Кіріспе

Португалияның Жоау III-нің ұлы Афонсу, Португалияның мұрагерлік ханзадасы (ɐˈfõsu; 18 мамыр 1475 – 13 шілде 1491) Португалия тағының күтілген мұрагері болды. Ол Португалияның Лиссабон қаласында дүниеге келіп, Тежу өзенінің жағасында атқа міну кезінде болған апаттан қаза тапты.

Мұрагер

Афонсо, атасы V Афонсо патшаның құрметіне аталған, II Иоанн патша мен Визеудің Элеонорасының жалғыз ұлы болды. Патша оны өте жақсы көріп, оның құрметіне Принсипи аралын атады (португал тілінде "принсипи" сөзі "принц" дегенді білдіреді).

Неке

Афонсоның атасы, Португалияның Афонсо V, Кастилия тағы үшін күрескен Жоанна ла Белтранея тарапына шықты, оның қарсыласы Кастилияның патшайымы Изабелла I еді. Ол ешқашан заңды мұрагер деп есептелмеді, ал патша қайтыс алғанда ешкім оны таққа үміткер ретінде қабылдамады. Изабелла тақты мұраға алуға тиіс болған, бірақ Афонсо V Кастилиядағы мұрагерлікке араласуға ниеттенді. 1475 жылы ол өзінің немере қызы Жоаннаға үйленді, оны тақтың заңды мұрагері деп санады. Оның адалдығын сақтай алмаған анасы – өзінің әпкесі болғандықтан, Афонсо V тек амбиция ғана емес, сонымен қатар отбасының абыройын қорғауға міндетті болды. Ол өзін Кастилия мен Леонның патшасы деп жариялап, әйелінің құқықтарын қорғауға дайындалды. Алайда Фердинанд пен Изабелла соғысты жеңіп алды, ал 1479 жылы жасалған Алкачова келісімі бойынша олардың үлкен қызы Изабелла Афонсоға үйленуіне келісті. Изабелламен бірге Португалияның соғыс үшін алған өтемақысы сияқты үлкен қалыңдық та келуге тиіс болды. 1480 жылы, сол кезде бес жастағы принц Афонсо анасының әжесі Беатриспен бірге Моура қаласына көшіп кетті. Келесі жылдың басында оған болашақ әйелі, он жасар Изабелла қосылып, шамамен екі жылдай сонда тұрды. Той он жылдан кейін, 1490 жылдың көктемінде Севильяда өтті. Сол жылдың 19 қарашасында Изабелла Бадахозға келді, онда Афонсоның ағасы Мануэль, болашақ Португалия королі Мануэль I оны құрметпен қарсы алды. Ол күйеуінің қайтысынан кейін алты жыл өткен соң үйленбек болды. Афонсо мен Изабелла 22 қарашада Эльваста қайта табысты, ал ертесі күні Изабелла Еворадағы Конвенто-ду-Эспинейруде, Севильяда бұрын тойланған некелерін бекіту үшін жиналған сарайда енесі, королева Элеонорамен кездесті. Бұл үйлену екі мемлекеттің батасын алды. Анасы мен күтімшісі португалдық болған Кастилия патшайымы Португалиямен байланысты нығайтуды қалады, сонымен қатар бұл оған "өзінің мәңгілік қарсыласы Жоанна ла Белтранеяның қадамдарын бақылап, тексеруге мүмкіндік береді" – қызы арқылы.

Өлім

1491 жылдың шілдесінде патша отбасы жазда Тагус өзенінің жағасына жақын Сантарем округінде демалып жатты. Король Жоао ұлын өзімен бірге жүзуге шақырды. Жас ханзада бастапқыда шақырудан бас тартты, бірақ әкесі онымен бірге болуын қалағанын көріп, оған қосылуға келісті. Руи де Пинаның жылнамасына сәйкес:

Сол автордың айтуынша, Афонсоның анасы оқиға туралы хабар естігенде, қатты қайғырып, ұлының қасында болу үшін келінімен бірге есекке мініп асықты. Бірде-бір шара қолданылмады. Қайғының белгісі ретінде оның ата-анасы қара киім киюге шешім қабылдады. Қоштасу рәсімі Баталья монастырында өтті және ханзада Афонсо сол жерге, сондай-ақ оның әкесі король Афонсо V-тің де соңғы тыныс алатын жеріне жерленді. Оның жесірі, Инфанта Изабелла, Кастилияға қайтып келді және Гранада қоршауы аяқталмас бұрын, ол ата-анасына Иллорада қосылды. Католик монархтары қызын жұбату үшін уақытша лагерьті тастап кетті.

Салдары

Жохан патша өмірінің соңына дейін он жасар Коимбра герцогы, оның заңсыз ұлы Хорхеге заңды мәртебе беруге тырысты. Оның әйелі, королева Элеонора, корольдің заңсыз ұлының таққа отыруына қатаң қарсы болды, және осы пікірді католик монархтары да бөлісті. Олар королева Элеонора сияқты, Элеонораның ағасы Бежа герцогінің таққа мұрагер болу құқығын қолдады. 1494 жылы денсаулығы нашарлаған Джон патша өзінің өсиетнамасын жасады, онда өзінің туысы және күйеуінің інісі Бежа герцогын мұрагері деп атады. 1495 жылдың қазанында король Джон қайтыс болды, ал 1497 жылы оның мұрагері Бежа герцогы, енді Португалия королі Мануэль I, принц Афонсоның жесірі Изабеллаға үйленді.