Көне Римдегі әкімшілік лауазымдары мен өкілеттің ұзартылуы

Кіріспе

Ежелгі Римдегі лауазым

Ежелгі Римде промагистрат (pro magistratu) – пророгация арқылы әдеттегі магистраттың орнына далада әрекет етуге өкілеттік алған адам. Бұл көбінесе проконсул немесе пропретор болып табысты, яғни тиісінше консул немесе претордың орнына. Бұл 327 ж.б.д. басталып, 241 ж.б.д. тұрақты болған тиімді даму еді, консулдар мен преторлардың даладағы қызметін кедергісіз жалғастыруына мүмкіндік беру мақсатында жасалған. Пророгация Римде азаматтық билік пен жауапкершілігі жоқ лауазымды адамды құрды және қолбасшыларға өздерінің лауазымын белгісіз мерзімге сақтауға мүмкіндік берді, римдіктердің қолбасшыларына уақыт бойынша бақылауын әлсіретті. Пророгация, тәжірибелі қолбасшылардың аз тәжірибелі біреудің орнына ауыстырылмауына мүмкіндік беріп, жеңіске жету мүмкіндігін арттыруға көмектесті. Республиканың соңғы кезеңінде саясат, көбінесе жеке тұлғалардың амбицияларымен жетекшілік етіп, кімнің командалары ұзартылатынын шешті. Кейде сайланбаған мемлекеттік лауазымдағы адамдарға, яғни жеке азаматтарға (привати) империум беріліп, әскери төтенше жағдайлармен негізделген пророгация жасалды. Республиканың соңғы кезеңінде бұл ең жақсы Пompей арқылы көрінді, ол магистратураны немесе тіпті сенатқа қосылмас бұрын бірқатар промагистерлік командаларды атқарды. Италиядан тыс провинцияларды иемдену және quaestiones perpetuae (тұрақты соттар) кеңейтілуімен провинциялық губернаторлардың промагистраттар болуы қалыпты жағдайға айналды. Республиканың соңғы кезеңінде барлық губернаторлар, олардың соңғы қалалық магистратурасына қарамастан, проконсул ретінде жіберілді. Ливий немесе республика дәуірінің әдеби көздері "проконсул" және "пропратор" атауларын қолданбады. Римдіктер промагистратураны республикадағы ресми лауазым ретінде емес, әкімшілік шара ретінде қарастырды.

Құқықтық әсер

Провинция бастапқыда біреуге жүктелген міндет (мысалы, Карфагенмен соғыс) болды, кейде географиялық шекараларымен бірге; мұндай аумақтар ресми түрде аннексияланғанда, белгілі бір географиялық бірлік қазіргі мағынада «провинция» атанды, бірақ ерте және орта Республика кезеңінде «міндет» көбінесе белгілі бір операция театрындағы әскери басқару болып табылды, оның географиялық шекаралары нақты емес еді. Продрогация жаңа қолбасшыны немесе тіпті генералдар класын жаратпады. Ол тек магистратқа өкілеттігінің мерзімі біткеннен кейін де қызметін жалғастыруға мүмкіндік берді. Ливий продрогация магистраттың империумын ұзартады деп болжаса, бұл империумның уақытпен шектелмегендігіне қайшы келеді. Мысалы, Цицерон Киликияның губернаторы қызметтен босатылғаннан кейін де империумға ие болды. Империумның мерзімі бітпегендіктен, продрогация – провинциядағы қолбасшының иелігін ұзарту немесе қайта тағайындау ғана еді, бұл сенат жарлығымен жүзеге асырылатын шара. Бұрын провинция магистратурамен бірге тоқтатылатын; продрогация магистратура мен провинция арасындағы тығыз байланысты үзеді. Әдетте, операция театрында немесе провинциядағы адам продрогацияланатын, бірақ империумы бар адамды жаңа провинцияға тағайындау арқылы да продрогация жасауға болар еді (Катилиналық қастандық кезінде екі императордың жағдайы сияқты). Қазіргі ғалымдар продрогацияның бастапқы мақсаты – жергілікті жағдайды жақсы білетін тәжірибелі қолбасшының сәтті науқанды аяқтауын қамтамасыз ету болды деп есептейді, бірақ практикада қолбасшылықтың ұзартылуы «тұрақсыз саяси жағдайларға» тәуелді болды. Ал бір жылдан асатын продрогациялар үшін «ерекше саяси ықпал» қажет болды. Римдік губернатор өз провинциясында ізбасары келгенше қалуға құқылы болды, тіпті оның өкілеттігі продрогацияланбаған жағдайда да. Сулла диктатурасынан кейін қабылданған lex Cornelia de maiestate бойынша, губернатор 30 күн ішінде провинциясын босатуға міндетті болды. Продрогацияланған магистрат Рим қаласының ішінде империумын жүзеге асыра алмады. Промагистерлік империумның мәні Сенат жүзеге асырған жеңіс тойлаумен байланысы арқылы да күрделенеді. Командир қала шегіне (помериумға) жеңіспен кіруге дейін қаруын ресми және рәсімдік түрде тастауы керек еді, яғни ол азамат ретінде қоғамға қайта оралуы керек еді. Алайда, екі немесе үш жылдық мерзімінде жеңіс тойлаған командирлердің ерте мысалдары бар; мүмкін, жеңіс оның міндетін аяқтағаннан кейін және ол продрогацияланған империуммен қайта оралғанға дейін өткізілген.

A provincia was originally a task (e. g., war with Carthage) assigned to someone, sometimes with geographic boundaries; when such territories were formally annexed, the fixed geographical entity became a "province" in modern terms, but in the early and middle Republic, the "task" was most often a military command within a defined theatre of operations with unclear geographic boundaries. Prorogation did not create a new commander or even class of general. It merely allowed a magistrate to continue performing duties beyond the expiration of the magistracy. While Livy implies that prorogation extended a magistrate's imperium, this is contradicted in that imperium was not time limited. Cicero, for example, possessed imperium even after his governorship of Cilicia expired. Because imperium did not expire, prorogation was simply an extension or reassignment of a commander's possession of a provincia, something feasible by senatorial decree. Previously, a provincia expired with a magistracy; prorogation severed the old tightly linked connection between magistrate and provincia. While normally someone in the theatre or province was prorogued, one could also be prorogued by assigning a someone still possessing imperium to new provincia (as was the case with two imperatores during the Catilinarian conspiracy). While modern scholars often suppose that prorogation was intended originally to ensure that an experienced commander with hands on knowledge of the local situation could conclude a successful campaign, in practice the extension of command was subject to "unsteady ad hoc politics". And "unusual political influence" was required for prorogations of longer than one year. A Roman governor had the right, and was normally expected, to remain in his province until his successor arrived, even when he had not been prorogued. According to the lex Cornelia de maiestate, passed following Sulla's dictatorship, a governor was then required to give up his province within 30 days. A prorogued magistrate could not exercise his imperium within Rome. The nature of promagisterial imperium is also complicated by its relation to the celebrating of a triumph as awarded by the Senate. Before a commander could enter the city limits (pomerium) for his triumph, he had to lay aside arms formally and ritually, that is, he had to re enter society as a civilian. There are several early instances, however, of a commander celebrating a triumph during his two or three year term; it is possible that the triumph was held at the completion of his assignment and before he returned to the field with prorogued imperium.

Шығу

Ливий мен Дионисий Галикарнасстың әдеби деректерінде ерте республика кезеңіндегі бірнеше қолбасшылар проконсулдар немесе пропраторлар ретінде есімдері тіркелген. Қазіргі заманғы тарихшылар бұл атаулардың қолданылуын көбінесе тарихи дұрыс емес және өзіне қайшы деп санайды, себебі Ливий алғашқы промагистрлік тағайындама 327 ж.б.д. жасалғанын айтады. 367 ж.б.д. кейінгі республикада империум құқығына тек үш түрлі лауазым иесі ие болды: диктаторлар, консулдар және преторлар. Бастапқыда диктаторлар мен магистрлердің (magistri equitum) тағайындалуы қосымша әскери қолбасшылардың қажеттілігін қанағаттандырды. Бірінші рет тіркелген пророгация және промагистратура – консул Квинт Публилий Филонның 327 ж.б.д. жасаған ісі. Сенат Филонға, оның консулдық мерзімі аяқталуға жақын тұрғанда, Палеполис (қазіргі Неаполь) қаласын жаулап алуға және провинциясын (тапсырылған міндетін) аяқтауға азаматтардың жақындығынан, әскери міндеттерін орындауды жалғастыруды бұйырды. "Жаңа консулды бірнеше күнде аяқталарлық іске жіберудің қажеті жоқ болар еді". Ливийдің мәлімдемесіне сәйкес, трибундар "Квинт Публилийдің мерзімі біткен соң, гректермен соғысты аяқтағанша ол проконсул ретінде өкілеттіктерін жалғастыра берсін" деген заң ұсынды. Бұл жаңалық Филонға лауазымды болмаса да, әскери билік пен жауапкершілікті жүзеге асыруға мүмкіндік берді. Римдіктер бұл заңдық жаңалыққа тым алаңдамаған сияқты, өйткені Филонның жетістігі оның консулдық мерзімі біткеніне қарамастан, жеңіспен сыйландырылды. Келесі онжылдықтарда консулдардың және 241 ж.б.д. бастап преторлардың пророгациясы қалыпты жағдайға айналды. Екінші және Үшінші Самнит соғыстары (326–290 ж.б.д.) кезінде пророгация жыл сайынғы лауазымдар принципін бұзбай, әскери басқарудың сабақтастығын қамтамасыз ететін және империум құқығына ие лауазымдардың санын арттырмайтын тұрақты әкімшілік тәжірибеге айналды. 307 ж.б.д. Квинт Фабий Максим Руллиан өкілеттігі пророгацияланған екінші лауазым иесі болды. Алайда 296–95 ж.б.д. бірнеше пророгациялар бірден тіркелді, соның ішінде төрт промагистратқа жеке азаматтар (privati) бола тұрып империум берілді. Аумақтық кеңею және әскерилендірудің күшеюі "төтенше жағдайлардың" үнемі болатын жағдайға айналғанын мойындауға әкелді және басқаруды бөлудің тұрақты жүйесі қалыптасты. Бұл ерте кезеңде пророгацияланған міндеттер, диктатура сияқты, арнайы әскери басқару ретінде пайда болды және бастапқыда олар іс жүзінде шамамен алты айға немесе науқан маусымының ұзақтығына дейін шектелген болуы мүмкін.

The literary sources of Livy and Dionysius of Halicarnassus name a number of commanders in the early republic as proconsuls or propraetors. Modern historians believe the use of these titles is largely anachronistic and also self contradictory, as Livy notes that that the first promagisterial appointment was in 327 BC. In the republic after 367 BC, only three types magistrates held imperium: dictators, consuls, and praetors. At first, the appointment of dictatores and magistri equitum filled the need for additional military commanders. The first recorded prorogation and promagistrate was that of the consul Quintus Publilius Philo in 327 BC. The senate ordered Philo, whose consulship was about to expire, to continue to perform his military duties as he was on the verge of capturing Palaepolis (modern day Naples) and completing his provincia (assigned task). It "probably seemed imprudent to send a new consul to take over a command that would be completed within days". Livy reports that legislation was then moved by the tribunes that "when [Quintus Publilius' term expired] he should continue to manage the campaign pro consule until he should bring the war with the Greeks to an end". This innovation permitted Philo to hold the military authority and responsibility of a magistrate while not actually being one. The Romans did not seem to be too bothered by the legal innovation which occurred, as Philo's success was rewarded with a triumph even though his consulship had expired. In the following decades, it became regular practice to prorogue consuls and prorogation of praetors started in 241 BC. During the Second and Third Samnite Wars (326–290 BC), prorogation became a regular administrative practice that allowed continuity of military command without violating the principle of annual magistracies, or increasing the number of magistrates who held imperium. In 307, Quintus Fabius Maximus Rullianus became the second magistrate to have his command prorogued. But in the years 296–95, several prorogations are recorded at once, including four promagistrates who were granted imperium while they were private citizens (privati). Territorial expansion and increasing militarization drove a recognition that the "emergencies" had become a continual state of affairs, and a regular system of allotting commands developed. In this early period, prorogued assignments, like the dictatorship, originated as special military commands, they may at first have been limited in practice to about six months, or the length of the campaigning season.

Пуникалық соғыстар кезінде

Бірінші Пуникалық соғыс кезінде (б.з.д. 264–241 жж.) командирлер жиі уақытша тоқтатылып отырылды. Екінші Пуникалық соғыс кезінде Рим жеке азаматтарға империум (әскери билік) беруге және оларды провинцияға (бұл жерде әскери міндеттерді білдіреді) тағайындауға кірісті. Бұл privati cum imperio жеңіске жете алмады, себебі олардың ресми магистратурасы болмады. Бұл заңдық билік Рим халық жиналыстарының егеменді билігінен тікелей туындады, олар "кез келген адамды, ол бұрын сайланған болса да, болмаса да, таңдап алып, кез келген провинцияның қолбасшысы етіп тағайындай алатын болды". Осы privati cum imperio титулдары pro consule немесе pro praetore болып, тұрақты магистраттардың орнына қолданылды. Мүмкін, алғашқы жағдай б.з.д. 215 жылы Требия, Трасимен және Каннадағы жеңілістен кейін Марк Клавдий Марцеллдің қайтыс болған Луций Постумий Альбиннің орнына суффект консулы болып сайлануы болды. Алайда, ол сайлаудағы кемшіліктерді анықтаған аугерлердің талабымен отставкаға кетуге мәжбүр болды. Дегенмен, халық оған империум беру және консулдық әскерді басқаруға тағайындау туралы заң қабылдады. Кейбір ғалымдар Марцеллдің жаңа ғана аяқтаған преторлық қызметінің оны уақытша тоқтатуға себеп болғанын айтады. Ең нақты мысал – Публий Корнелий Сципионның (кейіннен Африкан) б.з.д. 211 жылы Испанияға тағайындалуы, оған дейін ол ешқандай магистратурада болған емес. Испанияда әкесі мен ағасы қайтыс болғаннан кейін, консул немесе претор провинцияны қабылдағысы келмеді. Халық Сципионға басшылықты, сондай-ақ империум мен auspicium militiae құқығын берді. Сципионның б.з.д. 206 жылы жеңіске жеткеннен кейін, тағы екі privati cum imperio жартыаралға жіберілді, және олардың басшылығымен провинция б.з.д. 197 жылы екі жаңа претордың құрылуына дейін жалғасты. Жалпы, Сицилия, Сардиния, Испания провинциялары мен теңіз флоты үшін жыл сайынғы магистраттардың жеткіліксіздігіне байланысты уақытша тоқтату шамамен қалыпты жағдайға айналды. Промагистратуралардың кеңеюі әскери басшылық пен магистраттық лауазым арасындағы байланысты бұзып, заңмен берілген билікке ие кез келген аристократқа қаланың әдеттегі азаматтық үкіметінде ешқандай ресми мәртебесіз әскери билікті жүзеге асыруға мүмкіндік берді. Соғыс кезіндегі осы шараның тағы бір салдары – "магистраттық басымдық" пен магистратураның өзін ажырату, бұл әскери шенге ұқсас жағдайды тудырды, бұл магистраттардың уақытша тоқтатуларының нақты мәртебесі үшін күресінде көрінді: мысалы, құрметтірек pro consule мәртебесіне қол жеткізуге деген ұмтылыс. Соғыс дағдарысының аяқталуы және жыл сайынғы губернаторлардың оралуы провинциялық тағайындауларға қатысты сенаттың бақылауын күшейтіп, уақытша тоқтату мерзімін де қысқартты. Бастапқыда уақытша тоқтатудың екі түрі болды – T. Corey Brennan's Praetorship in the Roman republic еңбегінде айтылғандай, провинциялық басшылықты ұзарту туралы шешімді анықтау үшін халық алдындағы prorogatio және басқа жағдайларда сенаттың propagatio. Бірақ б.з.д. 190-жылдарға қарай сенат тұрақты провинцияларды уақытша тоқтату туралы шешімдерді халыққа бекіту үшін ұсынуын тоқтатты, және соңында империумның барлық ұзартулары prorogatio деп аталды. Осыдан кейін prorogatio термині дұрыс емес атауға айналды, өйткені халықпен кеңесу (rogatio) жүргізілмеді. Бұл, әлдебір командирлерді жіберу туралы шешім кімді жіберу керек деген сұраққа ауысқандықтан, штаттық мәселеге айналған болуы мүмкін.

Commanders were often prorogued during the First Punic War (264–241 BC). During the Second Punic War, Rome started to assign private citizens both imperium (military authority) and assign them to provincia (here meaning military tasks). These privati cum imperio were unable to triumph, probably due to their lack of an official magistracy. The legal authority for this emerged directly from the sovereign powers of the Roman assemblies who were then able "to select any man[,] whether or not he had ever been elected to office[,] and make him the commander of any provincia they wished". These privati cum imperio had titles pro consule or pro praetore, in place of regular magistrates. The first instance may have been in 215 BC after the losses at Trebia, Trasimene, and Cannae when Marcus Claudius Marcellus was elected suffect consul in the place of Lucius Postumius Albinus, deceased. However, he was forced to resign when the augurs detected flaws in his election; even so, the people passed laws to invest him with imperium and assigned him to take a consular army regardless. Some scholars and argue instead that Marcellus' just completed praetorship meant he was just prorogued. The clearest instance is in the assignment of Publius Cornelius Scipio (later Africanus) to Spain in 211 BC before he had held any magistracy. After the deaths of his father and uncle in Spain, no consul or praetor wanted to take up the province. The people invested Scipio with the command and the necessary imperium and auspicium militiae regardless. After Scipio's victory in 206 BC, two more privati cum imperio were dispatched to the peninsula, which continued under such command until the creation of two new praetors in 197 BC made it possible to send annual magistrates. Generally, prorogation became almost the norm for the provinciae of Sicily, Sardinia, Hispania, and the naval fleets due to the lack of sufficient annual magistrates. The expansion of promagistracies shattering the connection between military command and magisterial office, allowing any aristocrat so empowered by law the power to exercise military authority without any official status within the city's normal civilian government. Another impact of this wartime expedience was separating "magisterial precedence" from the magistracy itself, creating something akin to a military rank, evident in the jockeying of magistrates over the specific status of their prorogation: eg, desire to attain the more prestigious pro consule status. The close of the wartime crisis and the return of annual governors also dampened the length of prorogations, allowing the senate to regain more granular control over provincial assignments. At the beginning, there were two distinct forms of prorogation – per T. Corey Brennan's Praetorship in the Roman republic – a prorogatio before the people to determine whether a provincial command should be extended and a propagatio from the senate in other cases. But by the 190s BC, the senate stopped submitting decisions on prorogation of permanent provinciae to the people for ratification and eventually all extensions of imperium were called prorogatio. After this point, the term prorogatio became a misnomer, since no rogatio (consultation of the people) was involved. This likely emerged because the decision of whether to send commanders had been replaced to the question of who should be sent, and therefore became a routine staffing decision.

Республиканың соңғы кезеңінде

Римдік промагистраттардың маңыздылығы б.з.б. 146 жылы Македония мен Африканың Рим провинциясын қоса аннексиялаумен байланысты. Жаңа екі аймақ преториандық провинциялар ретінде ұйымдастырылғанымен, преторлардың саны арттырылмады. 170-ші жылдардан бері алғаш рет, қазіргі кезде сегізге жеткен барлық тұрақты преториандық провинцияларды басқаруға биліктегі магистраттар үшін мүмкін болмады. Бұл кезең Республикада сәйкес сөз жоқ "Рим губернаторы" дәуірінің басталуын білдіреді. Промагистрация толыққанды институционалдық деңгейге жетті, тіпті претор урбанус кейде мерзімі ұзартылды. Басқаруға ауыстырмалы билердің жетіспеуіне байланысты, құрылған аумақтық провинциялардағы губернаторлардың қызмет мерзімі ұлғайтылды. Б.з.б. 133 жылы бай Азия провинциясының қосылуы Аттал III-тің мұрасы ретінде жүйеге қосымша қысым жасады, бірақ бұл да преторлардың санын арттырмады: Мариус мансабы ең айқын дәлел болатын маңызды әкімшілік өзгерісте, преторлар енді Римде қылмыстық соттардағы қызметін күшейту үшін қалуға тиіс болды; тек мерзімі аяқталғаннан кейін ғана преторлар провинцияға проконсул немесе пропратор ретінде тағайындалды. Республиканың соңғы кезеңінде аннексияланған аумақтардағы Римнің әскери міндеттемелерінің ауқымы тұрақты түрде мерзімдерін ұзартуды қажет етті, себебі провинциялық губернаторлықтарды қабылдауға дайын және қабілетті қолбасшылар болған магистраттар мен экс-магистраттардың саны пропорционалды түрде өспеді. Әлеуметтік соғыс кезінде (б.з.б. 91–87) империумның төтенше берілуі қосымша магистерлік команданы беруді қалыпты жағдайға айналдырды. 82 жылы Сулла диктатураны қолға алған кезде тек аумақтық провинциялардың саны онға жетті, ал қалада мүмкін алты тұрақты сот болды. Гай Мариус кезінен бастап популист саяси тактиканың күшеюі "суперпровинциялардың" құрылуымен бірге жүрді, яғни "бірнеше тұрақты провинциялар бір консулдық провинциялық міндеттемеге біріктірілген", сонымен қатар "сайкес келетін үлкен әскери және қаржылық ресурстармен". Мысалы, Помпей 70 жылы достық трибунды 67 жылы lex Gabinia нәтижесінде қарақшыларға қарсы үлкен команда құруға көндіруге жеткенге дейін, және содан кейін келесі жылы Үшінші Митридат соғысы кезінде шығыс командасын құруға мүмкіндік алғанға дейін, консулдығынан кейін провинцияны қабылдаудан бас тартты. Бұл суперпровинциялар дәстүрлі мағынада белгілі бір жауды жеңу үшін құрылды, бірақ науқанның ауқымы және бір қолбасшының қол астында биліктің шоғырлануы бұрын-соңды болмаған. Бұл науқандардың бірнеше жылдық мерзімі бұрынғы Республикада естілмеген еді; олардың ұзақтығы сенаттың провинцияларды тағайындау және оның мүшелерінің амбицияларын бақылау бойынша де-факто өкілеттігін азайтты, өйткені бір науқанның табысы мен даңқын бірнеше қолбасшылар арасында бөліп берді.

The promagistrates take on a new importance with the annexation of Macedonia and the Roman province of Africa in 146 BC. The number of praetors was not increased even though the two new territories were organized as praetorian provinces. For the first time since the 170s, it became impossible for sitting magistrates to govern all the permanent praetorian provinciae, which now numbered eight. This point marks the beginning of the era of the so called "Roman governor", a post for which there is no single word in the Republic. Promagistracies became fully institutionalised, and even the praetor urbanus was sometimes prorogued. Due to the lack of replacement magistrates, governors with established territorial provinces had their tenures increased. The addition of the wealthy Asian province in 133 BC as a bequest of Attalus III put further pressure on the system, again without increasing the number of praetorships:

In one major administrative development for which the career of Marius offers the clearest evidence, praetors now needed to remain in Rome to preside over increased activity in the criminal courts; only after their term were praetors regularly assigned to a province as proconsul or propraetor. The scale of Roman military commitments in annexed territories during the late republic required regular prorogation, since the number of magistrates and ex magistrates who were both able commanders and willing to accept provincial governorships did not increase proportionally. Emergency grants of imperium in the field during the Social War (91–87 BC) made the granting of extra magisterial command routine. When Sulla assumed the dictatorship in late 82 BC, the territorial provinces alone numbered ten, with possibly six permanent courts to be presided over in the city. The rise of popularis political tactics from the time of Gaius Marius forward also coincided with the creation of "super provinciae", "massive commands in which multiple permanent provinces were incorporated into a single consular provincial assignment" with "proportionately larger military and financial resources". Pompey, for example, declined a province after his consulship in 70 BC until he was able to convince a friendly tribune to create an enormous command against the pirates in consequence of the lex Gabinia in 67 BC and, then, a similarly vast eastern command during the Third Mithridatic War the next year. These super provinces were traditional in the sense that they were meant to defeat some particular enemy, but the scale of the campaign and the concentration of power under a single commander was unprecedented. The fixed multi year terms of those campaigns also were unheard of in the earlier Republic; their length detracted from the Senate's de facto powers to assign provinces and control the ambition of its members by splitting both the proceeds and glory of single campaigns between multiple commanders.

Пропраэтор

Пропратор – претордың орнына әрекет ететін промагистраттың бір түрі, атауынан көрініп тұрғанындай. Бастапқыда, мерзімі ұзартылған преторлар өз қызметін пропретор ретінде жалғастыра берді, бірақ екінші ғасырдан бастап мерзімі ұзартылған преторлар одан да беделді проконсул атағын ала бастады. Сулла заманынан бастап барлық губернаторлар проконсул ретінде мерзімі ұзартылды. Бұл ережеге сирек болатын ерекшеліктердің бірі – б.з.д. 43 жылы Октавианға қарсы сенаттың наразылығы, оған империум берілді және пропратор ретінде мерзімі ұзартылды, бұл оны басқа промагистраттардың барлығынан төмен дәрежеге қойды. Губернатор қызмет барысында қайтыс болса, оның квесторы пропратордың өкілеттігін қабылдауы қалыпты жағдай еді. Сонымен қатар, Республиканың соңғы кезеңінде легаттар империуммен қамтамасыз етілген жағдайда пропратор атағын алуы да қалыпты жағдайға айналды. Мысалы, Помпей Габиний заңының нәтижесінде қарақшыларға қарсы жорық кезінде мұндай легаттарды алды. Императорлық кезеңде императордың легаттары пропратор атағын алды, бұл Республиканың соңғы кезеңіндегі практикаға сәйкес келді; осы кезеңде мемлекеттік провинциялардың квесторы мен легаттарына да преториандық империум берілді және олар да пропратор атағын алды.

Прокурестр

Прокваэстор – квестордың қалыпты түрде атқаратын әкімшілік міндеттерін өз мойнына алатын адам еді. Мұндай жағдай әдетте квестордың жоқтығында, көбінесе қайтыс болуы немесе отставкаға кетуі салдарынан туатын. Ондай кезде, әдетте губернатор өзінің қызметкерлерінен біреуін тағайындайтын: мысалы, Гней Корнелий Долабелла 80 ж. б.з.д. Гай Верресті прокваэстор қызметіне тағайындады. Кейде экс-квесторлар біреудің квесторы қызметін атқару үшін прокваэстор ретінде жіберілетін немесе қызметте қалдырылатын. Алайда, одан да ерекше жағдайларда, жеткілікті губернаторлар болмағанда немесе белгілі бір мақсатты міндетті орындау үшін экс-квестор прокваэстор пропретор атағымен губернатор ретінде жіберілуі мүмкін еді. Мысалы, Марк Порций Катон Кипр аралын қосып алу мәселесін шешу үшін прокваэстор пропретор ретінде Кипрге жіберілді.

Прокурор

Прокуратор лауазымы пророгациямен байланысты емес және промагистрация болып табылмайды. Прокураторлар бастапқыда бай адамдардың, кейіннен императордың өкілдері болды, олар қаржы мәселелерінде өз қамқорларының атынан әрекет етті.