Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі. Бранглинг (Fringilla montifringilla) – қарға тұқымдасына жататын шағын сайрақ. Оны «солтүстік әтеш» немесе «таулық қарға» деп те атайды. Бұл құс кеңінен таралған және көшпенді, көбінесе өте ірі үйірлерде ұшырасады.
Species of bird
The brambling (Fringilla montifringilla) is a small passerine bird in the finch family Fringillidae. It has also been called the cock o' the north and the mountain finch. It is widespread and migratory, often seen in very large flocks.
Таксономия
1758 жылы Линней бұл түрді өзінің "Systema Naturae" кітабының 10-шы басылымына қазіргі екі атаулы номенклатурасымен – Fringilla montifringilla деп енгізді. Montifringilla латын тіліндегі *mons, montis* – тау және *fringilla* – қарға тұқымдас құс деген сөздерден құралған. "Брамлинг" деген ағылшынша атауды 1544 жылы ағылшын табиғат зерттеушісі Уильям Тернер қолданған, бірақ 16 ғасырдың соңында қазіргі "brambling" жазуы қолданысқа енген. Атаудың шығу тегі нақты белгісіз, себебі бұл құс бұталармен немесе жалбыз жеміс Rubus fruticosus-пен байланысты емес.
In 1758 Linnaeus included the species in the 10th edition of his Systema Naturae under its current binomial name, Fringilla montifringilla. Montifringilla is from Latin mons, montis mountain and fringilla finch. The English name "bramlyng" (Bram “loud” + lyng “lung”) was used in 1544 by the English naturalist William Turner but later in the 16th century the current spelling "brambling" was used. The etymology of the name is uncertain as the bird is not associated with the bramble or common blackberry Rubus fruticosus.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл құс көбейту маусымында Солтүстік Еуропаның ормандарының барлық жерінде және шығысқа қарай Палеарктика бойынша кең таралған. Ол көшіп-қонып жүреді, қыста Еуропаның оңтүстігінде, Солтүстік Африкада, Үндістанның солтүстігінде, Пәкістанның солтүстігінде, Қытайда және Жапонияда қыстайды. Әлемдегі құсқұйрықтардың саны шамамен 100-200 миллионды құрайды, бірақ саны азайып барады. Мұндай ірі топтасулар, әсіресе, еменнің жемісі мол болған кезде кездеседі. Құсқұйрықтар қыста емен жемісіне міндетті түрде мұқтаж болмайды, бірақ қыстау кезінде оны тапқанша көшіп-қонып жүреді. Бұл, мүмкін, әдеттегі көкпармен бәсекелесуден сақтануға бейімделуі болуы мүмкін.
This bird is widespread, in the breeding season, throughout the forests of northern Europe and east across the Palearctic. It is migratory, wintering in southern Europe, North Africa, northern India, northern Pakistan, China, and Japan. The global population of bramblings is about 100 to 200 million, with a decreasing trend. Such large gatherings occur especially if beech mast is abundant. Bramblings do not require beech mast in the winter, but winter flocks of bramblings will move until they find it. This may be an adaptation to avoid competition with the common chaffinch.
Өсіру
Брамблингтер бір жасқа толғанда тұңғыш рет көбейеді. Ұя әдетте ағашқа жоғары, діңгекке жақын орналастырылады. Оны аналық құс салады және сыртқы қабатында лишайник, шөп, қызыл шырша, бұта жіптері және қайың немесе қарағай ағаштарының қабықтары болуы мүмкін. Ішкі жағы қауырсын, жұмсақ шөп және түкпен астарланады. Жұмыртқалар күнделікті салынады. Бір қаптамада әдетте 5-7 жұмыртқа болады. Олар ашық көк түстен қою зәйтүн түсіне дейін, ал қызғылт түстен тотыққан қызыл түске дейін дақты болады. Олардың орташа өлшемі және салмағы есептелген. Соңғы жұмыртқа салынғаннан бастап аналық құс оларды күніне 11-12 күндей басып шығарады. Балапандарды екі ата-анасы да тамақтандырып, күтіп, 13-14 күннен кейін ұшып кетеді. Көбінесе жылына бір рет балапандар өсіріледі, бірақ Ресейдің солтүстік-батысында екі рет өсіруге болады. Ұяларды мәйіт жегіш қарға (Corvus corone) және Сібір көкбағы (Perisoreus infaustus) шабуы мүмкін. Ұяларға көбінесе қарапайым сүрегі (Cuculus canorus) паразиттейді.
Bramblings first breed when they are one year old. The nest is usually placed high in a tree against the trunk. It is built by the female and consists of an outer layer which may contain lichen, grass, heather, cobwebs and strips of bark from birch or juniper trees. It is lined with feathers, soft grass and hair. The eggs are laid at daily intervals. The clutch usually contains 5 7 eggs. They range from light blue to dark olive brown and have pink to rusty red spots and blotches. On average they measure and have a calculated weight of Starting after the last egg has been laid, they are incubated by the female and hatch after 11 12 days. The young are fed and cared for by both parents and fledge after 13 14 days. Often only one brood is raised each year but two broods can be raised in northwest Russia. The nests can be predated by the carrion crow (Corvus corone) and the Siberian jay (Perisoreus infaustus). The nest are often parasitized by the common cuckoo (Cuculus canorus).