Корнуоллдағы Камел өзені

Кіріспе

Камель өзені (ағылш. The River Camel, қисық өзен) – Англияның Корнуолл графтығындағы өзен. Ол Бодмин Мурдың шетінен басталып, салаларымен бірге Солтүстік Корнуоллдың көп бөлігін қамтиды. Өзен шамамен 30 мильді құрайтын қашықтықты басып өтіп, Степпер және Пентир мүйістері арасындағы шығыс Кельт теңізіне құяды, бұл оны Корнуоллдағы екінші ең ұзын өзен етеді. Өзен Egloshayle-ге дейін теңіз суының әсеріне ұшырайды және желкендеу спорты, құстарды қадағалау және балық аулауға танымал. "Камель" атауы корн тілінен аударғанда "қисық" деген мағынаны білдіреді, бұл оның иректелген жолына сілтеме жасайды. Тарихи тұрғыдан өзен үш бөлікке бөлінген: Heyl (ағылш. Heyl, ауыз су) – Эглошейлге дейінгі ауыз судың атауы, Allen өзені (ағылш. Allen, яғни жарқыраған өзен) – Эглошейл мен Трекарн арасындағы бөлік, ал Камель өзені бастауынан Трекарнға дейінгі бөлігін қамтиды.

Геология және гидрология

Камель өзені Хендрабурник тау етегінде (Ұлыбританияның тор сілтемесі SX135875), Бодмин-Мурдың шетінде басталады – бұл Корнуоллдың гранитті тізбегінің бір бөлігін құрайтын аймақ. Өзеннің арнасы жоғары және орта девон кезеңіне жататын шөгінді тау жыныстарынан өтеді, негізінен Жоғарғы Делаболе тақталары, Тревоза тақталары және Пользеат тақталары жағалауға дейін созылып, беткі қабаты қышқыл топырақтары бар жерді құрайды. Шөгінді жыныстардан басқа, Бреа төбесінде және Пентир мүйісінде, негізінен піло лаваларынан тұратын магмалық жыныстар кездеседі. Камель өзенінің құйылыс жерінен Степпер мүйісі көк тастан тұрады, ал Пентир мүйісінің солтүстік жағында Порт Квин шығанағына қарайтын Румпс тауы да көк тастан құралған. Бірақ бұрын Пентир мүйісі мен Пинксон сағасы төңірегінде қорғасын мен күміс кендері, ал Литтл Петерикке жақын Кредисте мыс кені болған. Ішкі аймаққа қарай Камель және оның салалары Лениветке жақын Сент-Остл кен орындарымен шектеседі. Көп өндіріс орталығы болмаса да, Рутернбридж маңындағы Мулберри кені 1859 және 1916 жылдар аралығында шамамен 1300 тонна қалайы өндірген. 1830 жылы Гвинеапорттан қалайы мен мыс кендері негізгі тауар ретінде тасымалданған. Блисленд пен Сент-Бревард аймағында 19 ғасырда бірнеше шағын қытай сазды кеніштері жұмыс істеген. Камельдің бастауы теңіз деңгейінен жоғары орналасқан және оның орташа көлбеулігі 7 м/км құрайды. Камельдің су жиналатын алабы 413 км²-қа жуық, онда шифер мен құмтастар кездеседі. 2023 жылы Қоршаған орта агенттігі Камель өзеніндегі су деңгейін Слейдсбридж, Данмир және Камельфордта, сондай-ақ Камель өзенінің салалары Аллен және Де Ланк өзендерінде өлшеген.

Демалыс

Камель сағасы Падстоу/Рок және Уэдбридж арасындағы аумақты қамтитын, Ерекше Табиғи Сұлулық Аймағы (AONB) деп жарияланды. Бұл саға Корнуоллдың Ерекше Табиғи Сұлулық Аймағының бір бөлігі болып табылады.

Балық аулау

1920 жылдары Камель өзенінің тартымды орындарының бірі ретінде форель балық аулау тізілген. Бүгінде ол форель және лосось балық аулаумен, әсіресе 1 мамырдан 15 желтоқсанға дейін жалғасатын теңіз форелімен танымал. Балық аулау техникаларына спиннинг, құртпен аулау және жеңіл сыммен аулау кіреді. Балық аулау мақсатында Камель өзенінің аузынан бастап Эглошейл шіркеуіне дейінгі бөлігі таяз деп есептеледі. Камель өзенінде бас балық аулау туралы әңгіме қозғалғанда, осы туралы көбінесе айтылмаса да, өзеннің барлық бөлігі бас балықты сақтау аймағы болып табылады, онда қайықтан балық аулауға тыйым салынған және жағалаудан ауланған балықтардың ең кішкентай өлшемі ұлғайтылған. Камель өзенінде тілбалықты теңізде аулау да кең таралған, әсіресе Падстоу мен Кант Хилл арасындағы құмды аймақтарда.

Жағажайлар мен суға түсу орындары

Батыс жағалауда Хокерс-Коув, Трейгерлс жағажайлары және Сент-Жоржс-Коув Степпер-Пойнт пен Пэдстоу арасында жатыр, ал шығыс жағалауда Пентир-Пойнттан ағысқа қарай жылжыса, Ползеат жағажайы, Деймер-Бей және Рок орналасқан. Су сапасы Ползеат және Деймер-Бейде бақыланады, екі орын үшін де 2012-2015 жылдар аралығындағы су сапасының классы "Тамаша" деп бағаланған. Ал бұрын Рокта су сапасы бақыланып, 2007 жылғы нәтижелерге сәйкес, өзеннің шығыс жағалауындағы үш орынның да көрсеткіштері "жақсы" немесе "тамаша" болған.

Тау велосипедтері

Камель аңғарының тіктеу беткейлері тау велосипедімен жүруге өте ыңғайлы, және бірнеше жолдар күтіліп ұсталады. Атап айтқанда, Кардингем орманы мен Хастинс орманындағы Орман шаруашылығы комиссиясына қарасты жерлерге оңай қол жеткізуге болады.

Жүру

Жаяу және велосипедпен жүрушілер пайдаланатын Түйе жолы, Венфордбриджтен басталып, Бодмин мен Уэдбридж теміржолының жол бойымен, Дунмердегі Бодмин қаласының шетінен өтіп, Уэдбридж арқылы Падстоуға дейін созылады. Венфордбриджге жақын Полейс көпірінен Камельфорд жолы Камель өзенінің аңғарымен Камельфорд қаласына дейін жалғасады. Оңтүстік-Батыс жағалау жолы Пентир нүктесінен Рокқа дейін, ал Падстоудан Степпер нүктесіне дейін Камель өзенінің бойымен өтеді. Өзенді "Қара Тор" паром арқылы кесіп өтеді. Падстоу мен Фуэйді Святой жолы жаяу жүргіншілер жолы байланыстырады. Ол бастапқыда Камель өзенін, содан кейін Падстоудан Кіші Петерикке дейін Кіші Петерик бұлағын, ішкі аймаққа қарай жүріп, округті Фуэй өзеніне дейін жалғастырады. Бұл өте ежелгі жол, Ирландия мен Уэльстен Бретаньға бағытталған саяхатшылар Лэндс-Энд маңындағы қауіпті теңіздерден қашу үшін пайдаланған.

Су спорты

Каноэ және байдарка Камель өзенінде жүргізіледі, Уэдбридждегі көпірдің үстінде арнайы кіру орны бар. Өзен бойында Тьюкингмилл мен Пенроуз арасындағы 2-дәрежелі тасқын сулар сияқты, әсіресе танымал учаскелер бар. Су шаңғысы Рок портындағы сағада өтеді, Дэннис шығанағы мен Пинксон сағасы арасында төрт белгіленген маршрут орналасқан. Рок сонымен қатар 1938 жылы құрылған Рок желкен және су шаңғы клубымен желкендеу спортының орталығы болып табылады.

Деймер шығанағы және Хокерс Коув – фристайл және вайкстайл китсерфингі үшін өте жақсы орындар. Бұл екі орын өзеннің қарама-қарсы жақтарында орналасқандықтан, желдің барлық бағыттарына сәйкес китсерфинг мүмкіндіктерін ұсынады, алайда шілде және тамыз айларында күндіз бұл орындарда китсерфингке рұқсат жоқ. Kitesurfing UK Хокерс Коувты Корнуоллдағы сүйікті китсерфинг орындарының бірі деп тізімдеген.

Балық

Ағынды су бассейні теңіз басын қорғау аймағы болып табылады. Бұл бастапқыда Степпер нүктесі мен Требетерик нүктесі арасындағы сызықтан жоғары ағыста деп белгіленген. Акулалар мен шаян түрлерінің жұмыртқалары өзен сағасына жақын жағалауларда жиі табылады және Портилли мен Деннис Ковқа дейін тіркелген. Жұмыртқалары анықталған түрлерге кіші нүктелі мысық акуласы, кіші көзді сәуле, нүктелі сәуле, медбике акуласы, көкек сәулесі, сары сәуле, толқынды сәуле және тікенді сәуле жатады. Бөлімше мен теңіз алабұғасы Камель өзенінде кездеседі және 12-ші ғасырдан бері Бадмин приорі Дунмирдің жанында бөлімше бөгетін салғаннан бері ауланып келеді. Бөлімше Камель өзенін ерекше қорғау аймағы ретінде белгілеуге үлес қосатын түр ретінде көрсетілген. Сонымен қатар, теңіз алабұғасын ұстау көрсеткіштері айтарлықтай төмендеді, егер 2010 жылы 900-ден астам балық ұсталса, 2016 жылы 300-ден аз балық ұсталды. Өзенде табылған ең үлкен және ең ерекше балық – 1887 жылдың маусым айында төмен ағысқа қарай су тасыған кезде жағалауға шығып қалған осетр балығы.

Флора

Атлант мұхитының жағалауындағы флора ерекше теңіздік сипатқа ие, ашық жартастарда және шөптегі көктемгі шұңғыл мен жусанмен ерекшеленеді. Қиындатылған жерлерде қара тікен мен сары қызыл гүл (gorse) өседі, ал Степпер Пойнттағы карьерде батпақ өсімдіктерінің көптеген түрлері кездеседі. Эглошайлдан жоғары сары туған гүлдері (yellow flag iris) өседі, ал алқаптың орманды беткейлері көктемде қоңырау гүлдерімен (bluebells) толы. Камел өзенінде екі инвазивті, жергілікті емес түр мекендейді: жапондық түйеқұрт және Гималай бальзамы. Екеуі де өзеннің әртүрлі учаскелерінде қолмен басқару шараларына жатады. Алқаптың және оған жақын аймақтың бір бөлігінде, Бодмин мен Дунмерде (Cardinham) басқарылатын егістіктермен қалың орманды жерлер бар, ал Бодмин мен Уэйдбридж арасындағы Бишопс (Bishop's), Хастин (Hustyn) және Грогли (Grogley) орманшалары Орман шаруашылығы комиссиясы (Forestry Commission) басқаруында, олар еректі қарағайлармен (mature Douglas fir) және жапырақты ағаштардың қоспасынан тұрады. Бұрын Бодмин және Уэйдбридж темір жолы темір жол бойында шырша ағаштарының аллеяларын отырғызған, сондай-ақ Уэйдбридж пен Падстоу арасындағы темір жолдың жанында шыршалар болған, бірақ олар голланд шыршасы ауруының салдарынан жойылды. Камел аңғарында сирек кездесетін, бірақ табылған тағы бір ағаш – жалбыз (wild service tree), ол ежелгі орманды жерлердің немесе тік қоршаулардың белгісі.

Сүтқоректілер

Камель өзені және оның салалары сусарлардың мекені. Олар 20 ғасырдың басына дейін ауланды, бірақ қазір Камель өзені мен салаларының Ұлттық табиғат ескерткіштерінде (SSSI) қорғалатын түрлердің бірі болып табылады. Қызыл бұғы және қара бұғы Камель өзені мен оның салаларының аңғарларында кездеседі, қара бұғысы одан көп таралған. Камель аңғарында барсулардың кездесуі жиі, бірақ 2016 жылы DEFRA Солтүстік Корнуоллды қамтитын барсуларды жою аймағын жариялады, оның шекарасы Камель және Аллен өзендерін қамтиды. 2016 жылы Солтүстік Корнуоллда 1500-ден астам барсу өлтірілді, бұл малдың туберкулезінің таралуын азайту мақсатымен жасалды, бірақ бұл шара көп дау тудырды.

Молюскалар

Камель өзенінің сағасы төңірегіндегі жағажайлар мен жартастарда түрлі теңіз моллюскалары қоныстанды. Ал, жағалау ағындарына ұшыраған жағажайларда, әсіресе батыс дауылдарынан кейін, толқындармен келген қабықшаларды кездестіруге болады. Көбінесе жоғары толқын кезінде су жабатын тастарда жалпақ тісті ұлу, көк шабақ және шабалақ (Chthamalus stellatus) таба аласыз, ал тасқындық тоғандарда иттің бұрышы және жалпы бұршақ ұлуы кездеседі. Жолақты қабықша және жуан тыртық (Arcopagia crassa) Падстоуға дейін өзен ағысымен жоғары қарай да кездеседі.

Көлік және өнеркәсіп

Корнуолл – биік жартастар, қалың шұңқырлар мен терең аңғарлар бар толқынды округ, сондықтан өзендер тарих бойы көліктік мақсаттарда пайдаланылып келген. Корнуоллдың солтүстік жағалауындағы сирек қауіпсіз бейіндердің бірі болғандықтан, Камел сағасы рим дәуірінен және одан да ертерек кезеңдерден бері қолданылып келеді. 18-ғасырға қарай Падстоу порты Фалмуттан кейін Корнуоллдағы екінші ірі көмір импорттаушысы болды. Өзен бұрын Уэйдбриджден тысқары аймақтарда жүзуге жарамды болған, ең биік кемежайлар Гвинеапорт пен Эглошайлде орналасқан. Кемелер одан әрі кем дегенде бір шақырым жоғары, Пентавиге дейін жүргені тіркелген, ал 1814 жылы Полброк жүзу шегі ретінде көрсетілген. 1830 жылы Уэйдбриджге дейінгі өзен 150 тоннаға дейінгі кемелерге жүзуге қолайлы деп есептелді және Уэйдбридж гранит, темір кенін және қытай сазбалшығын кемелерге тиеу орны ретінде пайдаланылды. 2003 жылы жарияланған Теңіз және жағалау күзет агенттігінің ұсынымында қазіргі уақытта өзенде тек Бреа төбесіне дейін сауда кемелері жүзе алатыны көрсетілген. Ұлыбританияда канал құрылысы кезеңінде Камел өзені Корнуоллдың солтүстік және оңтүстік жағалауларын байланыстыруға бағытталған каналдың бір ұшы ретінде зерттелді, бұл үшін Фуи өзенімен қосылыс жасау жоспарланған. Бірінші жоспар, көбінесе «Полброк каналы» деп аталады, 1794 жылы ұсынылды және инженер Джон Ренни идея бойынша кеңес беру үшін шақырылды. Канал терең және кең болуы тиіс еді, бірақ Ренни маршрутта туннель қажет болатынын және көлік ағынының аз болатынын болжады, сондықтан одан әрі жұмыс жүргізілмеді. Одан кейін, 1796 жылы Парламент Гвинеапорттан Данмерге дейін, Рутернбриджке тармақпен арна құруға рұқсат беретін актіні қабылдады, бірақ жоба басталмады және күшін жойды. 1820 жылдары Марк Брунел, Изамбард Король Брунелдің әкесі, 1794 жылы ұсынылған Камел мен Фуи өзендері арасындағы байланысқа ұқсас байланыс жасау үшін кеме каналының мүмкіндігін қарастырды, бірақ инвестициядан аз пайда күтілді және ештеңе салынбады. Литл Петерик Крикке қатысты Треворрик Миллз және Уэйдбридж мен Падстоу арасындағы теміржол құрылысы алдында Пинкстон Крикке кемежай салынды. Сонымен қатар, сағаның оңтүстік жағалауында екі кемежай жақын маңдағы Камел карьері мен Пенквин карьеріне қызмет етті. Кемежайлар сол жерде өндірілген тақтатасты экспорттауға және тақтатас 60 футтан (18 м) тереңдіктен алынғандықтан, сорғылау және кесу үшін пайдаланылатын екі қозғалтқышқа көмір әкелуге пайдаланылды, бірақ теміржол желісі оларды өзеннен айырғанға дейін екі карьер де жұмысын тоқтатты. Камел карьерінің ағысынан жоғары орналасқан негізгі өзенге қосылған Амбл өзенінің бойымен Шапель Амблға дейін жоғары көктемгі су тасқыны кезінде кемелер жүзіп, ауылға теңіз шөптері, құм және көмір әкеліп, астық қайтадан әкелінетін. Треворнандағы көпірдің құрылысы Шапель Амблге кіруге кедергі келтірмеді, бірақ Burniere Point-тен жоғары қарай тұщы судың өтуіне кедергі келтіретін тасқын бөгеті Амбл өзенін негізгі өзеннен қолжетімді емес етті. Уэйдбриджге жақын жерде, өзеннің солтүстік жағалауындағы Тревиллингте 19-ғасырда Витриол зауыты үшін салынған және «Витриол кемежайы» деп аталатын кемежай болды, қазіргі A39 Уэйдбридж айналма көпірінің маңында қаладан төменгі ағыста орналасқан орын өнімге қолайлы болды. Саға бойымен көлік тасымалдауға көптеген мүмкіндіктерге қарамастан, тарихи тұрғыдан алғанда, Пэдстоудан жоғары өзендегі негізгі көліктер Уэйдбридждегі кемежайларға бағытталды, онда Елизавета дәуірінен бастап кемежайдың бар екендігі туралы деректер бар. 1830 жылы жүзу шегі Гвинеапорт деп тіркелген. 1834 жылы Бодмин және Уэйдбридж теміржолының құрылысы Уэйдбриджге 12 тонналық баржалармен әкелінген құмды алып, одан әрі тасымалдау үшін теміржолға тиеуді қамтамасыз етті. Вадебридждегі арнайы салынған құм доктан теміржол құмды аңғардың жоғары жағына алып барды, бұл Слейдсбридждегі қонудан және Эглошейл шіркеуінің маңындағы Marsh коттедждеріндегі кемежайдан құмды алып жүретін жүк жануарларын бұрынғы пайдалануды алмастырды. және Камелде Эглошайлде, оның жанында орналасқан кемежайда, тағы бір Епископ Кейінде, Гонвена төбесінде және Поморла бұлағымен жанасатын өзеннің қала жағында орналасқан әк пештерімен ерекшелік болған жоқ. Ағысқа қарай орналасқан әк пештері қазіргі кәріздік жұмыстар орналасқан шағын шығанақта болды. Ал өзен сағасында құмды баржамен тасымалдаудың қажеті жоқ, жергілікті ауылдардан тікелей жағалауға дейін «құм жолдары» салынды, сондықтан арбаларды судың төмендеуі кезінде түсіріп, құммен толтыруға болады. Сағаның оңтүстік жағында «құм жолдары» Higher Halwyn-ді Oldtown Cove-пен, Tregunna-ны White House-тағы өзенмен, Tregonce-ты Little Petherick Creek-пен және St Issey-ді Sea Mills-қа жақын Benuick-пен байланыстырды, сондай-ақ Little Petherick Creek-те. Сағаның солтүстік жағында Daymer Bay-ге баратын жолдың бастауы құм жолы ретінде пайда болған.

Cornwall is an undulating county with high cliffs, rough moors and deep valleys, so rivers have been used for transport throughout history. Being one of the few safe havens on the north coast of Cornwall, the Camel Estuary has been used since Roman times and most likely earlier, and by the 18th century the port of Padstow was the second largest importer of coal in Cornwall after Falmouth. The river has previously been navigable beyond Wadebridge with the highest quays being at Guineaport and Egloshayle, and ships were recorded beyond that at least as far as Pendavy a mile further upstream while Polbrock was given as the limit of navigation in 1814. The river as far as Wadebridge was considered navigable for vessels up to 150 tons in 1830 and Wadebridge was used as the location for loading granite, iron ore and china Clay onto ships for onward transport. Advice from the Maritime and Coastguard Agency published in 2003 indicates that the River is now only navigable for merchant vessels as far as Brea Hill. During the period of canal building in Britain the River Camel was investigated as one end of a canal looking to join the north and south coasts of Cornwall by linking to the River Fowey. The first plan, often referred to as the "Polbrock Canal" was put forward in 1794 and engineer John Rennie was engaged to advise on the idea. The canal was intended to be deep and wide, but Rennie advised that a tunnel would be required on the route and that little through traffic could be anticipated so no further effort was expended. Soon after in 1796 an act of Parliament was passed authorising a canal from Guineaport to Dunmere with a branch to Ruthernbridge but in the event no start was made and the scheme lapsed. In the 1820s Marc Brunel, the father of Isambard Kingdom Brunel considered the possibility of a ship canal looking to make a connection similar to that proposed in 1794 between the rivers Camel and Fowey but again little return on the investment was predicted and nothing was built. and Trevorrick Mills on Little Petherick Creek and before construction of the railway between Wadebridge and Padstow there was a quay at Pinxton Creek. Also on the south bank of the estuary two quays served the nearby Camel Quarry and Penquean Quarry, the quays being used to export the slate quarried there and, as the slate was raised from up to 60 feet (18 m) depth, to bring in coal for the two engines used for pumping and sawing, although both quarries had ceased operation before the railway line separated them from the river. Joining the main river upstream of Camel Quarry, the River Amble was navigable up to Chapel Amble on high spring tides, with seaweed, sand and coal being taken up to the village and grain brought out again. Construction of the bridge at Trewornan did not prevent access to Chapel Amble, but the tidal barrage which prevents salt water going upstream past Burniere Point has left the River Amble inaccessible from the main river. Nearer to Wadebridge there was a quay at Trevilling on the north bank of the river built in the 19th century for a Vitriol works and thus known as the 'Vitriol Quay', the location downstream from the town near the current A39 Wadebridge Bypass bridge being appropriate for the product. Despite the many opportunities for transport along the estuary, historically the main traffic on the river above Padstow was to the Quays at Wadebridge where there is evidence of a dock dating back as far as Elizabethan times, and in 1830 the limit of navigation was recorded as Guineaport. Construction of the Bodmin and Wadebridge Railway in 1834 was based on taking sand brought up to Wadebridge by 12 ton barges that were poled under the bridge at Wadebridge with the sand then being transhipped to the railway for onward transport. From a specially built sand dock at Wadebridge the railway took the sand further up the valley, replacing the previous use of pack animals that took the sand from landings at Sladesbridge and a quay at Marsh cottages near Egloshayle church. and the Camel was no exception with lime kilns being recorded at Egloshayle with a quay adjacent, another at Bishop's Quay below Gonvena Hill, and one on the town side of the river adjacent to the Pomorla brook The furthest downstream was a lime kiln at the small inlet where the current sewage works is located. On the estuary itself there was no need to transport sand by barge, and 'sanding lanes' were laid from local villages directly onto the foreshore so that carts could be taken down at low tide and loaded with sand. On the southern side of the estuary 'sanding lanes' linked Higher Halwyn to Oldtown Cove, Tregunna to the River at White House, Tregonce to Little Petherick Creek and also St Issey to Benuick near Sea Mills, also on Little Petherick Creek. On the northern side of the estuary the access lane to Daymer Bay has its origins as a sanding lane.

Тарихи орындар

Кемел аңғарының бойында бірнеше ежелгі қорғаныс орындары бар. Пенхаргард қамалы – Хелланд маңындағы Темір дәуіріндегі қорғалған елді мекен. Ол Камел аңғарының шығыс жағында, биіктігі 10 футқа дейін жететін қамалдармен орналасқан. Өзеннің екінші жағында, одан алыс емес жерде ежелгі төбелік бекініс орналасқан. Еглошайлдың үстіндегі Киллибери қамалы одан да ертерек пайда болған, ол қола дәуірінің соңына таман салынды, Темір дәуірінде қолданылды және Рим кезеңінде қайтадан пайдаланылды. Бұл – ұлттық маңызы бар ескерткіш. Рим дәуірінде салынған, бірақ аңғардың бірнеше шақырымында, Нансталлонның жанында, өзенге қарап тұрған римдік қамалдың қалдықтары бар. Бұл бір кезде Корнуоллдағы жалғыз римдік қамал болған деп есептелген, және ол тек 60-80 жылдары ғана пайдаланылған. Кант төбесінің айналасындағы аумақпен рим легионының байланысы туралы мәліметтер әлсіз. Дәлелдер тікелей емес, «Кант» атауы латын тіліндегі «канти» сөзімен («бұрыш») байланысты, ал жақын орналасқан Карлион шаруашылығының 13 ғасырдағы «Карлегион» деп жазылуы «кар» – лагерь, «лейгион» – легион деген мағынаны білдіреді. Ал кейбір деректерде «Кант» атауы Де Кант отбасының меншігіне жатқызылады. Кант төбесінің Рим дәуірімен байланысы толыққанды дәлелденбесе де, Бреа төбесі аумағында рим монеталары, әшекейлер мен қыш ыдыстар табылды, онда рим лагері болған деген болжам бар. Падстоудың төменгі ағысында бір кезде шағын шіркеу орналасқан, онда монах кемелерге бағыт беру үшін түнде шам жақты. Бұл шіркеу Бодмин монастырымен байланысты болған болуы мүмкін, ол Падстоуда жер иелігінде болған, бірақ монастырлар таратылғаннан кейін шам жағу тоқтатылды. Бодмин монастырымен байланысты нақтырақ мәлімет – 12 ғасырда Дунмердегі Камел өзені арқылы салынған көпір және қазір Сент-Эннс Чапел Хейс деп аталатын жерде, өзеннің Бодмин жағында тұрған шағын шіркеу.

Жол қиылыстары

Өзендер бар жерде адамдар оларды кесіп өтуге тырысады. Корнуоллдағы ежелгі жолдар мен римдік жолдардың бағыттары туралы әртүрлі болжамдар бар. Римдік жолдардың карталары Иска Думнониорумнан (қазіргі Эксетер) батысқа ештеңе көрсетпесе де, римдіктердің аймақтағы жолдарды немесе жолдарды пайдаланғанының белгілері бар, мысалы, римдік шебінтастар. Корнуолл арқылы өтетін үш негізгі жолдың – қазіргі A30, A38 және A39 жолдарымен сабақтасқан – ежелгі тамырлары бар деп саналады. Егер осы болжам дұрыс болса, онда Камел өзеніндегі тарихи кезең, ең болмағанда Уэдбриджге жақын жерде болуы керек. Уэдбридждегі кезеңнің қаншалықты көне екені белгісіз, бірақ ол өте ерте заманнан бері сақталған болуы мүмкін. Камельфорд маңында Камел өзенінде тағы бір ежелгі кезең болды деген де болжам бар, ол да қала арқылы өтетін қазіргі жолға жақын орналасқан болуы мүмкін. Теңізге қарай, Black Tor Ferry 1337 жылдан бері Падстоу мен Рок арасындағы сағаны кесіп өтеді, паромды басқару құқығы Корнуолл герцогтігіне тиесілі. Өзенді немесе ағысты кесіп өту үшін жолдың табиғи дамуы – фордты көпірмен алмастыру. Камел өзені мен оның салалары Корнуоллдағы басқа өзендерге қарағанда көптеген тізімделген көпірлермен кесіледі, ең танымалдары Уэдбриджде орналасқан. «Корнуоллдағы ең ұзын және әділ көпір» аталған бұл көпір 1993 жылы A39 Уэдбридж айналма жолы ашылғанға дейін өзендегі ең төменгі көпір болып саналды. 15 ғасырда салынған Уэдбридж көпірін Эглошайл викары Томас Лавэйбондтың тапсырысымен Джон де Харлан салдырды. Ол бұрынғы фордты алмастырды, ол кейбір уақыттарда пайдалануға соншалықты қауіпті саналғандықтан, екі жағалауда да шағын шіркеулер салынды – біреуі қауіпсіз өту үшін дұға ету үшін, екіншісі алғыс айту үшін. Көпір Джеймс I тұсында округтік көпір болып жарияланды және жылдар бойы үш рет кеңейтілді. Уэдбриджден жоғары қарай жылжысақ, басқа тізімделген көпірлерге Хелланд көпірі, Венфордбридж, Кумбе Милл көпірі, Гам көпірі және Слоттербридж кіреді. Соңғысы тарихи шайқас орны болғандықтан осылай аталды, мүмкін Артур патшаның соңғы шайқасы осы жерде болған. Ежелгі кезеңдердің мұралық құндылығы зор болғанымен, бірнеше ғасыр бұрын салынған және жеңіл және сирек қозғалысты ескере отырып жобаланған және салынған құрылыстарды үздіксіз пайдалану осы көпірлердің құрылысына зиян келтіруі мүмкін. Хелланд көпірі 2020 жылы «Тарихи Англия» мұра тізіліміне «тозудың немесе құрылымның жоғалуының дереу қаупі» деген себеппен қосылды. Бұл таңқаларлық емес, өйткені Хелланд көпірі әлі де толыққанды түпнұсқа күйінде сақталған, ал Венфордбридж және Гам көпірі, сондай-ақ Пендавей, Данмер, Поли және Тресаррет көпірлері 1847 жылғы су тасқынынан зардап шегіп, кейін қайта салынды. Сағадағы ең ірі құрылымдардың бірі – «Темір көпір», ол бастапқыда Уэдбридж пен Падстоу арасындағы Солтүстік Корнуолл теміржолын Петерик сағасы арқылы тасымалдау үшін салынған үш аралықты арқалық көпір. Көпірге қарап тұрған Деннис төбесінде Виктория патшайымның алтын мерейтойын мерекелеу үшін орнатылған обелиск орналасқан. 1889 жылы салынған граниттен жасалған обелиск ІІ санаттағы мұра ескерткіші болып саналады.

Wherever there are rivers people will need to cross them. Routes of ancient trackways and Roman Roads in Cornwall are, at best, open to speculation but although most maps of Roman Roads show nothing west of Isca Dumnoniorum (modern Exeter) there is some evidence of Romans creating or using roads or paths in the county in the shape of Roman Milestones. The routes of the three main roads through Cornwall, following generally the alignment of the current A30, A38 and A39 are believed to have ancient origins, and if this is true then there would need to be a historic crossing of the Camel, most likely somewhere near Wadebridge. There is no record of how old the ford at Wadebridge is, but it is likely of great antiquity. There is also some speculation of a further ancient ford of the Camel in the area around Camelford, which in the same manner is likely near to the route of the current road through the town. Further down towards the sea, the Black Tor Ferry has crossed the estuary between Padstow and Rock since 1337, the title to run the ferry resting with the Duchy of Cornwall. The natural progression for a road crossing a river or stream is to replace the ford with a bridge, and the River Camel and tributaries are crossed by more listed bridges than any other river in Cornwall with the most notable being at Wadebridge. Referred to as "the longest and fairest bridge in Cornwall" it was the furthest bridge downstream on the river until the opening of the A39 Wadebridge bypass in 1993. Built in the 15th century Wadebridge bridge was built by John de Harlan at the instigation of Vicar of Egloshayle Thomas Loveybond and replaced an earlier ford which was considered so dangerous to use at certain times that a chapel was built on either bank; one to pray for a safe crossing and the other to give thanks. The bridge was made a county bridge in the reign of James I, and has been widened three times over the years,

Moving upstream from Wadebridge, the other listed bridges are Helland Bridge, Wenfordbridge, Coombe Mill Bridge, Gam Bridge, and Slaughterbridge, this latter so named as it is the location of an historic battle, possibly that of King Arthur's last battle. While the heritage value of ancient crossings is great, continued use of structures that are several hundred years old and that were designed and built with lighter and less frequest traffic in mind can have a deleterious effect on the fabric of these bridges. Helland Bridge was added to the Historic England Heritage at Risk Register in 2020 citing an "Immediate risk of further rapid deterioration or loss of fabric" This is perhaps unsurprising as Hellandbridge is still completely original, while Wenfordbridge and Gam Bridge, along with Pendavey, Dunmere, Poley's and Tresarret bridges, were broken by the flood of 1847 and were subsequently rebuilt. One of the largest structures on the Estuary is the "Iron Bridge", a three span girder bridge of originally built to carry the North Cornwall Railway between Wadebridge and Padstow over Petherick Creek. Sitting on Dennis Hill overlooking the bridge is an Obelisk erected to celebrate the Golden Jubilee of Queen Victoria'. Erected in 1889 the granite obelisk is Grade II listed.

Әскери

Өзен өзінде ешқашан әскери базалар орналаспағанымен, кейбір бөліктері уақыт-уақыт әскери мақсаттар үшін қолданылған. Жоғарыда айтылған римдік бекіністерден басқа, ең ерте әскери орналымдардың бірі Пэдстоудан төмен ағысқа қарай орналасқан Ган Пойнт болды. Генрих VIII испандықтардың шапқынының қаупі болған кезде осы жерге қару-жарақтар орналастырды, ал Елизавета патшайым оларды кеңейтті, сондай-ақ Наполеон соғыстары кезінде де қару-жарақтар осы жерде орналастырылды. 1940 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ган Пойнтқа 4 дюймдік теңіздік қарулар орнатылды, бұл орналым Padstow Coastal Gun Battery деп аталды. 1942 жылы қарулар ірілеу қарулармен ауыстырылды, бірақ олар 1945 жылдың шілдесінде алынып тасталды, алайда 2018 жылы орналымның қалдықтарының бір бөлігі әлі де сақталған.

Судың ластануы

1988 жылдың шілдесінде Камелфорд және оның төңірегіндегі аймаққа су жеткізілімі 20 тонна алюминий сульфаты Бодмин-Мордағы Лоуэрмур су тазарту станциясының қате резервуарына құйылған кезде ластанды. Осы оқиға бойынша (Британ тарихындағы осындай жағдайдың ең ауыр салдарын келтіргені) 2002 жылы тергеу басталды, ал 2005 жылдың қаңтарында баяндама жарияланды, бірақ тұрғындардың денсаулығына ұзақ мерзімді әсері туралы сұрақтар әлі де толыққанды жауап тапқан жоқ. Қоршаған орта жөніндегі министр ретінде Камелфордқа сапар шеккен Майкл Мичер оқиғаны және оның салдарынан туған жағдайды "өте сенімсіз дау" деп сипаттады.

Салықтар және олардың атаулары

Камель өзенінің негізгі салалары – Аллен, Рутерн, Де Ланк және Стэннон. Басқа салалар: Литл Петерик бұлағы, ол Түйе жолындағы Темір көпір арқылы негізгі сағаға қосылады, Амбл өзені, ол Бурниер Пойнт маңындағы тасқын тоғаны арқылы Камельге қосылады, және Полморла бұлағы (тарихи түрде Трегуддик бұлағы) Уэдбридждегі көпірден жоғары Камельге қосылады. Атауы тұрғысынан, қазір Камель өзені деп белгілі болған өзеннің бұрын бірнеше атауы болғандығына дәлелдер бар. Камель атауы орта ғасырлық корн тілінен алынған "Кам Эль", "Иілген", деген сөздерден шыққан, және бастапқыда тек өзеннің жоғарғы бөлігіне қатысты болған сияқты. Өзеннің төменгі бөлігі Ален өзені деп аталған, бұл кең таралған кельттік өзен атауы, бірақ атаулар бір-бірімен алмастырылып қолданылған, тіпті 16 ғасырда "Камб Алан" деген гибридтік атау да тіркелген. 19 ғасырға қарай Аллен атауы тек Эглошейлден жоғары Камельге құятын Лейн өзеніне ғана қолданылатын болды, ал Камель атауы өзеннің бүкіл ұзындығына қолданылды. Камель сағасы орта ғасырлық корн тілінде "Хейл" – саға деген мағынадағы Хейл өзені деп аталған, және бұл атау сипаттамалық сипатқа ие болған болуы мүмкін, бірақ Ползиат жағажайын қамтитын шығанақтың Хейл шығанағы деп аталуы оны қолдайды. Сондай-ақ, Лейн өзені бұрын Деви өзені деп аталған болуы мүмкін, өйткені оның бойындағы көптеген жерлерде осы атаудың элементтері кездеседі.