Дюпплин мұраты: Шотландияның екінші тәуелсіздік соғысының бастауы

Кіріспе

1332 жылы Шотландияның екінші тәуелсіздік соғысының шайқасы

Дуплин Мур шайқасы 1332 жылдың 11 тамызында Шотландия королі Роберт Брюстің ұлы Дэвид II-нің жақтастары мен Шотландия королі Джон I-нің ұлы Эдвард Баллиолды қолдаған ағылшын басқыншылары арасында болды. Бұл шайқас Шотландияның Перт қаласының оңтүстік-батысында өтті. Шотландияның Дональд, Мар графы басқаратын шотланд әскерінің құрамында 15 000-нан астам, мүмкін 40 000-ға дейін адам болды деп есептеледі. Олар Баллиол мен Генри Бомонт, Букан графы басқаратын 1500 сарбаздан тұратын ағылшын күштеріне шабуыл жасады. Бұл Шотландияның екінші тәуелсіздік соғысының алғашқы маңызды шайқасы болды. Англия мен Шотландия арасындағы Шотландияның тәуелсіздігі үшін бірінші соғыс 1328 жылы Нортгемптон шартымен аяқталды, ол Брюсті шотланд королі ретінде мойындады, бірақ бұл шарт Англияда кеңінен наразылық тудырды. Англия королі Эдуард III солтүстік көршісіне қиындық тудыруға ынтақтады және Баллиолды шотланд тағына отырғызу әрекетін жасырын түрде қолдады. Баллиол және оның шағын әскері Файфке қонды және сол кездегі шотланд астанасы Пертке қарай жорық жасады. Шотланд әскері олардан кем дегенде он есе көп болғандықтан, Ерд өзенінің қарсы бетінде қорғаныс позициясын иеленді. Басқыншылар өзенді күзетсіз броды арқылы түнде кесіп өтіп, берік қорғаныс позициясын алды. Таңертең шотландтар ағылшындарға шабуыл жасауға асығып, өздерінің қатарларын бұзып алды. Ағылшынның қарулы күштерінің қатарын бұза алмаған шотландтар, артынан келген жаңа күштердің арасында қалды, олар оларды алға итеріп, маневр жасауға, тіпті қаруларын қолдануға мүмкіндік бермеді. Ағылшын садақшылары шотландтардың екі жағына да оқ жаудырды. Көптеген шотландтар тұншығып немесе тапталып өлді. Соңында олар жеңіліске ұшырады, ал ағылшын сарбаздары жылқыға мініп, қашқандарды түнге дейін қуды. Перт түсті, қалған шотланд әскері тарап кетті және Баллиол шотланд королі болып жарияланды. 1332 жылдың соңына қарай ол Шотландияның көп бөлігін жоғалтты, бірақ 1333 жылы Эдуард III-нің ашық қолдауымен оны қайта басып алды. Ол 1334 жылы тағы да тақтан түсірілді, 1335 жылы қайта орнатылды және ақырында 1336 жылы Дэвид II-ге адал жандармен құлатылды.

The Battle of Dupplin Moor was fought between supporters of King David II of Scotland, the son of King Robert Bruce, and English backed invaders supporting Edward Balliol, son of King John I of Scotland, on 11 August 1332. It took place a little to the south west of Perth, Scotland, when a Scottish force commanded by Donald, Earl of Mar, estimated to have been stronger than 15,000 and possibly as many as 40,000 men, attacked a largely English force of 1,500 commanded by Balliol and Henry Beaumont, Earl of Buchan. This was the first major battle of the Second War of Scottish Independence. The First War of Scottish Independence between England and Scotland ended in 1328 with the Treaty of Northampton, recognising Bruce as King of Scots, but the treaty was widely resented in England. King Edward III of England was happy to cause trouble for his northern neighbour and tacitly supported an attempt to place Balliol on the Scottish throne. Balliol and a small force landed in Fife and marched on Perth, then the Scottish capital. A Scottish army at least ten times stronger occupied a defensive position on the far side of the River Earn. The invaders crossed the river at night via an unguarded ford and took up a strong defensive position. In the morning the Scots raced to attack the English, disorganising their own formations. Unable to break the line of English men at arms, the Scots became trapped in a valley with fresh forces arriving from the rear pressing them forward and giving them no room to manoeuvre, or even to use their weapons. English longbowmen shot into both Scottish flanks. Many Scots died of suffocation or were trampled underfoot. Eventually they broke and the English men at arms mounted and pursued the fugitives until nightfall. Perth fell, the remaining Scottish forces dispersed and Balliol was crowned King of Scots. By the end of 1332 he had lost control of most of Scotland, but regained it in 1333 with Edward III's open support. He was deposed again in 1334, restored again in 1335 and finally deposed in 1336, by those loyal to David II.

Өмірбаян

Шотландия мен Англия арасындағы бірінші Шотландия тәуелсіздігі соғысы 1296 жылғы наурыз айында басталды. Англияның Эдуард I Шотландияға жорық жасауға кіріспес бұрын, Шотландияның Бервик-апон-Твид шекаралық қаласын шаптап, тонады. Содан кейін 30 жылға созылған соғыстан кейін, жаңадан таққа отырған 14 жасар король Эдуард III Стэнхоп паркіндегі ағылшын жеңілісінен шамалы ғана қамаудан құтылды. Бұл оның регенттері, Францияның Изабелласы мен Роджер Мортимерді келіссөздерге алып келді. Олар 1328 жылы Роберт Брюспен Нортгемптон шартын жасасты, ол Брюсті Шотландия королі ретінде мойындады. Бұл шарт Англияда кеңінен наразылық тудырды және «turpis pax», яғни «қорқақтардың бейбітшілігі» деп белгілі болды. Брюске адалдық серт беруден бас тартқан кейбір шотланд ақсүйектері мұраларынан айырылып, Шотландияны тастап, 1296 жылы ағылшындар тұтқындаған және тақтан бас тарған Шотландия королі Джон I-нің ұлы Эдвард Баллиолмен күш біріктірді. Роберт Брюс 1329 жылы қайтыс болды, ал оның мұрагері 5 жастағы Дәуіт II болды. 1331 жылы Эдвард Баллиол мен Генри Бомонт, Букан графы бастаған мұрагерлік құқығынан айырылған шотланд ақсүйектері Йоркширде жиналып, Шотландияға жорық жасауды жоспарлады. Эдуард III бұл жоспарды біліп, оны ресми түрде тыйым салды және 1332 жылғы наурыз айында солтүстік шенеуніктеріне Шотландияға жорық жасауды жоспарлаған кез келген адамның тұтқындалуын бұйырды. Бірақ шындық басқаша болды, Эдуард III солтүстік көршісіне қиындық тудыруға қуанды. Ол Баллиолға Англиядан құрлық арқылы Шотландияға шабуыл жасамауын талап етті, бірақ 1332 жылғы 31 шілдеде Йоркшир порттарынан Шотландияға бет алған оның әскерлеріне көз жұмды. Шотландиялықтар жағдайды біліп, Баллиолды күтіп отырды. Дәуіт II-нің регенті – тәжірибелі ескі сарбаз, Томас Рэндольф, Моррей графы, Шотландияның қамқоршысы болып тағайындалды. Ол Баллиол мен Бомонтқа қарсы дайындық жасады, бірақ олар теңізге шығар алдында он күн бұрын қайтыс болды.

Кіріспе

Балиолдың әскері аз болды, бар болғаны 1500 адам: 500 қарулы сарбаз және 1000 жаяу әскер, олардың көп бөлігі ұзақ садақ атушылар еді. Ол жерге қонғаннан кейін көптеген шотландтықтардың қосылатынын күтті. Олар жолға шыққанда, шотландтар Шотландияның жаңа қамқоршысы ретінде Мар графы Дональдты, ал жас Дэвидтің регенті ретінде таңдады. Мар – тәжірибелі әскери қолбасшы және жас Дәуіт патшаның жақын туысы еді. Ол үлкен шотланд әскерін екіге бөлді: Мар Форт фиртінің солтүстігіне, ал Патрик, Март графы – оңтүстігіне басшылық етті. Балиол Мармен байланыста болды және оның көптеген әскерлерімен бірге өз жағына келетініне үміттенді. Мар фирттің солтүстік жағалауындағы әскерге қолбасшылық ететінін білген Балиол 1332 жылғы 6 тамызда Вестер Кингхорнға (қазіргі Бёрнтисленд) қонды. Басқыншылар әлі де кемеден түсіп жатқанда, Дункан, Файф графы және Роберт Брюс (Роберт Брюс патшаның заңсыз ұлы) басқаратын үлкен шотланд әскерімен кездесті. Шотландтар жағалаудағы ағылшын әскерінің бір бөлігіне шабуыл жасады, бірақ ағылшынның ұзақ садақ атушыларының атысы мен оларды қолдаған жаяу әскердің қарсы шабуылынан кейін, Балиол мен Бомонттың қарулы сарбаздары жағаға жетпей қайтарылды. Шотландиялық деректер сол кездегі шығындарын мардымсыз деп бағалады, ал бір ағылшын дерегі 90 шотландты өлтіргенін, екеуі 900, ал төртіншісі 1000 деп хабарлады. Бір жылнама, «Брут» деп аталатын, Файфтың осындай аз күштен жеңілгеніне «ұялғанын» жазды. Балиолдың әскерінен қанша адам қаза тапқаны туралы мәлімет жоқ. Мар өзінің негізгі күштерін астана, Пертке қайтарды, Кингхорннан аман қалғандарды біріктіріп, күшейткіштерді шақыру туралы жарлық шығарды. Жеңіске жеткен Балиол мен Бомонттың әскері кемеден түсуді аяқтады және Данфермлинге қарай жол тартты, онда олар азық-түлік іздеді, шотландтық қару-жарақ дүкенін тонады, содан кейін Пертке бет алды.

Ағылшынша тәсіл

Мардың басшылығындағы шотланд әскері Перттен оңтүстікке қарай 3 шақырым жердегі Эрн өзенінің солтүстік жағалауында орналасып, көпірді қиратты. Шотландтар ағылшындардан едәуір күшті болды. Сол кездегі жылнамалар 20 000, 30 000, ал жеті жағдайда 50 000 адамды көрсеткен. Тарихшы Клиффорд Роджерс олардың саны 15 000-нан асып түсетінін болжайды. Шотландтардың көбісі жаяу әскерден тұрды. Ағылшындар 10 тамызда Эрннің оңтүстік жағалауына жетті. Олар қиын жағдайда болды: жау территориясында, өзен арғы бетіндегі жақсы қорғаныс позициясында, өздерінен он есе көп армияға қарсы тұрып, екінші шотланд армиясының (Мар басқаруында) оларға қарай жылжуда екенін білді. Шотландтар қорғаныс позицияларында демалуға дайын болды, келесі күні армиясының бір бөлігін кең ауқымды шабуылға жіберуді жоспарлады. Ағылшындардың өзенді күшпен кесіп өту әрекеті сәтсіздікке ұшырар еді. Ағылшындар Мардың олардың жағына қосылуын күткен болуы мүмкін, бірақ ол мұндай ниетін көрсетпеді. Екі әскер күні бойы өзеннің екі жағында бір-біріне қарама-қарсы тұрды. Шотландтар жеңіске сенімді болғандықтан, сол замандағы деректерге сәйкес, кешке "ойын ойнап, ішіп, көңіл көтеріп" тойлауды бастады. Қиратылған көпірдің жанына күзет қойылды, бірақ ағылшындардың кез келген әрекетіне қарсы ешқандай сақтық шарасы қабылданбады. Қайтудың немесе сол жерде қалудың ешқандай үміті жоқ екенін түсінген ағылшын әскерінің барлығы өзенді күзетілмеген жерден кесіп өтті. Түн ортасында шотланд лагеріне кездейсоқ соқтығысып, шабуыл жасады. Қайтыс болмаған шотландтар қашқан. Ағылшындар шотланд әскерінің басты күшін жеңіп алғанын ойлады, бірақ таңертең шотландтардың екі үлкен топпен оларға қарсы шабуылға шыққанын көргенде, олар жаңылысқанын түсінді. Бұл жағдай ағылшындарды әлсіретті, бірақ жылнамалардың мәліметінше, олардың бірінен жасалған құлшындырған сөз оларға қайта күш берді. Ағылшын әскері жаяу шайқасуға дайындалды, бірақ 50 неміс салт аттысы атты күйде шайқасты. Қалған әскерлер үш қатарға бөлініп, төртінші қатарға қарапайым жаяу әскер қосылды. Ұзын садақшылар екіге бөлініп, осы орталық топтың екі жағына орналастырылды. Олар өзеннің таулы жерге қарай тарыла бастаған жерінде позиция алды. Жаяу әскер осы аңғардың орталық бөлігін, ені шамамен 600 фут (183 м) болатын жерді басып алды, ал садақшылар жоғарырақ және қиын өңірде орналасты. Әскерлердің аттары артқа орналастырылды.

The Scottish army under Mar took up a position on the north bank of the River Earn, 2 mile (3 km) south of Perth, and broke down the bridge. The Scots were enormously stronger than the English. Chronicles of the time give strengths of 20,000, 30,000 orin seven cases50,000. The historian Clifford Rogers guesses they numbered something more than 15,000. Nearly all of the Scots were infantry. The English arrived on the south bank of the Earn on 10 August. They were in a difficult position: in enemy territory, facing an army of more than ten times their number in a good defensive position across a river and aware that the second Scottish army, under March, was moving towards them. The Scots were content to rest in their defensive positions, while planning to send a portion of their army on a wide outflanking manoeuvre the next day. Any attempt by the English to force the river would clearly have been foredoomed. The English may have been hoping Mar would desert to their cause, but he gave no indication of doing so. The two forces faced each other across the river for the rest of the day. The Scots were so confident of victory that some started their celebrations that evening, according to a contemporary source "playing, drinking and making merry" late into the night. A guard was set by the broken bridge, but otherwise no precautions were taken against any action by the English. Realising they had no hope if they either retreated or remained where they were, the entire English force forded the river at an unguarded spot. Advancing in the dark, at about midnight they stumbled upon a Scottish camp and attacked it. Those Scots who were not killed or captured fled. The English believed they had overcome the main Scottish force, but were disabused at dawn when they saw the Scots advancing against them in two large bodies. This revelation demoralised the English, but according to the chronicles they were given heart by a stirring speech from one of their leaders. The English arrayed themselves for battle on foot, except for 50 German mercenary knights who fought mounted. The other men at arms formed up in three tightly packed ranks with a fourth rank of pike equipped ordinary infantry. The longbowmen were divided and assigned to each side of this central group. They were positioned where a valley narrowed as it entered hilly terrain. The infantry occupied the centre of this valley where it was about 600 feet (183 m) wide with the archers on higher and rougher terrain on each side. The horses of the men at arms were kept to the rear.

Шотландиялық шабуыл

Шотландтар әлі де зор сеніммен болды және екі үлкен топқа немесе шайқасқа жиналды – олар шилтрон деп те аталады. Бұл тығыз орналасқан, терең, сүңгі қылыштармен қаруланған құрылымдар еді. Мар ағылшындарға қарсы тұрудың орнына, оларға басылып беру мүмкіндігін ұсынды, осылайша олар үшін алым төленуі мүмкін болар еді, бұл үлкен соманы жинауға мүмкіндік берер еді. Эрнаның арғы жағында ағылшындарды көрген Брюс, алдыңғы шилтронның қолбасшысы және Мардың Баллиолмен хат алысқанын білетін болғандықтан, осы қарсылықсыз өтудің себебі Мардың сатқындығы екенін жариялады. Мар мұны жалғандық деп айыптап, ағылшындарға қарсы бірінші соққыны беру арқылы адалдығын дәлелдейтінін мәлімдеді. Брюс бұл құрметті өзіне алды және екі шотланд шилтроны ағылшындармен шайқасу үшін жарыса бастады. Брюстің шилтроны басып озу арқасында жарыста жеңіске жетті. Бірақ оның шапшаң шабуылы оны дезорганизациялады және баяу қозғалатын жауынгерлерді артта қалдырды. Ол ағылшындармен қанағаттанғанда, Брюстің жанында 800 адам ғана қалды, бірақ олар ағылшын орталығындағы жаяу әскерді кері шегіндіретіндей күшпен соқты. Ағылшындар сынбады, бірақ шотландтарға иықтарын бұрып, нығайып, шотландтардың шабуылын тоқтатты. Шотландтар асығыстықтарынан өзгелерге өздерін шектеуге мүмкіндік берді және ағылшын орталығына шабуыл жасады, ал аңғардың екі жағындағы ұзын садақшыларды елемеді. Ағылшын орталығын кері итеру олардың қанаттарын осы садақшыларға ашты. Брюстің шилтронының қалған бөлігі оның соңынан аңғарға кіріп, алдыңғы жауынгерлерін ағылшындарға қарсы күшпен итеріп, екі тараптың да алдыңғы қатарлары қаруларын қолдана алмады. Шотландтардың көпшілігі бас киімдерін тақпаған немесе бетіне қорғаныш жоқ бас киімдерін киген, өйткені замандастары ағылшын садақшыларының алдыңғы шилтронның беттерін "соқырлатып, жарақаттағанын" байқаған. Ұзын садақшылардың қысымымен шотландтардың қанаттары негізгі күштеріне жақындап, оны одан әрі қысып, оның мүшелерінің қозғалысын қиындатты. Мардың шилтроны да ағылшындарға қарай асығып, асығыстығынан дезорганизацияланып, тік аңғардың жартастарындағыдай бағытталды. Олар Брюстің құрамына шабуыл жасап, хаос тудырды. Күрес таңнан кейін де, түске дейін жалғасты. Шотландтық массаның ортасындағы нәтиже шынымен тұншығуға алып келді; жауынгерлер тым тығыз жиналғандықтан дем ала алмады және аяғынан айырылғандар аяқ астынан тапталды. Заманауи есептерде мыңнан астам шотландтықтар ағылшындармен тікелей қақтығыспай тұрып, тұншығып кеткені айтылады. Бірі "ағылшындарға қарағанда шотландтардың өздері көбірек қаза тапты. Себебі, әр құлаған адамның орнына екіншісі, содан кейін үшіншісі құлады, ал арттағылар шайқасқа асығып, барлық армия қаза тапқандардың үюіне айналды" деді. Ағылшындар, жеңіл және терең емес құрылымда болғандықтан, бастапқы шабуылға төтеп бергеннен кейін қаруларын тиімдірек қолдануға мүмкіндік алды. Брюстің шилтронынан аман қалғандар қашып құтылуға тырысты, осылайша жағдайды ушықтырып, ағылшын қарулы күштері үшін оңай нысана болды. Хроникаларда ағылшын жаяу әскерінің тірі шотландтарға соққы беру үшін өлі шотландтардың үстінен өтуге тура келгені жазылған. Осы уақытта ұзын садақшылар шотландтықтардың қанаттарына оқ атуын жалғастырды. Ақырында шотландтардың қарсылығы күшін жоғалтты және олар жеңіліске ұшырады. Аман қалған шотланд ақсүйектерінің бірнешесі ат үстінде қашып құтылды, ал қалған шотландтар жаяу қашып кетті. Ағылшын қарулы күштері аттарына мініп, шотландтарды күн батқанға дейін қуа жөнелді, оларды қырып салды. Содан кейін ағылшындықтар Перт қаласын басып алып, күтілетін Март әскерінің келуіне қарсы бекіністерін жақсартуға кірісті.

The Scots were still supremely confident and formed up in two large groups or battles – also referred to as schiltrons. These were tightly packed, deep, pike armed formations. Mar suggested that the English be given the opportunity to surrender, so that they could have been ransomedwhich would have raised a large sum. On seeing the English across the Earn, Bruce, who was in command of the leading schiltron, and who was aware, at least in part, of Mar's correspondence with Balliol, publicly claimed that this unopposed crossing was due to treachery by Mar. Mar denounced this as a lie and declared he would prove his loyalty by being the first to strike a blow against the English. Bruce claimed this honour for himself and the two Scottish schiltrons proceeded to race each other to come to grips with the English. Bruce's schiltron, being already in the lead, won the race. But its headlong charge disorganised it and left the slower men behind. When it contacted the English only 800 men were still with Bruce, but they struck with such force that they drove the infantry in the English centre back nearly The English did not break, but turned their shoulders to the Scots, braced themselves and halted the Scottish onrush. The Scots in their haste had allowed themselves to be channelled by the terrain and all of them attacked the English men at arms in the centre, ignoring the longbowmen on the valley sides. Pushing back the English centre had the effect of exposing their flanks to these bowmen. The rest of Bruce's schiltron followed him into the valley, pressing their comrades in front of them forward against the English so strongly that the front ranks of neither force were able to use their weapons. The Scots were either largely without helmets, or wore helmets without visors (face guards), for contemporaries noted that the English archers "blinded and wounded the faces" of those in the leading schiltron. Harassed by the longbowmen, the Scots on the flanks pressed closer to their main body, further compressing it and hampering the freedom of movement of its members. Mar's schiltron, which was also rushing towards the English, became disorganised due to its haste and was similarly channelled by the steep valley sides. They charged into the rear of Bruce's formation, causing chaos. The struggle continued from a little past dawn until after noon. In the centre of the Scottish mass the result was literally suffocating; men were pressed too tightly together to be able to breathe and any who lost their footing were trampled to death. Contemporary accounts speak of more than a thousand Scots being smothered without coming into contact with the English. One claimed that "more were slain by the Scots themselves than by the English. For everyone fallen there fell a second, and then a third fell, and those who were behind pressing forward and hastening to the fight, the whole army became a heap of the slain." The English, being in a looser and less deep formation, had room to use their weapons more effectively, once they had withstood the initial onslaught. The survivors of Bruce's schiltron attempted to extricate themselves, adding to the confusion and making easy targets for the English men at arms. The chronicles record the English infantry having to climb over heaps of dead Scots to be able to strike at those still living. All the while, the longbowmen continued to shoot into the Scottish flanks. Eventually the Scottish resistance collapsed and they were routed. Several of the surviving Scottish nobles made their escape on horseback; the rest of the Scots fled on foot. The English men at arms mounted their own horses and pursued the Scots, hacking them down until sunset. The English then occupied Perth and set to work on improving its fortifications, against the anticipated arrival of March's army.

Шығындар

Ағылшындардың нақты шығындары белгілі: олар 35 жауынгер, 2 рыцарь және 33 шәкірттен айырылды. Көптеген деректерде бірде-бір ағылшын садақшысының қаза болмағаны айтылады. Шотландтардың жоғалтулары туралы мәліметтер нақтырақ емес, бірақ барлық деректер олардың ауыр болғанына келіседі. Мар мен Брюс шайқас алаңында қаза тапты; сондай-ақ 2 граф, 14 барон, 160 рыцарь және талай маңызды емес адамдар қаза тапты. Шотландтардың қаза болғандарының санын бағалайтын замандас есептерінің ішінде екі ағылшын жылнамасы 15 000-нан астам деп көрсетеді. Шотландиялық екі дерек 2 000 немесе 3 000 адамның қаза болғанын хабарлайды, ал үшіншісі 3 000 "ақсүйектер" және "басқа адамдардың саны белгісіз" дейді. Көптеген деректерде шотландтықтардың денелері үлкен үйінділерде жатқан, кейбіреулері найзаның ұзындығынан да биік болған. Шотландтардың жоғары шенді жалғыз аман қалғаны – Фиф графы, ол тұтқындалып, жағын өзгертті.

Салдары

Бір аптадан кейін Марш Перт қаласының сыртына келді, және Мар әскерінің қалдықтарын өзінің күштеріне қосты. Ол көп нәрсе істей алмады. Баллиол Марды ашық шайқаста жеңгендіктен, Марштің қамалданған қалада оған шабуыл жасауы ақылға сыймас еді. Баллиол Пертте мол азық-түлікпен қамтамасыз етілді, сондай-ақ оның әскерін түсірген кемелер шотланд флотын жеңіп, азық-түлік пен күш-жабдықты жеткізуге жағдай жасады. Дегенмен, көп ұзамай шотланд әскері өзінің қорын таусып, айналағы жерлерден азық-түлік жинап, тарап кетті. Баллиол 1332 жылдың 24 қыркүйегінде Сконда – шотланд монархтарының дәстүрлі тәж кию орнында – Шотландия королі болып таж киді. Екі ай ішінде Баллиол Эдуард III-ке 2000 фунт стерлингке бағаланатын шотланд жерлерін сыйлады, оның ішінде "Бервик қаласы, қамалы және округі" де болды. Шотландияда Баллиолға қолдау шектеулі болды және ол алты ай ішінде құлдырады. 17 желтоқсанда Аннан шайқасында Давид II-нің жақтастары оған шабуыл жасады. Баллиол жартылай киімсіз, жалаңаш атпен Англияға қашып кетті. Ол Эдуард III-тен көмек сұрады. Эдуард III бейтараптықтан бас тартып, Баллиолды Шотландия королі деп мойындады және соғысқа дайындалды. 1333 жылдың шілдесінде Халидон төбесіндегі шайқаста шотландтықтар жеңілгеннен кейін Баллиол шотланд тағына қайта отырды. Ол 1334 жылы тағы да тақтан түсірілді, 1335 жылы қайта орнатылды және ақыры 1336 жылы Давид II-ге адал жандармен құлатылды. Баллиолдың басып кіруімен басталган Шотландияның екінші тәуелсіздік соғысы 1357 жылы аяқталды. Қазіргі заманғы тарихшы Рэнальд Николсон Эдуард III Дуплин-Мур шайқасында қолданылған тактиканы – "барлық қарулы әскерлер аттан түсіп, садақшылар екі жаққа орналастырылды" – ағылшынның Халидон төбесі мен Креси шайқастарындағы жеңістерінде де қолданғанын айтады.

Орналасқан жері

Шотландияның тарихи ортасы Гаскмурдағы бір жерді анықтады, оның пікірінше, ол жылнамалардағы сипаттамаларға сәйкес келеді. Бұл Дуплин үстіртінде, Дуплин көлінің оңтүстік-шығысында және Перттен оңтүстік-батысқа қарай 5 миль (8 км) қашықтықта орналасқан. Егер бұл дұрыс болса, деп атап көрсетеді және "[ағылшындардың], жауынгерлік тәжірибесі мол ветерандардың" тактикалық шеберлігінің куәсі екеніне қорытындылайды. Шотландияның тарихи ортасы 2011 жылдың 21 наурызында бұл шайқас алаңын Шотландияның тарихи шайқас алаңдарының тізіліміне қосты.