Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Финикиялық және грек мифологиясындағы мифологиялық жаратылыс.
Mythological creature in Phoenician and Greek mythology
a mtythological creature
Гиппокамп немесе гиппокамп, сондай-ақ гиппокамп (көпше түрі: гиппокамптар; , , және ), ағылшын тілінде көбінесе теңіз жылқысы деп аталады, бұл Финикиялық, Этруск, Пикт, Рим және Грек мифологиясында кездесетін мифологиялық жаратылыс, бірақ оның атауы грек тілінен шыққан. Гиппокамп әдетте жылқының жоғарғы денесімен және балықтың төменгі денесімен бейнеленеді.
The hippocampus or hippocamp, also hippokampos (plural: hippocampi or hippocamps; , from , and ), often called a sea horse in English, is a mythological creature shared by Phoenician, Etruscan, Pictish, Roman and Greek mythology, though its name has a Greek origin. The hippocampus has typically been depicted as having the upper body of a horse with the lower body of a fish.
Мифология
Біздің заманымыздан бұрын 4 ғасырдың шамасында Тирде соғылған монеталарда қанатты гиппокампқа мініп, дельфиндермен бірге жүрген Мелкарт құдайы бейнеленген. Кіші Азиядағы Лидия патшалығынан б.з.д. 6 ғасырға жататын алтын теңіз жылқысы қоймасынан табылған.
Coins minted at Tyre around the 4th century BC show the patron god Melqart riding on a winged hippocampus and accompanied by dolphins. A gold sea horse was discovered in a hoard from the kingdom of Lydia in Asia minor, dating to the 6th century BC.
Грек және римдік
Илиадада Гомер жылқы, жер сілкінісі және теңіз құдайы Посейдонның теңіз бетінде қола тұяқты аттар тартқан күймені айдап келе жатқанын, ал Родостың Аполлонийі Посейдонның теңізден шығып, Ливия құмы арқылы жүгіріп келе жатқанын айтады. Бұл Гай Валериус Флакустың "Аргонавтика" атты еңбегіндегі "екі тырнақты" гиппокамптармен салыстырылады: "Орион әкесінің тізгінін ұстағанда, екі тырнақты аттарының күркіреуімен теңізді көтереді". Эллиндік және римдік бейнелемелерде Посейдон (немесе римдік Нептун) көбінесе гиппокамптар тартқан теңіз күймесін айдайды. Осылайша, гиппокамптар осы құдаймен бірге ежелгі және қазіргі заманғы бейнелерде де кездеседі, мысалы, Римдегі 18 ғасырдың Треви фонтанының суларында, Нептун жоғарыдан қарап тұрғанда. Таза және тұзды суда гиппокамптардың болуы қазіргі заманғы көрермен үшін интуитивті емес, бірақ ежелгі гректер үшін мұндай нәрсе болған жоқ. Гректердің табиғи гидрологиялық цикл туралы түсінігі атмосфералық судың жаңбыр түрінде конденсациялануын ескермеді, бірақ теңіз суларының үлкен шұңқырлар мен сулы қабаттар арқылы құрлыққа қарай ағызылып, бұлақтарда толығып, жаңаруын көзге елестететін. Сондықтан Ахаяның жағалау жазығындағы Хеликедегі храм Посейдон Геликониосқа (Хеликон Посейдонына), Беотиялық Хеликонның қасиетті бұлағына арналған. Жер сілкінісі кенеттен қаланы суға батырғанда, храмның қола Посейдоны және гиппокамптар балықшылардың ауларын іліп ала берді. Сондай-ақ, гиппокамп римдік термаларда немесе қоғамдық моншаларда мозаика үшін қолайлы әшекей саналды, мысалы, Британиядағы қазіргі заманғы Аква Сулис моншасында. Қорынттағы Посейдон храмына римдік клиент қосып берген алтын қола мен азудан жасалған мүсіндік ансамбльге енгізілген Посейдонның жылқылары, әдетте, гиппокамптар болған; римдік грек Паусаниас бұл бай жиынтықты біздің заманымыздың 2-ші ғасырында сипаттады (Грекия географиясы II.1.7.8).
In the Iliad, Homer describes Poseidon, god of horses, earthquakes, and the sea, driving a chariot drawn by brazen hoofed horses over the sea's surface, and Apollonius of Rhodes, describes the horse of Poseidon emerging from the sea and galloping across the Libyan sands. This compares to the specifically "two hoofed" hippocampi of Gaius Valerius Flaccus in his Argonautica: "Orion when grasping his father’s reins heaves the sea with the snorting of his two hooved horses." In Hellenistic and Roman imagery, however, Poseidon (or Roman Neptune) often drives a sea chariot drawn by hippocampi. Thus, hippocampi sport with this god in both ancient depictions and much more modern ones, such as in the waters of the 18th century Trevi Fountain in Rome surveyed by Neptune from his niche above. The appearance of hippocampi in both freshwater and saltwater is counter intuitive to a modern audience, though not to an ancient one. The Greek picture of the natural hydrological cycle did not take into account the condensation of atmospheric water as rain to replenish the water table, but imagined the waters of the sea oozing back landwards through vast caverns and aquifers, rising replenished and freshened in springs. Thus, it was natural for a temple at Helike in the coastal plain of Achaea to be dedicated to Poseidon Helikonios, (the Poseidon of Helicon), the sacred spring of Boeotian Helikon. When an earthquake suddenly submerged the city, the temple's bronze Poseidon accompanied by hippocampi continued to snag fishermens' nets. Likewise, the hippocampus was considered an appropriate decoration for mosaics in Roman thermae or public baths, as at Aquae Sulis modern day Bath in Britannia. Poseidon's horses, which were included in the elaborate sculptural program of gilt bronze and ivory, added by a Roman client to the temple of Poseidon at Corinth, are likely to have been hippocampi; the Romanised Greek Pausanias described the rich ensemble in the later 2nd century AD (Geography of Greece ii.1.7 .8):
Этрус тілі
Гиппокамптар этруск өркениетінің алғашқы шығыс кезеңінде пайда болады: олар этруск қабірлерінің қабырға суреттері мен мүсіндерінде жиі кездеседі, кейде Треви бұрқағындағыдай қанаттарымен бейнеленеді. Кэтрин Шепард осы мотивте этрусктердің өзге әлемге теңіз жолымен сапар шегуіне сенгендігін анықтады.
Hippocampi appear with the first Oriental phase of Etruscan civilization: they remain a theme in Etruscan tomb wall paintings and reliefs, where they are sometimes provided with wings, as they are in the Trevi fountain. Katharine Shepard found in the theme an Etruscan belief in a sea voyage to the other world.
Пикти тілінде
Теңіз жылқысы Шотландиядағы пиктілердің тасқа қашалған суреттерінде де кездеседі. Бұл суреттің символикасы (кейде "Пиктік аң" немесе "Келпи" деп те аталады) белгісіз. Римдік теңіз жылқысының бейнелеріне ұқсас болғанымен, толықтай сәйкес келмейді. Бұл бейне Римдіктер әкелген суреттерден туындаған ба, әлде одан бұрынғы пиктік мифологиясында болған ба, әлі анық емес.
The sea horse also appears in Pictish stone carvings in Scotland. The symbolism of the carving (also known as "Pictish Beast" or "Kelpie") is unknown. Although similar but not identical to Roman sea horse images, it is unclear whether this depiction originates from images brought over by the Romans, or had a place in earlier Pictish mythology.
Астрономия
2013 жылдың шілдесінде ашылған Нептунның кішкентай айы 2019 жылдың ақпан айында мифологиялық аңыз кейіпкерінің есімімен аталды.
A small moon of Neptune, discovered in July 2013, was named for the mythological creature in February 2019.