Кіріспе
IV ғасырдағы готтардың патшасы, епископ. Ерманар (376 жылы қайтыс болды) – Гун шапқыншылығынан бұрын, Оюмның үлкен бөлігін, сол кезде готтар қоныстанған Скифияның бір бөлігін билеген Грефунг готының патшасы. Ол екі римдік деректе кездеседі: замандас Аммиан Марцеллиннің жазбаларында және VI ғасыр тарихшысы Иорданның "Getica" еңбегінде. Кейінірек германдық батырлық жырларда да оның бейнесі көркемделіп суреттелген. Қазіргі тарихшылар Ерманардың билігінің аумағы туралы келіспейді. Гервиг Вольфрамның пікірінше, ол бір кезде Балтық теңізінен Қара теңізге дейін, ал шығысқа қарай Урал тауларына дейін созылған мемлекетті басқарған. Ал Питер Хизер Ерманардың Тервингтерден басқа барлық готтарды билегеніне күмән келтіреді, сондай-ақ мұндай алып империяның белгілі гот саяси бірлестіктерінен үлкен болар еді, көздерде оның іздері анық болуы керек еді, ал дәлелдер негізделген деректердің сенімділігі жеткіліксіз дейді.
the bishop
Ermanaric (died 376) was a Greuthungian Gothic king who before the Hunnic invasion evidently ruled a sizable portion of Oium, the part of Scythia inhabited by the Goths at the time. He is mentioned in two Roman sources: the contemporary writings of Ammianus Marcellinus, and in Getica by the sixth century historian Jordanes. He also appears in a fictionalized form in later Germanic heroic legends. Modern historians disagree on the size of Ermanaric's realm. Herwig Wolfram postulates that he at one point ruled a realm stretching from the Baltic Sea to the Black Sea as far eastwards as the Ural Mountains. Peter Heather is skeptical of the claim that Ermanaric ruled all Goths except the Tervingi, and furthermore points to the fact that such an enormous empire would have been larger than any known Gothic political unit, that it would have left bigger traces in the sources and that the sources on which the claim is based are not nearly reliable enough to be taken at face value.
Этимология
Ерманар есімінің бірінші бөлігі, протогермандық *ermena түбіріне негізделген сияқты, ол 'әмбебап' деген мағынаны білдіреді. Екінші бөлігі *rīks, гот тіліндегі reiks элементінен алынған, ол 'билеуші' дегенді білдіреді; бұл гот патшалық есімдерінде жиі кездеседі.
Римдік дереккөздерде
Аммианның айтуынша, Ерманар "өте жауынгер патша" болған, ол 370 жылдары оның аумағына шабуыл жасаған аландар мен ғұндардың шабуылдарына қарсы тұра алмай, ақырында өзін-өзі өлтірген. Аммиан оның "өте кең және құнарлы аймақтарды билегенін" айтады. Аммиан сондай-ақ, Ерманар қайтыс болғаннан кейін Витимирис жаңа патша болып сайланғанын хабарлайды. Джорданның "Гетикасы" бойынша, Ерманар Ойум патшалығын басқарған. Джордан оны "Скифия мен Германияның барлық халықтарын өздеріне қарағандай басқарған" "готикалық Александр" деп сипаттайды. Джорданның сөзіне қарағанда, патша күйеуінің сатқындығы үшін жаза ретінде Сунильда (Сванхильдер) есімді жас әйелді аттардың көмегімен өлтірген. Содан кейін оның екі бауыры, Сарус пен Аммий, Ерманарикті қатты жаралап, оны ғұндардың шабуылынан мемлекетін қорғауға жарамсыз қылған. Бұл аңыздың әртүрлі нұсқалары Англия мен Скандинавияны қоса алғанда, ортағасырлық герман әдебиеттеріне зор әсер еткен (Қоңыр ханның ұлдарын қараңыз). Джорданның мәлімдемесіне сәйкес, ол 110 жасқа толғанға дейін готтарды сәтті басқарған. Эдвард Гиббон Аммиан мен Джорданның нұсқаларын тарихи деп санайды, Ерманардың 337 жылдан 367 жылға дейінгі шамамен 30 жылдық билігінде батыс готтар, герулдер, венедтер және астийлерді бірінен соң бірі жаулап алып, Балтық теңізінен Қара теңізге дейінгі аумақты қамтитын мемлекет құрғанын айтады және күйеуінің сатқындығы үшін жаза ретінде қатыгездікпен өлім жазасын орындаған әйелдің бауырларының салдарынан 110 жасында жарақаттан қайтыс болды, одан кейін оның бауыры Витимирис билікке келді.
Германдық дереккөздер мен аңыздарда
Ерманар түрлі германдық батырлық аңыздарда кездеседі. Iormunrek (Jörmunrekkr) – бұл есімнің скандинавиялық түрі. Ол 10 ғасырдағы «Деор» поэмасында күшті, бірақ опасыз патша ретінде сипатталады: «Біз Eormanricтің қасқыр мінезі туралы естідік: ол готтар патшалығының халқын кеңінен биледі: ол қатыгез патша болды». Сванхильдраның (Сванхильдра Сигурддардотир) және Ерманардың (Йормунрек) Жонакрдың ұлдарынан қаза табуы герман аңыздары әлемінде маңызды орын алады. Бұл ертегі көптеген солтүстік Еуропалық әңгімелерде, соның ішінде Исландияның Поэтикалық Эддасында («Хамдизмаль» және «Гудрунархвот»), Прозалық Эддада және «Вольсунга сагасында»; Норвегияның «Рагнарсдрапасында»; Данияның «Gesta Danorum» еңбегінде; және неміс тіліндегі «Нибелунген әні» мен «Кведлинбург жылнамасында» қайта айтылады. «Тидрекс сагасында», төменгі неміс тіліндегі деректерден аударғанда, Ерманардың сатқын кеңесшісі Бикке, Бикка, Сифка немесе Севеке (Ерманардың әйелін зорлағаны үшін кек алуды қалайды) жаман кеңес береді. Нәтижесінде патша өз әйелін ұлымен ойнаған деп айыптап өлімге кеседі, ал кейін күйеу ағалары кек алу үшін оны мүгедек етеді. Орта және жоғарғы неміс поэмаларында – «Дитрих Флюхт», «Рабеншлахт» және «Альфартс Тод» (Берн Дитрихы туралы) – Ерманар Дитрихтің інісі, ол шөкініп, жүрегі ауырғандықтан, Дитрихті елден қуады. Ертедегі қазіргі төменгі неміс поэмасы «Эрменрикс Тод» Ерманардың өлімі туралы бұрмаланған нұсқаны баяндайды, бұл көрініс Джордан мен скандинавиялық аңыздарда айтылған оқиғаны еске салады.
and Annals of Quedlinburg. In the Norse Thidreks Saga, translated from Low German sources, Ermanaric is ill advised by his treacherous counsellor Bicke, Bikka, Sifka, or Seveke (who wants revenge for the rape of his wife by Ermanaric), with the result that the king puts his own wife to death for supposed adultery with his son; he is thereafter crippled by his brothers in law in revenge. In the Middle High German poems Dietrichs Flucht, the Rabenschlacht, and Alpharts Tod about Dietrich of Bern, Ermanaric is Dietrich's uncle who has driven his nephew into exile. The early modern Low German poem Ermenrichs Tod recounts a garbled version of Ermanaric's death reminiscent of the scene told in Jordanes and Scandinavian legend.