Кіріспе

Голландияның ұлттық кәсіподақ орталығы

Голландия кәсіподақтары федерациясы (Federatie Nederlandse Vakbeweging, FNV) – Нидерландының ұлттық кәсіподақ орталығы. FNV жұмыс және табыс саласындағы маңызды ойыншы болып табылады. Кәсіподақ орталық федерациядан және нақты кәсіби топтар мен салаларды өкілдік ететін бірнеше салалық кәсіподақтардан тұрады. FNV жұмыскерлердің мүдделерін қорғауға, әділ еңбек жағдайларын қолдауға және ұлттық деңгейде жұмысшылардың құқықтарын қорғауға бағытталған.

Тарих

ФНВ 1976 жылы Нидерландтың католиктік кәсіподақ федерациясы (NKV) және Нидерландтың әлеуметтік-демократиялық кәсіподақ конфедерациясы (NVV) бірігуі нәтижесінде құрылды. Протестанттық христиандық ұлттық кәсіподақ федерациясы (CNV) бастапқыда келіссөздерге қатысқанмен, жаңа одаққа толыққанды қосылудан бас тартты. Федерацияның құрылуына мүшелерінің санының төмендеуі, діни-әлеуметтік жіктелудің азаюы және сол және оң жақ арасындағы саяси поляризацияның күшеюі себеп болды. ФНВ-нің алғашқы президенті – 1973 жылдан бері NVV төрағасы болған Вим Кок. Ол 1986 жылға дейін одақты басқарды, содан кейін Нидерланд Еңбек партиясынан парламентке өтті. NKV және NVV 1982 жылдың басында ФНВ құрамына таратылды. ФНВ 1980-жылдарда Нидерландтың экономикалық жағдайының жақсаруына зор үлес қосты. Ол жұмыскерлердің жұмыс орындарын сақтау үшін жалақыны төмендетуге келісетін «Вассэнар келісімін» қолдады. 1990-жылдары ФНВ ВАО заңын реформалау мәселесі бойынша Лабберс III кабинетімен қақтығысқа түсті, аталған кабинетте партияның бұрынғы төрағасы Кок вице-премьер болып қызмет еткен. Нәтижесінде аталған ұсыныстардан бас тартылды. 2000-жылдары ФНВ екінші Балкененде кабинетімен AOW (қарттарға зейнетақы төлеу туралы заң) және WAO (мүгедектерге жәрдемдесу туралы заң) мәселелері бойынша келіспеушіліктерге ұшырады. 2004 жылы Амстердамда ірі наразылық акциясы ұйымдастырылды. ФНВ «Keer het Tij» («Жағдайды өзгерту») әлеуметтік ұйымдар альянсының жетекші мүшесі болды және 2004 және 2006 жылдары Әлемдік әлеуметтік форумының Нидерландтағы филиалын ұйымдастыруға қатысты. 2012 жылы ФНВ зейнетақы мәселесі бойынша радикалды және орталық бағытты ұстанушылар арасындағы қайшылықтарға байланысты таралуға жақын болды. Таралудың алды алынды, бірақ ФНВ-нің ұйымдық құрылымын толыққанды қайта қарауға әкелді. 2014 жылдың соңында ФНВ-нің ең ірі үш филиалы – Біріккен кәсіподақ, Құрылыс және ағаш өнеркәсібі кәсіподағы және Abvakabo федерациясы ФНВ құрамына енді.

Идеология

ФНВ бейтарап одақ ретінде құрылған, бірақ күшті әлеуметтік демократиялық бағыты бар және әлеуметтік демократиялық PvdA партиясымен тығыз байланыста. Ол үкіметті де, жұмыс берушілерді де сынап бағалайды, бірақ сонымен қатар голландиялық «тірек» (корпоративтік) жүйесіне берік интеграцияланған. CNV-мен, басқа ірі кәсіподақ орталығымен салыстырғанда, ФНВ көбірек солшыл және ереуілдерді жиі пайдаланады, алайда Нидерландыда мұндай шаралар қолданылуы басқа еуропалық елдерге қарағанда сирек.

Іс-шаралар

ФНВ-ның ең маңызды функциясы – жалдау және еңбек жағдайлары бойынша ұжымдық келіссөздерді жүргізу, оны жұмыс берушілер федерацияларымен өткізеді. Сонымен қатар, ол Әлеуметтік-экономикалық кеңес арқылы үкіметке кеңес береді, онда басқа кәсіподақтар, жұмыс берушілер ұйымдары және үкімет тағайындаған сарапшылар да қатысады. Ұжымдық еңбек шарты (CAO) – FNV қызметкерлердің мүдделерін ұсыну және олардың еңбек жағдайларын қамтамасыз ету үшін қолданатын маңызды құрал. Нидерландыдағы екі миллионнан астам жұмысшы FNV келіссөздер жүргізген CAO-ға жатады, ол түрлі салалардағы жұмысшылардың мүдделерін қорғайды. Ұжымдық еңбек шартын келісуден басқа, FNV өз мүшелеріне еңбек немесе табысқа қатысты мәселелер бойынша кең ауқымды жеке заңдық көмек көрсетеді. Жұмыс берушілермен қақтығысқа түскен жұмысшылар FNV адвокаттарынан заңдық қолдау ала алады. FNV мүшелеріне ұсынатын тағы бір қызмет – жеке жарақаттар және кәсіптік аурулар жағдайында көмек көрсету. Жұмысында жарақат алған немесе кәсіби ауруға шалдыққан қызметкерлер өз құқықтарын қорғау үшін FNV-ның кәсібилігіне сене алады. Сонымен қатар, FNV FNV Belastingservice (FNV Салық қызметі) ұсынады, ол FNV-ға мүше барлық одақтар үшін жұмыс істейтін ISO сертификатталған қызмет бөлімі. 2016 жылы FNV мүшелері үшін шамамен 4 250 еріктілер шамамен 215 000 салық декларациясын рәсімдеді. Бұл еріктілерді 350 оқытушы оқытады, олар жыл сайын жаңа ақпарат алады. Осының нәтижесінде FNV Belastingservice Нидерландыдағы ең ірі салық кеңес беру қызметі болып табылады.

Ұйым

FNV – түрлі салалардан тұратын кәсіподақ және тәуелсіз кәсіподақтарға мүшелік ететін кәсіподақ федерациясы. Осы салалар мен мүше кәсіподақтар FNV парламентіне өкілдік етеді, ол мүшелер тікелей сайлайды. Әрбір сектор/мүше кәсіподақтың орын саны FNV-нің жалпы мүше санына пропорционалды түрде олардың мүшелік санына байланысты анықталады. Парламент мүшелерді өкілдік етеді, "басшылық" саясатты қалыптастырады және басқарманы бақылайды. Парламент басқарманы да сайлайды (төрағадан басқа, ол мүшелер тікелей сайлайды). Қазіргі төраға – Тюр Эльзинга.