Токио қаласының тарихы

Кіріспе

Жапонияның астанасының тарихы

Жапонияның астанасы және ең ірі қаласы – Токионың тарихы осы аймақтағы археологиялық қалдықтармен басталады, олар шамамен 5000 жыл бұрынғы кезеңге жатады. Токиодағы ең көне ғибадатхана – Асакусадағы Сенсо-дзи, ол 628 жылы салынған болуы мүмкін. Қаланың бастапқы атауы – Эдо, ол алғаш рет 12 ғасырда кездеседі. 1457 жылдан 1640 жылға дейін Эдо қамалы салынды және қаланың орталығына айналды. Токугава Иэясу 1600 жылы Хонсюді жаулап алғаннан кейін Эдоны жаңа астана етіп таңдады. Жапонияның Киотодағы монархиясы символдық мәнге ие болды, ал елдің нақты билігі Эдодағы Токугава шогунатына жүктелді. 1650 жылдары Токио Жапонияның ең ірі қаласына айналды, ал 1720 жылы – әлемдегі ең ірі қала болды. 1657 жылғы Мейрекидегі үлкен өрт шамамен 108 000 адамның өмірін қиды. 1854 жылы Жапонияның әлемге ашылуынан кейін ел басқару мәселелері бойынша қақтығыстар туды. Бұл Босин соғысына және Мейдзи қайта жаңғыруына әкелді: шогунат таратылды, ал императорлық монархияның билігі Эдода, қазіргі Токиода қалпына келтірілді. 20 ғасырда қала Ұлы Канто жер сілкінісінен және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде одақтастардың бомбалауынан қирады. АҚШ-тың «Операция Meetinghouse» операциясында 100 мыңнан астам адам қаза тапты. 1945 жылы Жапония Америкаға тәуелді болғаннан кейін, Америка 1952 жылға дейін қаланы басып алды. Соғыстан кейінгі жапон экономикалық кереметі және 1964 жылғы жазғы Олимпиада ойындары қаланың қайта құруына және өсуіне мүмкіндік берді. Қаланың көлік қажеттіліктерін Токио метросы, Toei Subway және Шинкансеннің біріктірілген желісі қамтамасыз етті. 1990 жылы елде экономикалық тұрақсыздық кезеңі – «Жоғалған онжылдықтар» басталды. COVID-19 пандемиясы 2020 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын қысқартты. Біріккен Ұлттар Ұйымының бағалауынша, 2018 жылы Токио 37 468 000 халқымен әлемдегі ең ірі қала болды. Қаланың ішкі ауданы бойынша есептегенде, ол 13 515 271 тұрғынымен 12-ші орында тұрды.

Токугаваға дейінгі кезең

Токио жерінде ежелгі заманнан бері адамдар қоныстанған. Қазіргі Оморидағы Омори қазбасында табылған қыш ыдыстар, өңделген сүйектер мен саз тақташалар 5000 жыл бұрынғы қола дәуіріне жатсады. Қазіргі Недзу станциясының жанындағы Яой қазбасында Яой дәуіріне тән күйдірілген күріш дәндері мен сабан табылды, бұл Токиодағы ең көне ауыл шаруашылығы орны екенін көрсетеді. Танагавадағы 4 ғасырлық Хораисан Кофун Токиодағы ең көне мазар. Тодорокидегі 5 ғасырлық Ноге Оцука – орта Kofun мәдениетінің 5 ғасырлық мазары. Мазар төбесіндегі сол кезге тән заттар оның Оңтүстік Мусашино аймағының қуатты басшысының соңғы демалыс орны болғанын көрсетеді. Ертедегі құмыралар алғашқы тұрғындардың аңшы-жинаушы өмірінен қалған жаңғақтарды сақтауға пайдаланылған. Токио халқы үйлеріне жақын жерлерде азық өсіруді бастаған соң, аң аулау мен жинау азайды. Канто – күріш өсіруге өте қолайлы, суармалы жазық дала, және Азия материгінен келетін жаугершілерден қорғалған. 18 наурыз 628 жылы балықшы ағайынды Хинокума мен Хаманари Такэнари Сумида өзенінен Қаноның алтын мүсінін ұстаған. Олар оны өзінің билеушісі Хаджи но Накамотоға сыйлап, мүсінді киелі орынға қоюға шешім қабылдады. Осы орын Асакуса Каннон ғибадатханасы, яки Сенсо-дзи болып қалыптасты, ол Жапониядағы ең көне діни ғибадатхана болуы мүмкін, ол 645 жылы аяқталды. Сенсо-дзи екінші дүниежүзілік соғыс кезінде өртке ұшырады. Негізгі залдың қирандылары қазылғанда, 7 және 8 ғасырларға тән "континенттік Азиядан келген діни заттар мен плиткалар" табылды. Бұл мүсіннің корейлік болуы мүмкін екенін көрсетеді. Кейіннен ғибадатхана қайта салынды және соғыстан кейінгі Жапонияның қайта жандануының рухани символы болды. 646 жылы Токионың жоғарғы аймағы Мусаши деп тіркелді, бұл айну тілінен шыққан "музаси" (қоқысқа толы дала) сөзінен келген болуы мүмкін. 8 ғасырда Мусашиде Фучуда тұратын билеуші болды. Козукеден (қазіргі Гунма префектурасы) Фучуға адам тұрмайтын жазық арқылы жол салынды. 8 ғасырда корейлер осы жазыққа көшіп келді, бұл қазіргі Ханноның жанындағы Комагори атауынан көрінеді. 737 жылы Нара императоры Шому Ямато халқының әр аймағында будда ғибадатханасы мен монастыр салынсын деп бұйырды. Бұл қазіргі Токионың батысындағы Кокубунджи ғибадатханасының салынуына әкелді, оның қалдықтары бүгінге дейін сақталған. 10 ғасырда Тайра кланының мүшесі Тайра Макасодо өзінің императорлық туыстарымен, әсіресе Минамото кланымен күресуді бастады. 935 жылы бұл даулар соғысқа айналып, ол басқа Тайралармен де соғыса бастады. 938 жылы оның әскері жақын маңдағы провинциядағы үкіметтік базаны басып алып, Канто аймағының билеушісіне айналды, императордың билігіне қауіп төндірді. 940 жылы қаза тапты. Тайра мен Минамото арасындағы шайқас кейін толыққанды азаматтық соғысқа ұласты. 11 ғасырда Кантода жаңа қоныс аударушылар пайда болды, оның ішінде Шибуя кланы, қазіргі Шибуя ауданының атымен аталатын бекініс салған. Патшалық ханым Сарашима 1120 жылы Киотодан (сол кездегі Жапонияның астанасы) солтүстік-батыс провинцияға көшу туралы "Сарашина Никкиде" жазды. Ол Токиоға ұқсас табиғатты сипаттайды және қазіргі Мита деп саналатын Такешиба деген жерді атайды. Осы кезде аймақтың бәсекелес тайпалары жерді өздеріне бөліп алды. Бұл жерлер "шоэн" деп аталды, Эдо шығанағына қатысты. Бұл сөзді алғаш рет Чичибу Шигетсугу есімді адам өзінің есімін Эдо деп өзгерткен кезде қолданды. Ол өзінің атын үйінің атымен атаған болуы мүмкін, ол Кодзимачидегі теңіз жағасындағы төбешік. 12 ғасырдағы Имай Канехира иелері де Шигетсугу резиденциясында тұрған. Императорлық сарайдың Минамото мүшесі Минамото но Йоритомо 1180 жылы сарайдан бөлініп шықты. Эдоның оңтүстігіндегі Камакурада ол Жапонияның тұңғыш шогунатын құрды, бұл жауынгерлік кодекске сәйкес феодалдық билік жүйесі болды. Оның құлдарының бірі Шигетсугудың ұлы Эдо Шигенэга болды. Шигенэга шогунаттан Эдо төңірегіндегі жерлермен, соның ішінде Китами ауылымен марапатталды. 1185 жылы Минамото Тайраны жеңді. Камакурадан Эдоға дейінгі жол және Козуке Фучу жолы орта ғасырларда шайқасқа бара жатқан қарулы топтар тарапынан пайдаланылды. Эдо қамалы 1457 жылы қазіргі Император сарайының Шығыс бағында салынуға кірісті. Ол Эдо ауылының батысында, Чиода шаруалар ауылында орналасқан. Қамал стратегиялық жағдайда болды, өйткені оны қорғауға болады және бірнеше өзендердің сағаларына жақын еді. Кемелер қамалдың жанында тоқтауға болатын. Чиода аты кейіннен Токионың орталық аймағына берілді. Уэсуги кланының қақтығысы нәтижесінде Ходзё кланы Кантода билікке ие болды. 1524 жылы Кавагоэде Ходзё Оитсуна Уэсуги Томомен шайқасып, Эдо қамалын басып алды. Кейін қамал Кога әулетінің Ашикага Шигеудзисіне, содан кейін Ходзёға тиесілі болды. Ходзёның Эдодағы өкілі Тояма Каганао болды. 1563 жылы Ота Доканның шөбересі қамалды қайта басып алуға тырысып, сәтсіздікке ұшырады. Ұзақ уақыт бойы қамал Ходзёның меншігінде болды. Ол Эдоға қызығушылық танытпаған сияқты. Нобунаганың ізбасары Тоётоми Хидэёси Нобунаганың жаулауларын жалғастырды. Хидэёси және оның әскерінің қолбасшысы Токугава Иэясу 1589 жылы Ходзёны бағындырды. Иэясудың Эдоға сапары қаланың заңдылығы үшін маңызды деп есептелді.

The site of Tokyo has been inhabited since ancient times. At the Ōmori Shell Midden site in modern day Ōmori, a collection of pottery, worked bones, and a clay tablet were dated to be 5,000 years old, in the Bronze Age. At Yayoi zaka near modern Nezu Station, Yayoi period grains of charred rice and chaff were found, making it the oldest agricultural site in Tokyo. The 4th century Horaisan Kofun in Tanagawa is Tokyo's oldest tomb. The 5th century Noge Otsuka in Todoroki is a 5th century tomb from the Middle Kofun culture. Around the tomb's hill, various objects from that time imply the location was the resting place of a powerful chieftain of the southern Musashino area. Early pots were used to store nuts, scavenged from early inhabitants' hunter gatherer lifestyles. Hunting and gathering decreased over time as the Tokyo peoples started growing food in areas closer to home. Kanto was a well irrigated piece of flatland ideal for the cultivation of rice, and protected from coastal invaders from mainland Asia. On March 18, 628, fisherman and brothers Hinokuma and Hamanari Takenari allegedly caught a gold statue of Kannon, the Goddess of Mercy, from the Sumida. They gave it to their liege, Haji no Nakamoto, who decided to enshrine the statue. The location would be the Asakusa Kannon temple, or Sensō ji, which may be Japan's earliest religious temple, completed in 645. Sensō ji was firebombed during World War II; when the main hall's remains were excavated, 7th and 8th century "religious implements and tiles of continental Asian origin" were found. This hints at the statue possibly being of Korean origin. The temple was later rebuilt and served as a spiritual symbol of Japan's resurgence post war. In 646, the upland region of Tokyo was recorded as Musashi, likely coming from the Ainu word muzasi (wilderness of weeds). In the 8th century, Musashi had a governor who lived in Fuchu. A road was opened from Kozuke (modern Gunma Prefecture) to Fuchu through an uninhabited plain. Sometime in the 8th century, Koreans moved into the plain, evident in the site name Komagori, near modern Hannō. In 737, Emperor Shomu of Nara ordered the construction a Buddhist temple and monastery at every region the Yamato people live in. This led to the building of the Kokubunji temple in modern west Tokyo, which has visible remnants today. In the 10th century, an imperial member of the Taira clan, Taira Makasodo, started fighting his imperial descending neighbors, notably the Minamoto clan. In 935, these quarrels turned into a war, and he also began fighting other Taira. In 938, his army took over a government base in a nearby province, effectively making him the overlord of the Kanto region, and a threat to the emperor's authority. He was killed in 940. The fighting between the Taira and Minamoto later grew into a full civil war. By the 11th century, Kanto was home to new colonists, including the Shibuya clan, who made a stronghold that became the namesake for the modern Shibuya district. The royal Lady Sarashima, wrote in Sarashina Nikki about moving from Kyoto (Japan's then capital) to a northwest province in 1120. She describes nature similar to Tokyo, and mentions a location named Takeshiba, which is theorized to be in modern day Mita. Around this time, the area's rival clans divided the land amongst themselves. These areas were shoen. referring to Edo Bay. The first recorded use of the word was when a man named Chichibu Shigetsugu changed his first name to Edo. He likely named himself after his home, a mound by the sea at Kojimachi. A 12th century lord Imai Kanehira also lived at the Shigetsugu residence. A Minamoto member of the Imperial Court, Minamoto no Yoritomo, broke away from the court in 1180. At Kamakura, south of Edo, he set up Japan's first shogunate, a feudal lord system of governance that followed a warrior code. One of his vassals was Edo Shigenaga, Shigetsugu's son. Shigenaga was rewarded by the shogunate with patches of land around Edo, including the village Kitami. In 1185, the Minamoto defeated the Taira. A road from Kamakura to Edo, and the Kozuke Fuchu road, were used by armed bands on their way to fight battles in the Middle Ages. Edo Castle began construction in 1457 at the modern Imperial Palace's East Garden. It was west of the Edo village, at the Chiyoda peasant village. The castle was in a strategic spot, as it was defensible and near the multiple rivers' estuaries. Boats could anchor near the castle. The name Chiyoda was later given to an area in Tokyo's center. The Uesugi conflict led to the Hojo clan gaining power in Kanto. In 1524, at Kawagoe, Hojo Oitsuna fought aganist Uesugi Tomo, and captured Edo Castle. The castle later belonged to the Koga family's Ashikaga Shigeuji, and then the Hojo again. The Hojo's representative at Edo was Toyama Kaganao. In 1563, Ōta Dōkan's great grandson failed an attempt to recapture the castle. For a long time, the castle stayed Hojo property. He did not seem to have interest in Edo. Nobunaga's successor, Toyotomi Hideyoshi, continued Nobunaga's conquests. Hideyoshi and his army's commander, the Tokugawa Ieyasu, took control of the Hojo in 1589. Ieyasu visiting Edo was considered crucial to the city's legitimacy.

Токугава дәуірі (17-ғасыр)

Токугава дәуірі 1603 жылы Император сарайы Иэясуды сёгун етіп тағайындаған кезде басталды, бұл Токугава сёгунатын құрды. Токугаваның саяси жүйесі феодалдық және бюрократиялық басқаруға негізделгендіктен, Эдода біртұтас басқару болған жоқ. Қоғамдық құрылым жауынгерлер, шаруалар, қолөнершілер және кәсіпкерлерден тұрды, соңғы екі топ гильдияларға біріктірілді. Кәсіпкерлер мемлекеттік қызметке қабылдаудан шеттетілді, сондықтан олар өздерінің экономикалық белсенділігінің орталығын құрды. Эдо мүшесіз топтарға қатыгездік танытты. Ол кавата, эта және хинин (адам емес) деп белгіленген адамдарға шектеулер қойды. Сонымен қатар, шенеуніктер бүкіл Жапония үшін Буракумин мүшесіз тобын құрды. "Ластану" және "таза емес" болу қорқынышы кемсітуге ұшырағандарды анықтауға көмектесті. Көне Жапонияда да буракумин ұрпақтарының көптеген өкілдері кедейлікте өмір сүріп, Аракава, Сумида және Тайто аудандарында тұрады. 1605 жылы Иэясу бейбіт мұрагерлікке қол жеткізу үшін өзінің ұлы Токугава Хидетаданы және немересі Токугава Иемицуды мұрагер етіп таңдады. 1616 жылы Иэясу қайтыс болды, ал оның орнын Хидетада басты.

ХХ ғасырдың алғашқы кезеңдері

Иэясуды жорықта қолдаған 176 фудэй даймё (ішкі иелер) Едо қамалының жанында егіндіктер салу үшін жер алды. 68 тозама даймё (басқа иелер), байланысы жоқ дворяндар, "шеткерлік аймақтарда" өмір сүрді, онда олар тірі қалу үшін одақтастықтар құрды. Қызметкерлер арт көшелер мен аралықтарда үйлерді жалға алды. Олардың үйлері, ура нагая (арғы ұзын үйлер), бөліктерден тұрды. Әр бөліктің тұрғын алаңы 3 шаршы метрден аспады. Там бір отбасы тұруы мүмкін, ал жалғыз еркектер ауылдағы туыстарына жақын болу үшін көбінесе сол жерде тұратын. Олар төмен мәртебелі жұмыстар істеді. Олардың кейбіреулері бастығы жоқ ронин (самурайлар) еді. Бай саудагерлердің, дүкен иелерінің және лотерея жеңімпаздарының үйлері жақсырақ болды, кең көшелерде орналасқан және шатырлары отқа төзімді болды. Санкин котай (көшіп-қоныстану) деп аталатын жүйе болды, онда даймёлар Эдода да, өз провинциясында да тұруға міндетті болды. "Бөліп биле" стратегиясы бойынша, иелердің жартысы жылына бір рет өз провинциясынан Эдоға, ал керісінше саяхаттауға міндетті болды. Олардың келулері мен кетулері той-думандармен қарсы алынды. Даймёлар өз отбасын Эдода тұрақты қалдыруға тиіс болды. Эдодағы басты жолдарда "әйелдер сыртқа шығуға болмайды, қару-жарақ әкелуге болмайды" деген ескертулер болды. Бұл жүйе қаланың әскери бекініске айналуына септігін тигізді.

Қалалық жоспарлау

Фудай да, тозама даймё да құрылыс жобаларына "еңбек, қаржы және материалдар" жұмсауға міндетті болды, бұл барлығы тенка фушин (елдің құрылысы) деп аталды. Қала маңындағы су жүйелері мен жолдардың салынуы "шенеуніктердің, саудагерлердің және тауарлардың" қозғалысын жеңілдетіп, көптеген адамдардың қасиетті орындарға саяхаттауына жағдай жасады. Құрылысы 1640 жылы толыққанды аяқталды. Бұл қаланың ең маңызды жері болды; буддалық храмдар қамалға қарап тұрды және көптеген карталардың орталық нүктесі осы болды. Сумида өзенінен су арнасы жасалып суарылды, бірақ шаруалар үшін жер өнімді болмады, олар кедейлікке ұшырады. Марунучи (қақпаның ішінде) 1635 жылдан бастап аталды, осы жылы Эдо қамалы кеңейіп, көптеген даймёлар қамал қабырғалары мен қақпа арасындағы үйлерге көшіп келді. Ал басқалары қалаға келетін жол бойындағы қарауыл мұнарасы орналасқан Йоцуя ауылына қоныс аударды, ол кейін Шинжукуге айналды.

Су жүйелері

Шығыс Хибия сағасы солтүстік Суругадай төбесінен әкелінген топырақпен толтырылды. Солтүстік және батыс Yamanote төбелерінен әкелінген топырақпен толтырылған жерлер құрылып, құрылыс материалдарын тасымалдау үшін Досанбори каналы салынды. Иэясу бұл каналдың құрылысын өзінің қолдаушыларының адалдығын сынау және күдікті қарсыластарының күштерін әлсірету үшін пайдаланды. Балық базарларында жәндіктер мен кеміргіштер көптеп кездесетін, бұл қызылша, шешек және берибери ауруларының таралуына себеп болды. Берибери – ақ күріштен ғана тұратын күнделікті тамақтанудың нәтижесінде туындаған қоректік заттардың жетіспеушілігінен пайда болды және "Эдо ауруы" деп аталды. Нихонбаши көпірі Токайдо жолының және көптеген маңызды магистральдық жолдардың бастапқы нүктесі болды, сонымен қатар қашықтықты өлшеу үшін нөлдік нүкте ретінде пайдаланылды. Көпірдің екі шетінде де маңызды хабарландыру тақталары орналасқан. Зина жасағандар мен жыныстық қылмыстар жасағандар көпірдің оңтүстік жағында тізгінмен байланыстырылып, жазаланса, ал жақын жерде өлтірілгендердің бастары топырақтан көрінетіндей етіп жерленді. Жанында ара қойылды, кез келген адам оны бас кесу үшін пайдалана алатын, ал кесілген бас көпірге шаншарға ілінді. Бұл шаралар қылмыстың алдын алуға тиімді түрде көмектесті. Бұл аймақ жақын арада Мицуи әулетінің басшылығымен сауда орталығына айналды. Эдодағы өрттер "Эдо но хана" (Эдо гүлдері) деп аталды, ал 1694 жылы жер сілкінісі мен өрт бірдей орын алды.

ХХ ғасырдың соңғы кезеңіндегі дамуы

Йоцуя өрттен кейін Шинжуку (жаңа пансион) деп аталды, себебі бұл өртте үйлері қираған және зардап шекпеген Йоцуяға көшуге мәжбүр болған көптеген адамдар үшін "жаңа пансион" болды. Қайта құру Банзаэмон Кинокуния сияқты ағаш саудагерлеріне көп пайда әкелді. Риогоку Баши көпірі Сумида өзені үстінен салынды, бұл қаланың шығысында дамуға бастама берді. Көлемі ұлғайғандықтан, бұрынғы ауылдық аймақтар қалалық аймаққа айналды. Нихонбаши көпірі мен көршілес Эдобаши көпірі арасындағы Эдобаши жолы көп қозғалыс ортасы болды. 1650 жылдары Эдо халқы 500 000-ға жетіп, Жапонияның ең ірі қаласы болды. Көшіп келушілер Жапонияның басқа жерлерінен келді. Орталық қамалдың төңірегіндегі аудандар өскен сайын екі маңызды қауымдастық құрылды: яманоте және шитамачи. Шитамачи қауымдастығының екі өкілі – Нихонбаши және Киобаши. 1662 жылы салынған Нихонбашидің ірі тауар дүкені Широкия кейін Токиу универмагына айналды. Қалаға жаңа қоныстанғандардың арасында шетелдіктер де болды. 1660 жылдан 1790 жылға дейін Нагасакидегі Деджима аралымен шектелген голланд саудагерлері жыл сайын Эдоға сапарлап, келген кезде белгілі бір рәсімдерді орындауға міндетті болды. 1790 жылдан кейін салық төлеушілер әр төрт жылда бір рет жіберілуі керек болды. Голландтардан әлемдегі оқиғалар туралы жылдық есеп беру талап етілді, бұл 19 ғасырдың ортасына дейін жалғасты, содан кейін Жапония шетелдіктерге есіктерін ашты.

Қызыл шам аудандары

Мейреки өртінен кейін қала театрларды және Йошивара қызыл шам ауданын ("әдепсіздіктің ошағы") Асакусадан солтүстік-шығысқа көшіру арқылы таратуға тырысты. Дегенмен, Янагибашиден шокибуне қайықтарымен, сондай-ақ Канда өзені мен Санья каналы арқылы оларға жетуге болады. Ыңғайлылық және экономикалық тиімділік үшін кәсіпкерлер Йошивараны рұқсатсыз қалалық ауданға айналдырды. Аймақ түнгі уақытта ашық болды, бұл бордель иелеріне тиімді болды. Шенеуніктерге ауданның әлеуметтік теңдікке ұласуы ұнамады, себебі сол кездегі сыныптық әлеуметтік нормалар ерлерге қатысты онда қолданылмайтын. Кіру үшін тек қана түсім ақысы талап етілді, ал адамдардың кім екенін жасыру үшін амагаса бас киімдері сатылды. 1780 жылы мұнда 4 мың, ал 1868 жылы 7 мың әйел сатушы болды. Олардың арасында әртүрлі деңгейдегі әйелдер сатушылар болды. Төменгі санатқа жироро және санча жатты. Ал жоғары санаттағы тайюлар шеберлігімен, сәнімен және әңгімелеу қабілетімен ерекшеленді. Әйелдер сатушылар жиі жыныстық жолмен жұғатын ауруларға шалдығатын. Олар қайтыс болғанда, көпшілік оларға аса қайғырылмады, көбінесе Миновадағы, солтүстік жұмысшылар ауданындағы Жокан-дзи храмында белгісіз қабірге жерленді. Бордель қызметкерлері олардың денелерін храм қабырғасынан лақтырып жіберді. Фукугавада, қаланың шығысында және оның құзыретінен тыс жерде, жаңа қоймалар мен ағаш сату орындарының құрылысы нәтижесінде ер адамдар әйелдерден көп есе басып өтті. Бұл әйелдер сатушылармен жұмыс істейтін дүкендер мен шайханаларға сұраныс тудырды. Төменгі санаттағы әйелдер сатушылар ауданның арт көшелерінде тұрып, терезелерде өздерін көрсетті. Синдзюкудегі қызыл шам ауданы 1698 жылдан 1718 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін жабылды. Бұл қаланың тұрғындары үшін қиындық тудырды. 50 жылдан кейін ол қайта ашылып, ақырында қаланың ең танымал аудандарының біріне айналды. Ғасырдың соңында әдебиет өркендеді, себебі қағаз арзандады және оқи алатын адамдар көбейді. Алғашқы ірі кітап сатушылар 1650 жылы пайда болды және көптеген көркем және ғылыми жанрларды, соның ішінде Конфуцийдің еңбектерін жариялады. Дәрігерлер Батыстың медициналық жетістіктері туралы кітаптар сатып алды. Екі белгілі жазушы – Мацуо Башо және Сайкаку. Кітаптарды кітап дүкендерінен қымбатқа сатып алуға немесе саяхатшы сатушылардан арзанға жалға алуға болатын. 1830 жылдары қалада 800-ден астам кітап сатушы болған кезде, Эдодағы сауаттылық деңгейі әлемдегі ең жоғары көрсеткіштердің біріне жетті.

After the Meireki Fire, the city attempted to dissolve theaters and the Yoshiwara red light district ("venues of moral degeneration") by moving them from Asakusa, east of the castle, to the northeast. However, they could be reached via chokibune boat rides from Yanagibashi, and through the Kanda River and Sanya Canal. For ease and economic purposes, entrepreneurs turned Yoshiwara into an unlicensed city district. The area was open at night, which benefited brothel owners. Officials did not like how the district became a social leveler, as the class based social codes of the time did not apply there for men. The only requirement for entry was an admission fee, and amagasa hats were sold to hide people's identities. The number of prostitutes there was 4,000 by 1780, and 7,000 by 1868. There were classes of prostitutes. The lower ranking classes were the jiroro and the sancha. The higher ranking tayu were much more skilled, fashionable and conversational. Prostitutes often received sexually transmitted diseases. When they died, they were not widely mourned, and many were buried in an unmarked grave at the Jokan ji temple in Minowa, a northern working class district. Their bodies were dumped over a wall into the temple by brothel staff. At Fukugawa, east of the city and outside its jurisdiction, new warehouses and lumberyards lead men to vastly outnumber women. This created the market for shops and teahouses staffed by prostitutes. Lower ranking prostitutes lived in the district's back streets, and displayed themselves in windows. A red light district in Shinjuku operated from 1698 to 1718, when it closed down. This shut down the town. It reopened 50 years later, eventually becoming one of the city's more prominent districts. There was a growing literary scene in the late century, as paper was cheaper and more people could read. Major booksellers first appeared in 1650, and published many fiction and nonfiction genres, including Confucian works. Physicians bought books about the West's medical advancements. Two major writers were Matsuo Basho and Saikaku. Books could either be bought expensive at book stores, or rented cheap by traveling salesmen. By the 1830s, when the city had over 800 book sellers, literacy rates in Edo were one of the highest in the world.

Тікелей эфирлік ойын-сауық

Кабуки театры танымал болды. Бастапқыда әйелдер орындаған, проституциямен байланысты және қоғамдық нормадан тыс болғандықтан, билік кабукиге қарсы болды. 1624 жылы Накабашиде алғашқы кабуки театры ашылды, бірақ ол сарайға тым жақын болғандықтан, оны Негичоға (қазіргі Нингёчо), содан кейін Сакайчоға көшіруге мәжбүр болды. 1714 жылға қарай Сакайчо маңында үш ірі театр болды: Ичимура-за, Морита-за және Накамура-за. 17 ғасырдың басында кең таралғаннан кейін, түрлі себептерге байланысты, кабукидегі барлық рөлдерді ерлер ойнай бастады. Кабукимоно – театрдан тыс жерде театрлық киіммен жүретін адамдар, олар қарапайым халыққа қуаныш сыйлап, шенеуніктерді ашуландырды.

Токугава дәуірі (18 ғасыр)

1720 жылға қарай Эдо әлемдегі ең ірі қалаға айналды, онда шамамен 1,3 миллион адам тұрды. Яманоте мен шитамачидің әрқайсысында шамамен 650 000 адам болды; бұл екі топ арасындағы қарама-қайшылықты көрсетеді, себебі шитамачи Эдоның аумағының 16% құрады. Эдоның әлеуметтік өзгерістер мен экономикалық өсімдегі жетекшілігі Токугава дәуірінде Жапонияның барлық аймақтарына әсер етті, көшпендерді тартты және жаңа нарықтар мен жоғары тұрмыс деңгейін құрды. Фукугаваның экономикасы қоймаларына және май, азық-түлік, саке, тыңайтқыш және басқа да тауарларды сатуға байланысты болғандықтан, ол су жолдарына тәуелді болды. Жақын орналасқан Кибадан келген саудагерлер Фукугаваның кемежайларынан ағаш алды.

17 - 18 ғасырлардағы даймёлар мен жауынгерлер

17-18 ғасырларда рониндер қала көшелерінде кездесетін. Олар көтерілістер мен төбелес кезінде қатысып, шогунат үшін мәселеге айналды. 1790 жылдары шогунның кеңесшісі Мацудайра Саданобу Сумида өзеніндегі жасалма аралы Цукудаймада рониндер мен жалпы сарандықтар үшін уақытша ұстау орталығын құрды. Санкин котай салдарынан қаржылық қиындыққа тап болған жауынгерлер енді жаттығуға емес, демалысқа көбірек уақыт арнады. Төмен дәрежелі хатамото (банерленгендер) бос уақытында топтасып, қобалжу тудырды. Олардың бірі – 1640 жылдары құрылған Ширатсука Гуми (Ақ сапты топ), ол 17 ғасырдың соңында билік тарапынан таратылды.

47 ронин оқиғасы

1700 жылдардың басында Сумида өзенінің жанындағы Рёгокуде тұратын Кира Ёсинака мырзаға хан Асано Наганориге сарай әдет-ғұрыптарын үйрету міндеті жүктелді. Ёсинака бұл тағайындамадан ынтық болды және үкіметтен тиіс болған сыйлықтардың бір бөлігін алмады. Ол Наганориді ашуландырып, оның қылышын шығарып, Ёсинакаға шапқанын қамтамасыз етті. Бұл өлім жазасына лайық болды, сондықтан Наганори сеппуку (салт бойынша өзін-өзі кесу) жасауға мәжбүр болды. Оның отбасы мүліктен айырылып, ронин атанды, ал олардың жерлері бөлісті. Оның үлкен кеңесшісі Оиши Кораносуке 46 бұрынғы Асаноның қызметшілерімен бірге Ёсинакадан кек алуды жоспарлады. 1703 жылдың 30 қаңтарында 47 ронин Ёсинаканың үйіне шабуыл жасады. Олар оған сеппуку жасау мүмкіндігін берді. Ол бас тартқандықтан, Кораносуке Наганоридің қылышымен оның басын шапты. Содан кейін басы Сэнакудзи храмына әкелініп, Наганоридің қабірінің алдына қойылды. Үкімет рониндерге сеппуку жасауға бұйрық берді, олар 4 ақпанда осыны орындады. Оқиға халық мәдениетінің бір бөлігіне айналды.

Диссертациялар

Браун, Арло Айрес, III (1986). "Ұлы Токио көтерілісі: 1905 жылғы Хибия өрт оқиғасының тарихы және тарихнамасы", Колумбия университеті. Толық мәтін: ProQuest
Фридман, Алиса Д. (2002). "Жапондық заманауилықты қадағалау: Токио әдебиетіндегі жолаушылар пойыздары, трамвайлар және жолаушылар, 1905–1935", Чикаго университеті. Толық мәтін: ProQuest
Годдард, Тимоти Унверзагт (2013). "Тейто Токио: Империя, заманауилық және мегаполистік қиял", UCLA онлайн.
Григгс, М. Пирс (1998). "Азаматтықтан сараланған бюрократияға дейін: Токугава дәуірі мен ерте Мэйдзи дәуірінде Токио (Эдо) қаласындағы мемлекеттік қолдауға ие мектептердегі білім берудің өзгеруі", Чикаго университеті. Толық мәтін: ProQuest
Каракас, Кэри Ли (2006). "Токио оттан: соғыс, оккупация және мегаполисті қайта құру", UC Berkeley. Толық мәтін: ProQuest
Миллер, Иан Джаред (2004). "Жануарлардың табиғаты: Уэно зоологиялық бақшасы және Жапониядағы императорлық заманауилық, 1882–1945", Колумбия университеті. Толық мәтін: ProQuest
Филлипс, Дэвид Питер (1996). "Заманауилық пен дәстүрдің қиылысы: Токионың ерте Мэйдзи кезеңіндегі (1868–1888) қала құрылысы тарихы", Пенсильвания университеті. Толық мәтін: ProQuest
Такенака О'Брайен, Акико (2004). "Жаппай сендірудің эстетикасы: Токиодағы соғыс және сәулеттік орындар, 1868–1945", Йель университеті. Толық мәтін: ProQuest