.