Ұлыбритания консервативтік саясаткерлері

Кейт Джозеф: Британ саяхатшысы және Тэтчерлік саясаттың әсерлі тұлғасы

Кейт Джозеф – британ саяхатшысы, консерватор, Тэтчерлік экономиканың негізін қалаушы. Әлеуметтік нарық экономикасын Ұлыбританияға енгізді. Саяси өмірбаяны.

9 мин оқу

100%

Дереккөз: Keith Joseph — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Британдық консервативті саясаткер (1918–1994)

Кит Синджон Джозеф, Барон Джозеф (17 қаңтар 1918 – 10 желтоқсан 1994), саяси өмірінің көп бөлігінде сэр Кит Джозеф, 2-ші баронет атымен танымал болған британдық саясаткер. Консервативтік партия мүшесі ретінде ол төрт премьер-министрдің – Гарольд Макмиллан, Алек Дуглас-Хоум, Эдвард Хит және Маргарет Тэтчердің министрі болды. Ол «Тэтчершілдік» деп белгілі болған идеологияның қалыптасуында маңызды рөл атқарды. Джозеф Ұлыбританияға әлеуметтік нарықтық экономика тұжырымын енгізді, бұл экономикалық және әлеуметтік жүйе христиан демократиясынан шабыт алды. Ол сондай-ақ Саясатты зерттеу орталығын (Centre for Policy Studies) құрды және оның алғашқы жарияланымын – «Ұлыбританияға неліктен әлеуметтік нарықтық экономика қажет?» атты еңбегін жазды.

Ерте өмір

Джозеф Лондондағы Вестминстерде бай және ықпалды отбасында дүниеге келді. Оның анасы Эдн Сисили (Филлипс), әкесі Сэмюэл Джозеф болды. Әкесі үлкен отбасылық құрылыс және жобаларды басқару компаниясы «Бовис» компаниясының төрағасы болды және 1942-1943 жылдары Лондонның лорд-мэрі қызметін атқарды. Өкілеттік мерзімі аяқталғаннан кейін ол баронет атағына ие болды. Джозефтің отбасы еврейлер болған. 1944 жылдың 4 қазанында әкесі қайтыс болғаннан кейін 26 жастағы Кит баронет атағын мұраға алды.

Білім және академиялық мансап

Жозеф Гертфордширдегі Хемель Хемпстедтегі Локерс Парк мектебінде білім алды, содан кейін Харроу мектебіне түсті, онда оның үлгерімі күтілгендей жоғары болмады. Ол Оксфордтағы Магдалена колледжінде заңтану мамандығын оқып, бірінші дәрежелі диплом алды. 1946 жылы Олл Соулз колледжінің ғылыми стипендиясының иегері болып сайланды.

Ерте мансап

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жозеф Корольдік артиллерияда капитан болып қызмет етті және Италиядағы оның ротасының штабына неміс оқшашуы кезінде жеңіл жарақат алды, сондай-ақ оның есімi бас штабқа баяндамада айтылды. Соғыс аяқталғаннан кейін ол адвокаттыққа қабылданды (Орталық Храм). Әкесінің жолын жалғап, Лондон қаласының алдермені болып сайланды. Ол «Бовис» компаниясының директоры болды, 1958 жылы төрағасы болды және «Ллойдтың Лондон» компаниясында андеррайтер болып жұмыс істеді. 1945 жылы Жозеф Германия еврейлеріне арналған Орталық британдық қордың (қазіргі Дүниежүзілік еврейлік көмек) Соғыстан кейінгі жетімдер комитетінің басшылығына қосылды.

Парламент мүшесі

Жозеф 1955 жылғы сайлауда Батыс Лондондағы Баронс-корт округінен өтуге 125 дауыс жетпей, сайлана алмады. 1956 жылдың ақпанында Лидс Солтүстік-Шығысынан өткен қосымша сайлауда ол парламентке сайланды. Ол дереу Парламенттік жеке хатшы қызметіне тағайындалды.

Үкіметте

1959 жылдан кейін Джозеф Макмиллан үкіметінде Тұрғын үй министрлігі мен Сауда кеңесінде бірнеше төменгі лауазымдарды атқарды. 1962 жылғы 13 шілдедегі «Ұзын пышақ түні» деп аталған үкіметтік қайта құру кезінде ол Тұрғын үй және жергілікті басқару министрі болып тағайындалды. Ол 1965 жылға қарай жылына 400 000 жаңа үй салуды мақсат еткен ауқымды тұрғын үй салу бағдарламасын бастады. Ол ипотекалық төлемдерге көмек көрсету арқылы жекеменшік үйлерде тұратын отбасылардың санын арттыруды жоспарлады. 1964 жылғы сайлауда тұрғын үй мәселесі маңызды рөл атқарды және науқан барысында Джозеф телеарнада өте жақсы өнер көрсеткен деп есептелді.

Әлеуметтік қызметтер

Оппозицияда Джозеф әлеуметтік қызметтер, кейін Эдвард Хиттің басшылығымен еңбек мәселелері жөніндегі өкіл болды. Ол 1965 жылдың 15 желтоқсанында жалғыз әйелдер мен олардың тәуелділеріне арналған Ұлттық кеңестің он екі негіздеуші мүшесінің бірі болды. Тим Куктың "Кейіргерлер қозғалысының тарихы" кітабында айтылғандай, Джозеф пен Салли Оппенхайм Карнеги қорынан және басқа ұйымдардан қаржы жинауда шешуші рөл атқарды, бұл кейіргерлер қозғалысының даму кезеңінде сәттілікке жетіп, гүлденуіне жағдай жасады.

Сауда өкілі

Жозефтің оңшыл саясаткер ретінде танымал болғанына қарамастан, 1967 жылы Хит оны сауда жөніндегі өкіл етіп тағайындады, онда ол саясатты әзірлеуде маңызды рөл атқарды. 1970 жылғы сайлауға дейін Джозеф "мәдениетті капитализм" деген тақырыпта бірнеше сөз сөйледі, онда ол өзінің саяси философиясын баяндады және мемлекеттік шығыстарды қысқарту мүмкіндігін айтты. Селсдон Парк қонақ үйінде өткен жиында Консервативтік партия бұл бағытты көбінесе қабылдады. Консерваторлар сайлауда жеңіске жеткеннен кейін Джозефті Әлеуметтік қызметтер министрі етіп тағайындады, бұл оны кез келген үкіметтік ведомствоның ең ірі бюрократиялық аппаратына жауапты етті, бірақ оны экономикалық саясаттан шеттетіп қойды. Бюрократияға қарсы сөздеріне қарамастан, Джозеф Ұлттық денсаулық сақтау жүйесіндегі қызметтерді кеңейтіп, жақсарту арқылы оны күшейтуге мәжбүр болды. Дегенмен, ол 1972 жылы өнеркәсіпке араласу бағытындағы "U бұрылысын" жасаған Хит үкіметінің экономикалық стратегиясына наразылық білдірді.

1974 жыл

1974 жылдың ақпан айындағы сайлаудағы жеңілістен кейін Джозеф Маргарет Тэтчермен бірге Саясатты зерттеу орталығын құру үшін жұмыс істеді, бұл олар екеуінің де қолдаған жаңа еркін нарықтық консерватизм саясатын әзірлеуге арналған ой-толғаныш орталығы болды. Джозеф Милтон Фридман қалыптастырған монетаризмнің экономикалық теориясына қызығушылық танытып, Тэтчерді оны қолдауға көндірді. Ол әлі де Хиттің Көлеңке кабинетінің мүшесі болғанына қарамастан, өзінің үкіметінің жұмысын ашық сынады. 1976 жылы Джозеф экономика туралы «Монетаризм жеткіліксіз» тақырыбындағы әйгілі Стоктон лекциясын оқыды, онда ол бұрынғы үстем кейнсиандық экономикалық стратегияларды жоққа шығаруға тырысты және экономикадағы байлық өндіретін секторларды, мысалы, өндірісті, байлықты тұтынуға бейім қызмет көрсету секторы мен үкіметтен ажыратып көрсетті. Оның пікірінше, экономиканың құлдырауы оның байлық өндіретін секторының қысқаруымен басталады. Консервативтік партияның оң қанатындағы көптеген адамдар Джозефтен Хитке қарсы күресуді күтті, бірақ 1974 жылдың 19 қазанындағы даулы сөйлеуінен кейін оның мүмкіндіктері төмендеді. Ол түрлі әлеуметтік консервативтік тақырыптарды қамтыды және Артур Винн мен оның әйелі жазған, «Балалар кедейлігімен күрес тобы» ұйымы жариялаған мақаланы пайдаланды. Оның сөйлеуінің негізінде кедей адамдарды ұстап тұратын «әртүрлі жағдайлардың тізбегі» туралы түсінік жатты. Ол оны кедейлік мәдениетінің қазіргі теорияларымен байланыстырды, әсіресе ең кедей адамдардың хаотикалық өмір салтымен. Алайда ол кедей адамдардың көп бала тууына тоқтау салу керектігін айтты. Эджбастондағы көпшілік алдындағы сөйлеуінде ол Ұлыбританияның рухани және моральдық жағдайы туралы ой бөлісті: «Балалардың үлкен және артып келе жатқан үлесі бала тәрбиелеуге ең қолайсыз аналардан туып жатыр. Олардың кейбіреулерінің интеллектуалдық деңгейі төмен, көбісінің білімі жеткіліксіз. Олар балаларына тұрақты эмоционалдық ортаны, сүйіспеншілік пен талаптың үйлесімді комбинациясын беруі екіталай. Олар мәселелі балаларды өсіріп жатыр. Біздің адам капиталымыздың тепе-толықтығы қауіпті жағдайда». Оның сөйлеуіне қарсы болғандардың наразылығы, оның көп рет кешірім сұрауына қарамастан, Джозефтің Хитті партия жетекшісі ретінде алмастыру науқанын күрт әлсіретті. Бұл мәлімдемені негізінен Джонатан Сампшн жазған жоқ, ол кейіннен Ұлыбританияның Жоғарғы сотының судьясы болды, дегенмен бұл туралы қате ақпарат тарады.

Following the election defeat of February 1974, Joseph worked with Margaret Thatcher to set up the Centre for Policy Studies, a think tank to develop policies for the new free market Conservatism that they both favoured. Joseph became interested in the economic theory of monetarism as formulated by Milton Friedman and persuaded Thatcher to support it. Despite still being a member of Heath's Shadow Cabinet, Joseph was openly critical of his government's record. In 1976, Joseph delivered his famous Stockton lecture on the economy Monetarism Is Not Enough in which he sought to discredit previously dominant Keynesian economic strategies and contrasted wealth producing sectors in an economy, such as manufacturing, with the service sector and government, which tend to be wealth consuming. He contended that an economy begins to decline as its wealth producing sector shrinks. Many on the right wing of the Conservative Party looked to Joseph to challenge Heath for the leadership, but his chances declined following a controversial speech on 19 October 1974. It covered a variety of socially conservative topics and drew on an article that had been written by Arthur Wynn and his wife and published by the Child Poverty Action Group. The notion of the "cycle of deprivation" holding down poor people was the basis of his speech. He linked it to current theories of the culture of poverty, especially to the chaotic lifestyle of the poorest people. However, he suggested that poor people should stop having so many children. In his highly publicised speech at Edgbaston, he reflected on the moral and spiritual state of Britain:A high and rising proportion of children are being born to mothers least fitted to bring children into the world Some are of low intelligence, most of low educational attainment. They are unlikely to be able to give children the stable emotional background, the consistent combination of love and firmness They are producing problem children The balance of our human stock, is threatened. The outrage, despite his repeated apologies, in reaction to his speech sharply undercut Joseph's campaign to replace Heath as party leader. The speech was not largely written by Jonathan Sumption, who went on to become a Supreme Court judge in United Kingdom, though it has been erroneously suggested.

Маргарет Тэтчер

Жозеф Хитке қарсы күрестен бас тартып, Маргарет Тэтчерге хабарлаған. Ол: «Егер сен тұрмасаң, мен тұрам, өйткені біздің ұстанымды ұстанатын адам болуы керек» деді. Осыдан кейін ол маңызды кеңесші атанды. Тэтчер кейіннен Джозефті ең жақын саяси досы деп атады, және олар екеуі де оңшыл бағытқа қатайды. Оның еркін нарық пен кіші үкімет саясатына бірден ауысуы «діни сенімге ұқсас күшке ие болды». 1975 жылы ол: «Мен консерватизмге 1974 жылдың сәуір айында ғана көштім. (Мен өзімді консерватормын деп ойладым, бірақ енді мен мүлдем басқаша екенімді түсіндім)» деді. Бұл мәлімдеме Джозефтің соғыстан кейінгі келісімге автоматты түрде орайласқан бірнеше консервативтік үкіметтер кезіндегі сәтсіздік сезімін білдірді. Олардың экономиканы тұрақтандыру саясаты өнеркәсіптерге мемлекеттік бақылауды сақтап, жалақы мен дивидендтерді бақылау үшін күрделі жүйе құрды. Тэтчер мен Джозефтің пікірінше, бұл прагматикалық тәсіл нағыз «консервативтік» идеологияға қайшы келді. Тэтчерді билікке жеткізуге үлкен үлес қосқандықтан, ол 1975 жылы жеңіске жеткен кезде, оны Консервативтік партия саясатына терең ықпал ететін лауазымға тағайындауға шешім қабылдады. Тэтчердің көлеңкелік кабинетінде Джозеф Көлеңкелік Қаржы министрі болуды қалаған, бірақ 1974 жылғы оның танымал сөйлегеніне байланысты бұл мүмкін болмады. Оның орнына оған Саясат және Зерттеулер жөніндегі жалпы жауапкершілік жүктелді. Ол 1979 жылғы сайлауға арналған консервативтік манифестке зор әсер етті, бірақ көбінесе Хиттің, мысалы, Джим Приор сияқты умеренный қолдаушыларымен келісімге келу қажет болды. Тэтчер Джозефті Өнеркәсіп министрі етіп тағайындады. Ол көптеген мемлекеттік кәсіпорындарды жекешелендіруге дайындауды бастады, мысалы, Иан Макгрегор сияқты жеке сектордың менеджерлерін тартты, бірақ бәрібір зиян шеккен кәсіпорындарға үлкен субсидиялар беруге мәжбүр болды.

Білім және ғылым жөніндегі мемлекеттік хатшы

1981 жылдан бастап Тэтчердің білім беру жөніндегі мемлекеттік хатшысы ретінде ол GCSE енгізуді бастап берді және Англия мен Уэльсте ұлттық оқу бағдарламасын құруға негіз салды. Оның 1979 жылғы консервативтік үкіметтегі алдыңғы лауазымдағы Марк Карлайл, өзінің екінші соңғы алдыңғы лауазымдағы Ширли Уильямстың O деңгейлері мен CSE-ді біріктіру жоспарларын тоқтатқан болатын, бірақ ол осы саясатты іске асырды. Бұл орталық үкіметтің тікелей міндеті болмаса да, ол GCSE жүйесі енгізілгенге дейін әрбір пәннің оқу жоспарын жеке бекітуді қатыстырды. Оның мұғалімдердің жалақысын реформалау және жаңа шарттар енгізу әрекеттеріне кәсіби одақтар қарсылық көрсетті, нәтижесінде бір күндік ереуілдер болды. 1984 жылы ол Қаржы министрлігіндегі әріптестерімен мемлекеттік шығындар жөніндегі келіссөздері барысында, бай ата-аналардың тәуелді балаларына берілетін қаржылық көмекті қысқарту арқылы университеттерге қосымша зерттеу қаржыландыруы қарастырылған жоспарды ұсынды. Бұл жоспар министрлер кабинетінің мүшелерінен (әсіресе Сесил Паркинсоннан) қызу қарсылық тудырды және келісімге қол жеткізу үшін компромистік жоспар қабылдау қажет болды. Компромис Жозефтің оқу ақысын енгізу жоспарынан бас тартуын, бірақ ең төменгі грантты жою мақсатын сақтап қалуын қамтыды. Зерттеуді қаржыландыруға келтірілген залал Қаржы министрлігінен қосымша қаражат бөлу арқасында екі есеге азайтылды. Жозеф 1984 жылы консервативтік партия конференциясы кезінде Брайтон қонақ үйінде болған жарылыстан зардап көрмеді. 1985 жылы ол университет секторына арналған «Жоғары білімнің 1990 жылдарға дейінгі дамуы» атты ақ парақ жариялады. Ол зерттеу сапасын бағалау жүйесін ұсынды және жоғары білім беру секторының көлемін қысқартуды болжады. Екі ұсыныс та даулы болды. Жозефтің білім беру саласындағы (No. 2) 1986 жылғы заңы, оның хатшы лауазымынан кеткеннен кейін жасырап қабылданды, көптеген мектептерде дене жазасын жойды, ата-аналармен тұрақты кездесулерді енгізді және мектеп басқаруына ата-аналардың ықпалын арттырды.

As Thatcher's Secretary of State for Education from 1981 he started the ball rolling for GCSEs, and the establishment of a national curriculum in England and Wales. Mark Carlisle, his predecessor in the Conservative government in 1979, had cancelled the plans of Shirley Williams, his second last predecessor, to merge O Levels and CSEs, but he achieved that policy. Although that was not normally the responsibility of central government, he insisted on personally approving the individual subject syllabuses before the GCSE system was introduced. His attempts to reform teachers' pay and bring in new contracts were opposed by the trade unions and led to a series of one day strikes. In 1984, his public spending negotiations with his Treasury colleagues resulted in a proposed plan for extra research funding for universities financed through the curtailment of financial support to students who were dependent children of more affluent parents. That plan provoked heated opposition from fellow members of the Cabinet (particularly, Cecil Parkinson) and a compromise plan was found necessary to secure consensus. The compromise involved the abandonment of Joseph's plan to levy tuition fees but preserved his aspiration to abolish the minimum grant. The resulting loss to research funding was halved by a concession of further revenue by the Treasury team. Joseph emerged unscathed from the Brighton hotel bombing during the Conservative Party Conference in 1984. In 1985, he published a White Paper on the university sector, The Development of Higher Education into the 1990s. It advocated an appraisal system to assess the relative quality of research and foresaw a retrenchment in the size of the higher education sector. Both proposals were controversial. Joseph was the primary influence on the Education (No. 2) Act 1986, enacted soon after his resignation as secretary, which abolished corporal punishment in most schools, established regular parents' meetings, and increased parents' influence in school governance.

Арқалық орындықтар, зейнеткерлік және жұрлық

Жозеф 1986 жылы үкіметтен кетіп, 1987 жылғы сайлауда парламенттен зейнетке шықты. 1986 жылы ол Құрмет серіктері орденімен марапатталды. Ол өмір бойына берілетін жұбайлық титулына ие болды және 1987 жылдың 12 қазанында Лондон қаласындағы Портсокеннің бароны Джозеф атанды. Жозеф 1994 жылдың 10 желтоқсанында қайтыс болды.

30 жылдық ереже және ресми құжаттар

2011 жылдың соңында Ұлыбритания үкіметінің 30 жылдық құпия сақтау ережесі бойынша құпия құжаттар жарияланып, Джозефтің Ливерпульдегі тәртіпсіздіктерге қатысты ойлары белгілі болды. Майкл Хесселтиннің жаңару жоспарына жауап ретінде Джозеф Мерсисайдты "бақыланатын түрде әлсірету" керек деп ұсынды. Кейін оның жеке хатшысы, Джозефтің "мұндай стратегияның тиімді экономикалық бірлікке алып келуі ең болмаса күмәнді" деп есептегендіктен, экономикалық жаңаруға қатысты тікелей сілтемелерді жою үшін мәжіліс протоколына түзетулер енгізуді сұрады. Джозефтің саяси жетістігі – монетарист экономикасын британдық саяси экономикасына енгізуде және кейіннен Тачеризм деп аталған идеологияны дамытуда болды. Ол өзінің мүмкіндіктерінің шектеулі екенін жақсы білді, Консервативтік партияның жетекшісі болу перспективасы туралы "бұл партия, ел және мен үшін апат болар еді" деп мәлімдеді және өзін лауазымда сәтсіздікке ұшыраған адам деп бағалады. Сэр Кит Джозефтің естелік лекциясы жыл сайын Саясатты зерттеу орталығымен өткізіледі.

Жеке өмір

Жозеф екі рет үйленген: алғаш рет 1951 жылы Хелен Гуггенхаймерге үйленді, олардан төрт бала дүниеге келді. Олар 1978 жылы ажырасып, 1985 жылы ресми түрде ажырасты. 1990 жылы ол 1940 жылдардан бері таныс болған Йоланда Шерифке (қарындасы Кастро) үйленді.