Кіріспе
Ерлер құқығын қорғау қозғалысы (MRM) – ерлер қозғалысының бір тармағы. MRM, атап айтқанда, ерлер мен ұлдарға кері әсер ететін немесе кейбір жағдайларда құрылымдық түрде кемсітетін жалпы әлеуметтік мәселелер мен нақты мемлекеттік қызметтерге назар аударатын әртүрлі топтар мен жеке тұлғалардан (ерлер құқығы жөніндегі белсенділер немесе MRA) тұрады. Ерлер құқығы қозғалысы аясында талқыланатын негізгі тақырыптарға отбасылық құқық (балаларды тәрбиелеу, алимент және некелік мүлікті бөлу), репродуктивтік денсаулық, өзіне-өзі қол жұмсау, ерлерге қарсы отбасылық зорлық-зомбылық, зорлау туралы жалған айыптаулар, сүндеттеу, білім беру, әскери шақыру, әлеуметтік көмек жүйелері және денсаулық сақтау саясаты кіреді. Ерлер құқығы қозғалысы 1970-ші жылдардың басында ерлердің бостандық қозғалысынан бөлініп шықты, екі топ та үлкен ерлер қозғалысының құрамына кіреді. Көптеген ғалымдар бұл қозғалысты немесе оның бір бөлігін феминизмге қарсы реакция ретінде сипаттайды, кейбір жағдайларда оны жек көрушілік деп санайды және тіпті әйелдерге қарсы зорлық-зомбылықты қолдауға шақырады. 2018 жылы Оңтүстік кедейлік заң орталығы кейбір ерлер құқығын қорғаушы топтарды ерлер үстемдігі идеологиясының бөлігі ретінде қарады, ал басқаларының "негізді шағымдарын" айтты.
The men's rights movement (MRM) is a branch of the men's movement. The MRM in particular consists of a variety of groups and individuals (men's rights activists or MRAs) who focus on general social issues and specific government services which they say adversely impact, or in some cases, structurally discriminate against, men and boys. Common topics discussed within the men's rights movement include family law (such as child custody, alimony and marital property distribution), reproduction, suicides, domestic violence against men, false accusations of rape, circumcision, education, conscription, social safety nets, and health policies. The men's rights movement branched off from the men's liberation movement in the early 1970s, with both groups comprising a part of the larger men's movement. Many scholars describe the movement or parts of it as a backlash against feminism. hateful, and, in some cases, as advocating violence against women. In 2018, the Southern Poverty Law Center categorized some men's rights groups as being part of a hate ideology under the umbrella of male supremacy while stating that others "focused on legitimate grievances".
Алдынғылар
"Ерлердің құқықтары" термині алғаш рет 1856 жылдың ақпан айында Putnam's Magazine журналында қолданылды. Автор әйелдердің құқықтары мәселесіне жауап ретінде, оны "әлеуметтік реформалар, тіпті саяси төңкеріс үшін жаңа қозғалыс" деп сипаттап, оған қарсы ерлердің құқықтарын ұсынды. Эрнест Белфорт Бакс 1896 жылы "Ерлердің заңдық бағыныштылығы" атты еңбегін жазды, онда әйелдердің құқықтарын қорғау қозғалысын "ерекше құқықтары бар жыныс" әйелдердің "құғынға ұшырағанын" дәлелдеуге бағытталған әурешілдік ретінде сынайды. Соғыстар аралық кезеңде Аустрияда үш ерлердің құқықтарын қолдайтын ұйым құрылды. 1926 жылы "Ерлер құқықтары лигасы" құрылып, "әйелдердің эмансипациясының барлық артықшылықтарымен күресу" мақсатын қойды. 1927 жылы "Отбасы құқығын реформалау жөніндегі Justitia лигасы" және "Ерлер құқықтары үшін Aequitas әлемдік лигасы" "Ерлер құқықтары лигасынан" бөлініп шықты. Бұл ғалымдар ерлердің институционалдық билігін мойындап, гегемониялық ерліктің салдарына сын көзбен қарады. Ерлерді азат ету қозғалысын психологтар жетектеп, әйелдік пен ерлік гендердің нәтижесі емес, әлеуметтік қалыптасқан мінез-құлық екенін дәлелдеді. Олар ерлердің әйелдерді құғындауына жауапты екенін, бірақ сонымен бірге қатаң гендерлік рөлдердің салдарынан өздері де құғынға ұшырағанын теңестіруге тырысты. 1970 жылдардың ортасында бұл қозғалыс ерлердің құғынына көбірек назар аудара бастады және әйелдерге сексизмнің әсеріне аз көңіл бөлді. 1970 жылдардың соңында қозғалыс қарама-қарсы көзқарастары бар екі жеке бағытқа бөлінді: феминистік ерлер қозғалысы және феминизмге қарсы ерлер құқықтары қозғалысы. 1980 жылдары ерлер құқықтары қозғалысы екі жынысқа да зиян келтіретін құғынға қарағанда, жыныстық рөлдердің ерлерге қатысты кемсіту жолдарына ғана назар аударды. Автор Герб Голдберг АҚШ-ты "аналық билікке ие қоғам" деп атады, себебі әйелдер гендерлік рөлдерді бұзып, еркек және әйелдік рөлдерді атқара алады, ал ерлер әлі де тек еркек рөлімен шектеледі. 1994 жылы Рене Бланк пен Сандра Слипп жынысы мен нәсіліне байланысты кемсітілгенін сезінген ер адамдардың куәліктерін жинады. Бұл оқиға әйелдердің жұмыс күшіне еніп, басшылық лауазымдарға ие болған кезде болды. Ерлер құқықтары қозғалысының басты мәселесі – әкелердің құқықтары. 1980 және 1990 жылдары ерлер құқықтары жөніндегі белсенділер феминистердің ұсынған қоғамдық өзгерістеріне қарсы шығып, отбасы, мектептер мен жұмыс орындарында патриархалды гендерлік тәртіпті қорғады. Әлеуметтанушы Майкл Киммель олардың гендерлік рөлдерге бұрынғы сындық пікірлері "еркектік қасиеттерді дәріптеуге және дәстүрлі еркектік рөлге деген құштарлыққа" айналғанын айтады.
Ұйымдар
Ерлер құқығын қорғаушы алғашқы маңызды ұйымдардың бірі 1971 жылы Ричард Дойл құрған Америкалық ажырасу реформасы элементтерінің коалициясы болды, одан 1973 жылы Ерлер құқықтары қауымдастығы бөлінді. Free Men Inc. 1977 жылы Колумбия, Мэриленд штатында құрылды, содан кейін бірнеше филиалдар ашылды, олар ақырында Ұлттық ерлер коалициясын құру үшін бірікті (2008 жылдан бері Ұлттық ерлер үшін коалициясы ретінде танылады). 1977 жылы "Ерлер құқықтары" қоры, 1983 жылы "Ерлердің ұлттық ұйымы", ал 1994 жылы "Әкелер мен отбасылар" құрылды. Ұлыбританияда 1990 жылдардың басында өзін "Ұлыбританиядағы ерлер қозғалысы" деп атаған ерлер құқығын қорғаушы топ ұйымдастыра бастады. Үндістандық отбасыларды құтқару қоры (SIFF) 2005 жылы құрылды және 2010 жылы 30 000-нан астам мүшесі бар екенін мәлімдеді. Консервативтік саясатқа және патриархалдық отбасылық және гендерлік қатынастарды қолдауға бет бұрған кезеңдерде бірқатар еуропалық елдерде ерлер құқығын қорғаушы топтар құрылды. АҚШ-та ерлер құқығын қорғау қозғалысының неоконсервативтік идеологиямен байланысы бар. Ерлер құқығын қорғаушылар консервативті ұйымдардан лоббилік қолдау алды және олардың аргументтері неоконсервативті БАҚ-та кеңінен жарияланды. Ерлер құқығын қорғауға бағытталған маргиналды саяси партиялар құрылды, олардың ішінде Австралиялық қамқорлықсыз ата-аналар партиясы (Тең ата-аналық), Израильдік ер адамның отбасылық құқықтары партиясы және Ұлыбританиядағы Ерлер мен ұлдар үшін әділет партиясы бар.
Онлайн белсенділігі
Ерлер құқығын қорғау қозғалысы, белсенділер жиналатын Интернет пайда болғаннан бері, көбірек дауыс бере бастады және ұйымдастырылды. Пол Эламның "Ерлер дауысы" (AVFM) сайты ерлер құқықтары мәселелерін талқылау және ұйымдастырудың орталық алаңы болып табылады. Ерлер құқықтарына арналған басқа сайттар – Fathers Rights Foundation, MGTOW.com (Men Going Their Own Way) және /r/MensRights және /r/TheRedPill сияқты бірнеше Reddit форумдары. Ерлер құқығын қолдаушылар көбінесе бір-бірін онлайн анықтау үшін "Матрица" фильмінен алынған қызыл және көк таблетка метафорасын пайдаланады; кейбір топтардың арасында қарсылықтар болғанымен, олар әйелдерге деген жеккөрушілік, ерлікке құштарлық және феминизмге қарсы тұруда біріккен.
Феминизмге қарсылық
Көптеген ғалымдар ерлер құқықтары қозғалысын феминизмге қарсы реакция немесе қарсы қозғалыс деп санайды. Ерлер құқығы қозғалысы көбінесе феминистік және профеминистік идеяларды жоққа шығаратын көзқарастарды қамтиды. Ерлер құқығын қорғаушылар феминизмнің мақсатын радикалдандырып, ерлерге зиян келтіргенін айтады. Олар феминизмнің өзі ерлердің құрбаны екенін және қоғамдағы "әйелдендіруші" ықпалдардың салдарынан зардап шегіп жатқанын сендіреді. Ерлер құқығы жөніндегі белсенділер ерлердің топ ретінде институционалдық билікке және артықшылыққа ие екенін мойындамайды, керісінше, олар әйелдерге қарағанда құрбандыққа ұшырап, кемсітіледі деп санайды, соның ішінде феминистердің көңіл бөлген мәселелер, мысалы, отбасылық зорлық-зомбылық, порнография, проституция және бұқаралық ақпарат құралдарындағы сексизм. Ерлер құқығын қорғаушылар феминизмнің ерлердің проблемаларына қызығушылық танытатынына күмәнданады, ал кейбір белсенділер әйелдер қозғалысын ерлерге қарсы дискриминацияны жасыру және гиноцентризмді насихаттау үшін жасалған қастандық деп қарастырады. Уоррен Фаррелл мен Херб Голдберг әйелдердің балаларды тәрбиелеу арқылы қоғамда нақты билікті ұстайтынын, ал ерлердің билігі – бұл иллюзия екенін айтқан.
Men's rights activists dispute that men as a group have institutional power and privilege and believe that men are victimized and disadvantaged relative to women, including in regard to what had been considered feminist concerns, such as domestic violence, pornography, prostitution, and sexism in mass media. Men's rights groups generally reject the notion that feminism is interested in men's problems, and some men's rights activists have viewed the women's movement as a plot to deliberately conceal discrimination against men and promote gynocentrism. Warren Farrell and Herb Goldberg have argued that women hold the true power in society through their roles as the primary caregivers of children, and that male power is an illusion.
Тақырыптар
Ерлер құқықтарын жақтаушылар көптеген мәселелермен айналысады, олардың кейбіреуі жеке топтар мен қозғалыстардың құрылуына себеп болды, мысалы, әкелер құқықтары қозғалысы ажырасу және балаларды тәрбиелеу мәселелеріне қатысты. Ерлер құқықтарының кейбір, тіпті барлық мәселелері гендерлік рөлдерден және социолог Аллан Джонсонның пікірінше, патриархаттан туындайды.
Бала асырап алу
Ерлер құқығын қорғаушылар бала асырап алынған жағдайда некеде тұрмаған әкелердің құқықтарын кеңейтуді көздейді. Уоррен Фарреллдің пікірінше, жүкті әйел жүктілік туралы әкесін хабардар етпеуі, асырап алынған баланың биологиялық әкесімен қарым-қатынас құру мүмкіндігінен айырады. Ол әйелдердің жүктілігін әкесіне хабарлау үшін барлық мүмкіндіктерін пайдалануы керек, бұл мерзім төрт-бес күнге дейін созылуы тиіс деп ұсынады. Философ Джеймс П. Стерба бұған келісіп, әйелдің моральдық тұрғыдан жүктілік және бала асырап алу туралы әкесіне хабарлауы керек екенін айтады, бірақ бұл заңмен міндеттеме ретінде енгізілмеуі керек, себебі бұл, мысалы, түсік жасауға қысым көрсетуге алып келуі мүмкін.
Жүк алуға қарсы заңдар
Save Indian Family Foundation (SIFF) сияқты ерлер құқығын қорғау ұйымдары әйелдердің қалыңдық өлімінен және қалыңдықтарды өртеуден қорғауға арналған заңнаманы теріс пайдаланатынын айтады. SIFF – Үндістандағы ерлер құқығын қорғаумен айналысатын ұйым, ол ерлерге қарсы қалыңдыққа байланысты заңдардың дұрыс емес қолданылуына назар аударады. SIFF Үндістан қылмыстық кодексінің 498А бабын жою үшін үгіт жүргізіп келеді, бұл бап қалыңдық алу мақсатымен немесе әйелді өзіне-өзі қол жұмсауға итермелеу үшін күйеулердің (және күйеу отбасының) жасаған қатыгездігін қылмыстық жазамен қамтиды. SIFF-тың мәлімдемесінше, қалыңдыққа қарсы заңдар жиі түрлі дауларды шешу үшін теріс пайдаланылады және олар көптеген ерлерден әйелдерінің жалған қалыңдық талаптарымен оларды түрмеге қамауға тырысқанын айтқан шақырулар алады.
Бала күтімі
Отбасы құқығы ерлер құқығын қорғаушы топтары үшін үлкен мәселе. Ерлер құқығын қолдаушылар заң жүйесі мен отбасылық соттардың, әсіресе ажырасқаннан кейін балаға қатысты шешімдерде, ерлерге қатысты кемсітушілік танытатынын айтады. Олар ерлердің бұрынғы жұбайларымен салыстырылып, баламен байланыс құқығы немесе тең ата-аналық құқықтарының толыққанды берілмейтініне сенімді және соттың ерлерге қарсы бейтарап еместігінің дәлелі ретінде қорғаншылыққа қатысты статистиканы келтіреді. Ерлер құқығын қорғаушылар отбасылық заңға өзгерістер енгізу арқылы ерлер үшін құқықтық жағдайды өзгертуге тырысады, мысалы, ата-ананың бірі бала тәрбиелеуге жарамсыз немесе дайын болмаған жағдайларды қоспағанда, бірлескен қорғаншылықты стандартты тәртіп ретінде бекіту үшін заң қабылдауға лоббилік етеді. Ерлер құқығын қорғаушылар балаларымен байланысқа ие болмауы аталардың алимент төлеуге ынтасын азайтады деп санайды. Тағы басқалары ата-аналық шеттету синдромы (ПАС) немесе ата-аналық шеттетуді әкелерге қорғаншылық берудің себебі ретінде келтіреді; олар аналар балаларын әкелерінен шеттетеді және әкелерге қарсы кек алу үшін зорлық-зомбылық жасады деген жалған айыптар тағады деп мәлімдейді. Ғалымдар мен сыншылар ерлер құқығын қорғаушылардың балалардың "мұқтаждары" туралы риторикасының, олардың әкелердің құқықтарын қорғау туралы өтініштерімен бірге, тек өзімшілдікке қатысты сынды жол тастау үшін және олардың өз талаптарын жасыру үшін қолданылатынын айтады. Майкл Флад әкелер мен ерлер құқығын қорғау қозғалысы балаларға қатысты әкелердің билігін қалпына келтіруге, нақты қатысудан гөрі көбірек мән беретінін және балалардың жақсы тәрбиесі мен әл-ауқатын қамтамасыз етуден гөрі теңдік принципіне басымдық беретінін мәлімдейді.
Сүндеттелу
Байқаушылар "интактивист" қозғалысының, яғни сүндетке қарсы қозғалыстың, ерлер құқықтары қозғалысымен белгілі бір дәрежеде байланысы бар екенін мәлімдеді. Көптеген ерлер құқықтары белсенділері нәрестелерді әдеттегідей сүндеттеуге қарсы және әйелдердің жыныс мүшелерін кесуге қарағанда ерлерді сүндеттеу мәселесіне көбірек назар аударылғанын айтады. Емдеу мақсатында емес, басқа себептермен балаларды келісімсіз сүндеттеуге қатысты дау-дамай ерлер құқықтары қозғалысына ғана тән емес, сонымен қатар феминистер мен медициналық этика саласындағы мәселелерді де қамтиды. Бірақ, кейбіреулер бұған келіспейді.
Ажырасу
АҚШ-та ерлер құқықтарын қорғаушы топтар 1960 жылдар шамасында ажырасу реформасына және қамқорлық мәселелеріне қарсы ұйымдаса бастады. Осыған дейін күйеулер әйелдері мен балаларына заңды билік пен бақылау жүргізген. Алғашқы ұйымдарға қатысқан ер адамдар отбасы және ажырасу заңдары оларды кемсітіп, әйелдеріне көбірек мүмкіндік берді деп шағымданып айтты. Ерлер құқығын қорғаушы Рич Дойл ажырасу соттарын қасапханалармен теңестіріп, олардың шешімдерін қайырсыздықпен және ақылға сыймайтындықпен сипаттады. Ерлер құқығын қорғаушылар ажырасу және қамқорлық заңдары ерлердің тең қорғалуға құқығын бұзады деп санайды. Заң профессоры Гвендолин Личман бұл тұрғыдан қарау "әйелдерге қатысты жүйелік кемсітушіліктерді жоққа шығарып, оларды қорғау үшін қабылданған ажырасу және қамқорлық заңдарының қажеттілігін азайтады" дейді.
Отбасылық зорлық-зомбылық
Ерлер құқығын қорғаушы топтар әйелдердің ерлерге қарсы тұрмыстық зорлық-зомбылығын назарда ұсталмаған, аз хабарланған және жеткіліксіз зерттелген проблема деп сипаттайды, себебі ерлер өздерін құрбан деп мойындауға тартынады, сондай-ақ тұрмыстық зорлық-зомбылық жыныстық жағынан теңдікке ие деп санайды. Олар зорлық-зомбылықтан зардап шеккен ерлерге арналған паналар ашуды талап етеді.
Осы талаптарға жауап ретінде отбасылық зорлық-зомбылықты зерттеуші Ричард Геллес «Тұрмыстық зорлық-зомбылық: тең емес жарыс алаңы» атты мақала жариялап, ерлер құқығын қорғаушы қозғалысты ерлер мен әйелдердің зорлық-зомбылығы туралы зерттеу нәтижелерін бұрмалап, мизогиниялық идеологияны таратуда деп айыптады. Көптеген тұрмыстық зорлық-зомбылықты зерттеушілер мен жақтастары ерлер құқығын қорғаушы белсенділердің келтірген зерттеулерін кемшін деп санайды, мұндай зорлық-зомбылық жыныстық теңдікке ие деген пікірлерін жоққа шығарады. Олар әйелдерге қатысты зорлық-зомбылыққа назар аударудың себебін ерлердің әйелдер мен балаларға қатысты зорлық-зомбылық мәселесінің ауырлығын азайтуға бағытталған саяси мақсаттармен байланыстырады. Олар білім берудің «әйелденуі» деп аталатын құбылысты сынап, мұғалімдердің басымдығы, қыздардың қажеттіліктеріне басымдық беру, сондай-ақ қыздарға көбірек көмектесетін оқу бағдарламалары мен бағалау әдістері ерлер мен ұлдарға шектеулер мен қысым келтіретінін айтады. Ерлер құқығын қорғаушылар ерліктің танылуын арттыруды, ерлерге үлгі болатын тұлғалардың көбеюін, спорттағы бәсекелестікті күшейтуді және мектептегі ұлдардың жауапкершілігін арттыруды талап етеді. Олар сонымен қатар мектептегі күнделікті тәртіпті күшейтуді, дәстүрлі мектеп құрылымын, соның ішінде жыныстық бөлінген сыныптарды және қатаң тәртіпті қолдауды ұсынады. Үндістандағы ерлер құқығын қорғаушылар ерлердің әл-ауқаты жөніндегі министрлік құруды немесе әйелдердің әл-ауқаты жөніндегі ұлттық комиссияны таратуды талап етеді. Ұлыбританияда Дэвид Эмес, депутат және Лорд Нортборн әйелдер жөніндегі министрге балама ретінде ерлер жөніндегі министр құруды ұсынды, бірақ премьер-министр Тони Блэр басқаратын үкімет бұл ұсынысты қабылдамады. АҚШ-та Уоррен Фаррелл 2009 жылдың наурызында құрылған Әйелдер мен қыздар жөніндегі Ақ үй кеңесінің аналогы ретінде ерлер мен ұлдар жөніндегі Ақ үй кеңесін құруға бағытталған комиссияны басқарады. Дегенмен, әйелдер мен ұлттық азшылықтар 1990 жылға дейін медициналық зерттеулерден көбінесе шеттетілді. Вивиана Саймон былай дейді: «Биомедициналық және клиникалық зерттеулердің көп бөлігі еркектердің түрдің өкілі ретінде қарастырылуына негізделген». Медициналық ғалымдар мұндай қате болжамдардың әлі де кең таралғанын ескертеді. Феминизмге қарсы пікірлерге қарамастан, эмпирикалық зерттеулер медицинада әйелдерге қатысты гендерлік бейімділік әлі де кең таралғанын көрсетеді. Фаррелл индустрияландыру ерлердің стресс деңгейін арттырып, әйелдердің стресс деңгейін төмендеткенін, ерлерді үйден және отбасынан алыстатып, әйелдерді үйге және отбасыға жақындатқанын айтады. Ол мұны ерлердің барлық 15 жетекші өлім себебінен әйелдерге қарағанда көбірек өлуіне себеп ретінде келтіреді. Оның пікірінше, АҚШ үкіметінде әйелдер денсаулығын зерттеу жөніндегі кеңсе болса, ерлер денсаулығын зерттеу жөніндегі кеңсе жоқ, сондай-ақ АҚШ федералды үкіметі әйелдер денсаулығына екі есе көп қаржы жұмсайды, бұл қоғам ерлерді әйелдерге қарағанда аз маңызды деп санайтынын көрсетеді. Ғалымдар бұл талаптарды сынға алды, Женевье Крейтон мен Джон Л. Олифф ерлердің оң денсаулық практикаларымен айналысатынын, мысалы, майлы тағамдар мен алкогольді азайту арқылы оң еркектік идеалдарға сәйкес келуге тырысатынын мәлімдеді. Кейбіреулер өмір сүру ұзақтығының айырмашылығына биологиялық факторлар себепші екенін айтады. Мысалы, приматтар арасында әйелдер еркектерден көбірек тіршілік етеді. Жастық шағында қанатын жоғалтқан евнухтар басқа еркектерге қарағанда ұзақ өмір сүреді, бұл өмір сүру ұзақтығының айырмашылығында тестостерон деңгейінің ролі бар екенін көрсетеді. Люи мен Гаст әйелдер мен еркектердің өмір сүру ұзақтығының айырмашылығының негізгі себебі ерлердің белгілі бір топтары арасындағы өлім-жітімнің жоғары деңгейіне байланысты екенін анықтады. Сондықтан олар әлеуметтік бағдарламалардың жалпы ерлерге емес, осы топтарға бағытталғанын ұсынады.
Үйсіз қалу
Глен Пул, "Ерлер үшін теңдік" кітабының авторы, үйсіздіктің гендерлік мәселе екенін айтады, оның пікірінше, Ұлыбританияда үйсіз қалған адамдардың көп бөлігі ер адамдар. 2018 жылы Пенсильвания штатының үш шұғыл медициналық көмек бөлімінде жүргізілген зерттеуде өздерін үйсіз деп жариялаған ерлер мен әйелдердің саны арасында айтарлықтай айырмашылық болған жоқ; алайда, зерттеу АҚШ-тың жалпы үйсіз халқының көрсеткіші емес екенін атап өтті. 2022 жылы үйсіздердің көп бөлігі ер адамдар болды. Ерлер әйелдерге қарағанда баспанасыз қалуға бейім, бұл, мүмкін, үйсіздік жүйесінің басшыларының ерлер мен әйелдерге теңдей қызмет көрсетуден гөрі, осалдыққа, жасқа немесе зорлық-зомбылық қаупіне басымдық беруіне байланысты болуы мүмкін. Алайда, көптеген себептер үйсіздік жүйесінен тыс жерде кездеседі, мысалы, ерлер қылмыстық әділет жүйесінде көптеп ұсынылған және әйелдерге қарағанда мектептен шығып қалуға бейім. АҚШ-тың үйсіз халқы туралы толық ақпарат алу үшін "АҚШ-тағы үйсіздік" деген тақырыпты қараңыз.
Түрмеде қалу
Ерлер құқығын қорғаушылар әлемдегі қылмыстық әділет жүйесінде ерлерге әйелдерге қарағанда қатал қаралатынына сенімді. Олар түрмедегі ер адамдардың үлесінің артық болуын мұның дәлелі деп көрсетеді. АҚШ, Ұлыбритания, Австралия, Үндістан және Еуропалық Одақ бойынша түрмедегі тұтқындардың 90-95%-ы – ер адамдар. Зерттеулер көрсеткендей, ұқсас қылмыстар жасаған әйелдермен салыстырғанда, ерлер түрмеге қамалуы, ұзақ мерзімге сотталуы және жазасының үлкен бөлігін өтеуі мүмкін. Уоррен Фарреллдің сөзіне қарағанда, АҚШ-та кісі өлтіргені үшін сотталған ер адамның өлім жазасына кесілу ықтималдығы кісі өлтіргені үшін сотталған әйелге қарағанда жиырма есе жоғары. Сондай-ақ, әйелдер жыныстық қылмыстар жасағанда ерлерге қарағанда көбінесе жеңіл жаза алады деген дәлелдер де бар. Фаррелл қоғамның әйелдерді табиғатынан әлсіз және сенімді деп есептейтінін айтады, сондай-ақ зорлық көрген әйелдердің және нәресте өлтірудің қорғалуын сынға алады. Ол ерлер түрмелеріндегі жағдайға және түрмедегі еркектерге жасалатын зорлауға биліктің назар аудармауына наразылық білдіреді.
Әскери міндеттілік
Ерлер құқығын қорғаушылар ерлерді ғана әскери қызметке шақырудың ерлерге қатысты кемсітушілік екенін айтады. Тарихи тұрғыдан қарағанда, көптеген қоғамдар тек еркектерді әскери қызметке шақырып келген. Дэвид Бенатардың пікірінше, "еркектерге қатысты кемшіліктің ең айқын мысалы – еркектерге, бірақ әйелдерге емес, әскери қызметке түсуге және соғысқа қатысуға, осылайша өмірлерін, дене және психикалық денсаулықтарын қауіпке тігуге бағытталған ұзақ жылдарға созылған әлеуметтік және заңдық қысымдар. Әскерге шақыру қысымы одан бас тартудың құнымен бірге – өз еркімен жер аудару, түрмеге қамау, физикалық зорлық-зомбылық немесе ең қатал жағдайларда өлім жазасына әкеп соғуы мүмкін". Әлемде 80-ге жуық ел әлі де әртүрлі формада әскери қызметке шақыруды жүзеге асырып келеді, олардың көпшілігі тек еркектерге арналған. АҚШ-та 18-25 жас аралығындағы барлық еркектер міндетті түрде таңдамалы әскери қызметке тіркелуі керек. Олай етпеген жағдайда айыппұл салынуы, түрмеге қамалуы, студенттік несие алуға және мемлекеттік қызметке орналасуға құқығы шектелуі мүмкін. Әйелдер тіркелуге міндетті емес. 1971 жылы АҚШ-та әскери қызметке шақырудан бас тартқандар, тек еркектерді ғана әскери қызметке шақыру АҚШ Конституциясына сәйкес ерлердің тең қорғалу құқығын бұзады деген шағыммен топтық сот процесін бастады. Алайда, Жоғарғы Сот әскери таңдамалы қызмет туралы заңды қолдап, "әйелдерді тіркеу туралы аргумент әділеттілік принциптеріне негізделген, бірақ Конгресс конституциялық өкілеттіктерін пайдалана отырып, "әділеттілікке" емес, әскери қажеттілік мәселесіне назар аударуға құқылы" деп мәлімдеді. 2016 жылы Қорғаныс министрі Эш Картердің барлық жауынгерлік лауазымдарды әйелдерге ашу туралы шешімі, әйелдердің таңдамалы әскери қызметке тіркелуі керек пе, жоқ па деген пікірталасты қайта жақтандырды. "Ерлер үшін Ұлттық коалиция" мен Таңдамалы әскери қызмет жүйесіне қатысты іс бойынша Техас штатының оңтүстік округінің соты, тек еркектерді ғана әскери қызметке шақыруды конституциялық емес деп шешті.
Аталық алаяқтық
Ерлер мен әкелердің құқықтарын қорғау топтарының "әкелік алаяқтығына" немесе қате әкелікке деген қызығушылығы екі негізгі санатқа бөлінеді: ДНК-тестілеу арқылы олардың биологиялық баласы емес екені дәлелденген балаға қаржылық көмек көрсетуге мәжбүр болған ерлер және өсіріп жатқан балалары өздерінікі деп ойлаған, бірақ кейіннен басқаша екенін білген ерлер. Олар еркектердің басқа еркектің баласын асырап алуға міндетті болмауы керек деп мәлімдейді. Олар генетикалық тестілеу арқылы биологиялық әке емес екені анықталған, бірақ оған қарамастан қаржылық жауапкершілікке тартылатын еркектерді қолдау үшін белсенді түрде үгіт жүргізеді, сондай-ақ жеке тұлғаның хабардар келісімінсіз ДНК-тестілеуге үлгі алуды қылмыстық жазалайтын заңдарды қабылдауды қолдайды. Қате әкелік деңгейінің бағалары әртүрлі. Кейбір жақтастар балалардың 10-30% әкесі емес екенін білмейтін ерлер тәрбиелеп жатыр деп мәлімдейді, бірақ профессор Лесли Каннольд бұл көрсеткіштер он есеге арттырылғанын, Австралия мен Ұлыбританияда шамамен 1%, ал АҚШ-та 3% құрайтынын жазады. Гилдинг барлық балалардың әкелігін міндетті түрде тексеруді қажетсіз деп санайды.
Адамдарға қарсы жалған айыптаулар
Ерлер құқықтары жөніндегі белсенділер зорлау туралы жалған айыптаулардың саны көп деп санайды және осындай жағдайларда ерлерді қорғау үшін заңдық өзгерістерді ұсынады. Ерлер құқықтарын қолдаушылар, айыптаушының (құрбандың) атын жарияламай, айыпталушының атын атау осы сияқты зорлық-зомбылықты ынталандырады деп есептейді. Ерлер құқықтарын жақтаушылар зорлаудың "алаялық құрал ретінде пайдаланылғанын" мәлімдеді. АҚШ, Австралия және Ұлыбританияда жүргізілген зерттеулерде жалған немесе расталмаған зорлау туралы айыптаулардың көрсеткіші шамамен 2%-дан 8%-ға дейін екені анықталды. Жалған айыптаулар туралы ақпарат көбінесе онлайн және БАҚ-та кеңінен таралғанымен, кейбір ұйымдардың мәлімдемелеріне қарамастан, олардың көп бөлігі сотталуға немесе заңсыз түрмеге қамауға әкеп соқпайды. Мысалы, Ұлыбритания Ішкі істер министрлігінің зерттеуі 2000 жылдардың басындағы 216 жыныстық шабуылдың жалған айыптау ретінде жіктелген жағдайларының тек 6-сы ғана тұтқындауға, ал 2-еуі ғана айыпталушыға қарсы айыптауға әкелді, бірақ ақырында олар жалған деп танылды. Зорлау туралы жалған айыптаулар мәселесін талқылауда "жалған" және "расталмаған" санаттары жиі біріктіріледі. Мысалы, Ерлер үшін Ұлттық коалиция 1996 жылғы ФБР қорытындысын келтіріп, күштеп зорлаудың 8% расталмағанын, бұл барлық қылмыстардың орташа көрсеткішінен төрт есе жоғары екенін көрсетеді. Сарапшылар расталған жалған айыптаулардың расталмаған айыптаулардан ерекше санат екенін және оларды біріктірудің дұрыс емес екенін атап көрсетеді. Бұл көрсеткіштерді әдістемелік кемшіліктері мен үлгінің кіші болуына байланысты көптеп талқылайды.
Ерлерге қатысты жыныстық зорлық-зомбылық
Ерлер құқығын қорғаушылар ерлерге қатысты жыныстық зорлық мәселесін де көтерді, әсіресе зорлық-зомбылықтан зардап шеккен еркектерге қатысты стигма мен олардың кездесетін құқықтық қиындықтарды, оның ішінде зорлық-зомбылық үшін қарсы сотқа берілу, алимент төлеу (мысалы, Hermesmann v. Seyer ісін қараңыз) және шаралар қабылдамау жағдайларын айтты. Ерлер құқығын қорғаушылар түрмедегі еркектер арасындағы зорлық-зомбылыққа билік тарапынан назар аудармауын да сынға алды. Бұл мәселе АҚШ және Үндістанда кең таралған. Қарсылықтың себептері ажырасу процесіне байланысты жалған айыптаулар туралы алаңдаушылықты және некедегі жыныстық қатынастың неке институтының бұзылмас бөлігі деген сенімді қамтиды. Үндістанда мұндай заңдар әйелдерге "шамадан тыс үстемдік құқықтар" берді деген алаңдаушылық бар, бұл қарым-қатынастар мен некенің болашағына қатысты уайым тудырды. "Индияны құтқару қоры" ерлер құқығын қорғау ұйымының өкілі Вираг Дхулия Үндістанда некелік зорлық-зомбылықты қылмыстық жазаға тартуға жасалған жаңа әрекеттерге қарсы шығып, "осы ережелер күшіне енгізілсе, ешқандай қарым-қатынасқа сенуге болмайды" деді.
Көбейту құқықтары
Ерлер құқығын қорғаушылар әйел жүкті болғаннан кейін ана болудан бас тартуға бірнеше заңдық мүмкіндікке ие (аборт, бала асырап алу, қауіпсіз баспана заңдары), ал ер адам бала болу-болмау мәселесінде таңдау жасау мүмкіндігінен айырылған және ананың шешіміне тәуелді. Сонымен қатар, әйелдің зорлауы немесе репродуктивтік зорлық-зомбылығы салдарынан дүниеге келген балаға қаржылық жағынан қолдау көрсетуге ер адам міндетті болуы мүмкін. Канзас, Калифорния және Аризона штаттарындағы сот шешімдеріне сәйкес, әйелдің кәмелетке толмаған шағында зорлаған ер адам баланың тууына жауапты деп танылуы мүмкін. Ұлттық ерлер орталығының директоры бұл жағдайды «ақылға сыймас құбылыс» деп сипаттап, «егер гендерлік рөлдер ауыстырылғанда мұндай жағдайға жол берілмес еді» деген пікір білдірді. Уоррен Фарреллдің айтуынша, «Роу против Уэйд ісі әйелдерге өз денелері туралы шешім қабылдау құқығын берді. Ал ерлер әлі де өз денелері туралы шешім қабылдау құқығынан айырылған, махаббатта да, соғыста да». Осы себепті, кейбір адамдар «қағаз жүзіндегі аборт» идеясын қолдайды, ол бала туылмас бұрын биологиялық әкеге балаға қатысты барлық құқықтар мен міндеттерден, соның ішінде қаржылық қолдаудан бас тартуға мүмкіндік береді. 2006 жылы Американың Ұлттық ерлер орталығы Dubay v. Wells ісін қолдады, ол жоспарланбаған жүктілік жағдайында ерлердің барлық әкелік құқықтары мен жауапкершілігінен бас тарту мүмкіндігіне ие болуы керек пе деген мәселеге қатысты. Бұл әйелге толыққанды ақпарат алып, ойластырылған шешім қабылдауға уақыт береді және ерлерге әйелдермен тең репродуктивтік құқықтар береді деп талап етілді. Алайда, бұл іс және оған қатысты шағымдар қабылданбады. АҚШ-тың апелляциялық соты (алтыншы округ) ата-ананың балаға қатысты қаржылық жауапкершілігін тоқтатуға құқығы жоқ екенін және «Дубайдың ер адамның әке болудан бас тарту құқығы әйелдің аборт жасау құқығымен салыстырылуы – бұл жалған теңеу» деген шешім шығарды.
Әлеуметтік қамсыздандыру және сақтандыру
Ерлер құқығын қорғаушылар әйелдерге ерлерге қарағанда жоғары әлеуметтік қамсыздандыру және салық жеңілдіктері беріледі деп таластайды. Уоррен Фаррелл АҚШ-тағы ерлер әлеуметтік қамсыздандыруға көбірек төлейді, бірақ жалпы сомасы бойынша әйелдер көбірек пайда алады, сондай-ақ сақтандыру және зейнетақы салаларында ерлерге қатысты дискриминация назардан тыс қалған деп мәлімдейді.
Өзін-өзі өлтіру
Ерлер құқығын қорғаушылар әйелдерге қарағанда ерлердің суицид деңгейі жоғары екенін көрсетеді. Сондай-ақ, кейбір зерттеулер ерлерде суицидке бейімділік жоғары екенін көрсеткен. Австралиядағы суицидтердің 75% ерлерге тиесілі, және күнделікті орташа есеппен 6 ер адам өз өмірін өз қолымен аяқтайды. Зерттеулер сонымен қатар, әйелдердің суицидке талпынуы немесе толық емес суицид жағдайлары көбірек кездесетінін, ал ерлердің толыққанды суицид жасауы жиі болатынын анықтады. Бұл құбылыс "суицидтегі гендерлік парадокс" деп аталады, және оның себебі әйелдердің көбінесе өлімге аз әсер ететін әдістерді пайдалануы, ал ерлердің өлімге әкеп соқтыратын әдістерге қол жеткізуі мен оларды қолдануымен байланысты деп саналады.
Белгілі ерлер құқықтары белсенділері
АҚШ-тағы ерлер құқығын қорғаушылардың көп бөлігі ақ нәсілді, орта тапқа жататын, гетеросексуал ерлер. Көзге көрінетін жақтастарының ішінде Уоррен Фаррелл және Аса Бэйбер бар. Бұл қозғалыста Хелен Смит, Кристина Хофф Сомерс, Эрин Пиззи және Беттина Арндт сияқты әйелдер де қатысады.
Карен ДеКроу
Карен Декроу – американдық адвокат, жазушы, белсенді және феминист, 1974-1977 жылдары Ұлттық әйелдер ұйымының президенті болды. Ол ерлердің бала күтіміне қатысты шешімдерде тең құқықтарын қатты қолдады және ажырасқаннан кейін ортақ күтімді болжауға мүмкіндік беретін "нақтыланбаған презумпция" принципін ұсынды. Ол сондай-ақ, әйелдермен қатар ерлерге де бала тумау туралы шешім қабылдау құқығы берілуі керек екенін айтты, әкелер құқығын қорғау қозғалыстарын белсенді түрде қолдады және отбасылық зорлық-зомбылықтың "екі тараптан болатын" құбылыс екенін мәлімдеді. Адвокат ретінде ол ерлер құқықтарымен байланысты бірнеше іске қатысты, оның ішінде ең танымалдары – "Ерлердің Ұлттық коалициясы v. Әскери қызметке іріктеу жүйесі" ісі, онда федералды судья тек ерлерден ғана құрылған әскери қызметке іріктеу жүйесін конституциялық емес деп жариялады, және "Вудс v. Хортон" ісі, онда Калифорния штатының заң шығарушы органы ерлерді отбасылық зорлық-зомбылықтан зардап шеккендерді қорғау бағдарламаларынан заңсыз түрде шығарғаны анықталды.
Уоррен Фаррелл
Уоррен Фаррелл – американдық педагог, белсенді және ерлер мен әйелдер мәселелері бойынша жеті кітаптың авторы. Фаррелл 1970 жылдары екінші толқын феминизмінің қолдаушысы ретінде көзге түсті; ол Нью-Йорк қалалық Ұлттық әйелдер ұйымының (NOW) кеңесінде қызмет етті. Көбінесе "Ерлер құқықтары қозғалысының әкесі" деп есептелетін Фаррелл, "екі жыныс та бір-бірінің орнында бір шақырым жол жүргендей" болып, гендерлік бостандық қозғалысын жақтайды.
Герб Голдберг
Герб Голдберг "Ерлер әйелдер, қарым-қатынастар және махаббат туралы әлі білмейтін нәрселер", "Ер болудың қауіптері: еркек үстемдігі туралы мифтен аман қалу" (1975) және "Ерлердің шын ниеттері мен ерлердің құпиялары" кітаптарының авторы болды, бұл кітаптар ерлер қозғалысының қалыптасуымен байланысты. Ол Лос-Анджелестегі Калифорния мемлекеттік университетінің психология профессоры және психолог ретінде тәжірибе жинады.
Эрин Пиззи
Эрин Пиззи – ағылшын ерлер құқығын қорғаушы, отбасылық зорлық-зомбылықтан қорғаушы және бұрынғы феминист. Ол көптеген жағдайларда ерлер мен әйелдер арасындағы зорлық-зомбылықтың өзара және қарсылықты екенін қанағаттандыратын даулы теорияны ұстанады. Пиззи екі белгілі еңбекті жариялады: "Сcream Quietly or the Neighbours Will Hear" және "Prone to Violence". 2024 жылғы Жаңа жылдық наградалар салтанатында Британ империясы орденінің командирі деп тағайындалды.
Беттина Арндт
Беттина Арндт – австралиялық ерлер құқығын қолдайтын белсенді, ол 2020 жылы гендерлік теңдікке қосқан үлесі үшін Австралия орденімен марапатталды.
Қабылдау
Көптеген авторлар ерлер құқықтары қозғалысын әйелдерге деген жеккөрушілікпен сипаттады. Оңтүстік кедейлік заң орталығы (SPLC) бұл қозғалысқа қатысты веб-сайттар, блогтар мен форумдардың кейбіреулері "еркектерге қатысты заңды және кейде алаңдатарлық шағымдарды білдіргенімен, ең таңғаларлығы – көптеген жағдайларда байқалатын әйелдерді жек көрушілік тон" делінгенін мәлімдеді. Qозғалысты одан әрі зерттегеннен кейін SPLC былай түсіндірді: "Әйелдерді үстемдік етуге деген сытырып келген құштарлық және қазіргі жүйенің еркектерді әйелдердің пайдасына қысымға тартады деген сенім – ерлердің үстемдік құрушылық көзқарасының біріктіретін негізгі қағидалары". АҚШ-тағы ерлер құқықтары жөніндегі алғашқы конференция өткізілген орынға өліммен қорқыту, қоңырау шалу және наразылық акциялары жасалды, бұл ұйымдастырушыларды қосымша қауіпсіздік үшін қаржы жинауға және ақырында орын ауыстыруға мәжбүр етті. Канаданың Виндзор университетінің профессоры Рут М. Маннның пікірінше, ерлер құқықтарын қорғайтын топтар онлайн форумдар мен веб-сайттар арқылы жалған ақпарат тарату арқылы халықаралық жеккөрушілік пен құрбандыққа ұшырағандық туралы риториканы қоздырады, онда феминизмге, бұрынғы жұбайларға, бала асырауға, баспанаға, отбасылық және қылмыстық сот жүйелеріне қарсы үнемі жаңартылатын шабуылдар бар. Манн сондай-ақ феминистік топтар әйелдерден басқа, кедейлік, ұлттық белгісі, мүгедектігі, сексуалдық бағдары сияқты тарихи түрде қысымға ұшыраған басқа да топтардың мүддесін қорғай отырып, отбасылық зорлық-зомбылыққа қарсы қызметтерді қолдағандарын, ал ерлер құқықтарын қорғайтын топтар өз мақсаттарына жету үшін зорлық-зомбылықтан зардап шеккен әйелдер мен балаларды қорғауға бағытталған қызметтерді белсенді түрде қарсылап, жоюға тырысқандарын айтты. Флад Австралиядағы ерлер және әкелер құқықтарын қорғайтын топтар балалар мен әйелдердің әл-ауқатын қалпына келтіру үшін "көңілі тоймас теңдік" немесе теріс салдарлары мен ниеттері бар тең саясатты ұстанатынын мәлімдеді.