Кіріспе
Театрде, операда "қосалқы актер" деп аталатын дубльщик – бұл тұрақты актер, актриса немесе басқа орындаушының рөлін, сахналық қимылын немесе хореографиясын жаттайтын актер. Егер тұрақты актер сахнаға шыға алмаса, қосалқы актер оның орнына шығады. Әдетте, қосалқы актер рөлге кірген кезде, театр директоры спектакль басталғанға дейін актер құрамының өзгергенін хабарлайды. 1874 жылы пайда болған "қосалқы актер" термині соңғы кезде рөлді алмастыра алатын, бірақ басқа рөлде үнемі ойнайтын актерлерге ғана қолданылады.
In theatre, an understudy, referred to in opera as cover or covering, is a performer who learns the lines and blocking or choreography of a regular actor, actress, or other performer in a play. Should the regular actor or actress be unable to appear on stage, the understudy takes over the part. Usually when the understudy takes over, the theater manager announces the cast change prior to the start of the performance. Coined in 1874, the term understudy has more recently generally been applied only to performers who can back up a role, but still regularly perform in another role.
Ұқсас міндеттер
Тек бір рөлді орындауға міндеттенген және шоуда үнемі көрінбейтін актерлер көбінесе кезектес және алмастырушы деп аталады. Кезектестер әдетте театрдың басқа актерлерімен бірдей тіркеліп, театрда болуға міндетті, бірақ кейде өндіріс менеджері босағанға дейін күтуге шақырылуы мүмкін. Егер актердің денсаулығына күмән болмаса немесе қауіпті трюктер жоқ болса, кезектес алғашқы антрактта, тіпті одан бұрын босатылуы мүмкін. Кейде кезектестер театр маңындағы белгілі бір аумақта болуы керек (Нью-Йорк қаласында 10 блок – бұл әдеттегі стандарт). Бүгінде кезектестерде әрқашан ұялы телефон болуы керек, осылайша оларды кез келген уақытта театрға шақыруға болады. Алмастырушылар, кезектестер сияқты, өндірісте тұрақты рөлге ие емес, бірақ олар апта сайын белгілі бір санда физикалық және дауыстық тұрғыдан қиын рөлдерді орындауға жоспарланған. Олар көбінесе күндізгі қойылымдарда ойнайды. Мысалдарға "Евита", "Жақар Эван Хансен", "Жәбірленушілер", "Жекыл мен Хайд" және "Операның арбауы" мюзиклдеріндегі басты рөлдер жатады. Музыкалық театрда "свинг" термині көбінесе бірнеше хор және/немесе би рөлін ойнайтын актерге қолданылады. Егер дублер басты рөлді орындаса, свинг дублер орындаған рөлді ойнайды. Супер-свинг немесе әмбебап свинг – бұл кең таралған қойылымдарда қажет болған жағдайда ел арасында саяхаттайтын свинг. Ал, промптер актер сахнада немесе көрермендер назарында болмағанда оған ишаралар жасайды.
Бірнеше зерттеулер
Кейбір жағдайларда, бір рөлді алмастыру үшін бірнеше дублер тағайындалуы мүмкін, олар басымдық деңгейі бойынша реттеледі. Басты актер өнер көрсетуге шамасы келмесе, рөл қолжетімді ең жоғары басымдыққа ие дублерге беріледі.
Белгілі мысалдар
Бірнеше актерлер шоу-бизнесте басты актерлердің рөлдерін бірнеше қойылымға ауыстырған дублерлер ретінде танымал болды. Мысалдардың ішінде Лоуренс Оливье үшін Энтони Хопкинс, Оливье 1967 жылы Ұлттық театрдың "Өлім биі" қойылымы кезінде қатерлі ісікпен ауырғанда; 1971 жылы Бродвейде "Иисус Христос Супержұлдызы" қойылымында Тед Нили мен Карл Андерсон Джефф Фенхольт пен Бен Верен үшін, Нили мен Андерсоннан 1973 жылғы фильм нұсқасында және одан кейінгі гастрольдерде ойнау сұралғанда; және Эдвард Беннет 2008 жылы RSC өндірісінде Дэвид Теннанттың "Гамлет" рөлін сомдады. Керри Эллис Мартин МакКатчон ауырып қалғанда "My Fair Lady" мюзиклінде Элиза Дулиттл рөлін орындауға шақырылды. Сол күні көрермендердің арасында Брайан Мэй болды, ол сол кезде "We Will Rock You" мюзиклын жазып жатқан еді, және ол Эллистің өнеріне қатты әсерленіп, оны дереу шоудағы басты рөлге – Мейтке бейімдеді. 1974 жылы баритон Томас Аллен Карл Орфтың "Кармина Бурана" операсының "The Proms" концерті кезінде ауырып қалды. Оның дублері алмастыра алмады, себебі ол дәрігер еді және Алленге көмек көрсетіп жатты. Патрик Маккарти, сол кезде таныс емес, көрермендер қатарынан шығып, сахна артына барып, өзінің қызметін ұсынды – ол кәсіби әнші еді және бұл рөлді жақсы білді. Ол тұрғындардың ыстық ықыласына бөленді. 1978 жылы Мадлен Кан "ХХ ғасыр" Бродвей мюзиклінен тоғыз аптадан кейін кетіп қалды. "Нью-Йорк Таймс" газеті "Ол дауыс байланысының зақымдануына байланысты кетуге мәжбүр болғанын айтты" деп хабарлады. Оның орнына Джуди Кей келді, ол бұрынғыда шағын рөлде ойнаған еді, және сыншылар қайтадан қойылымды қарауға шақырылды. "Нью-Йорк Таймс" газетінің мәліметінше, "[Кей] бірден жұлдызға айналды". Оның өнері жоғары бағаланды, Кей "Театр әлемі" сыйлығын жеңіп алды, және оның театрлық мансабы дамыды. Кейін ол Рок Хадсонмен бірге АҚШ гастрольдерінде ойнады. 2002 жылы (сондай-ақ 2003, 2005 және 2006 жылдары) Сэм Моран балалар тобы "Wiggles" концерттерінде Грег Пейджтің орнын 150-ден астам рет ауыстырды, ал 2006 жылдың қарашасында топтың ресми құрамына енді. Кэрол Хейни "Пижама ойынында" Глэдис рөлін ойнағанда аяғын сындырып алғаннан кейін, Ширли Маклейн рөлді ойнады. Артур Стэнли Джефферсон, сондай-ақ Стэн Лорел деп танылған, Чарли Чаплиннің дублері болды және Лорел мен Чаплин американдық киноға түсер алдында Фред Карноның музыкалық залында жұмыс істеді. Роберто Аланга 2006–07 маусымын 7 желтоқсанда Ла Скалада Франко Зефиреллидің "Аида" операсымен ашты. 10 желтоқсандағы екінші қойылым кезінде, ашылу қойылымының ыңғайсыз болғаны айтылған Аланга, ложжиядан (Ла Скаланың ең арзан орындары) ысқырындар мен ұсыныстар естіп, сахнадан кетіп қалды. Радамес рөлін оның дублері Антонелло Паломби сәтті орындады, ол сахнаға джинсы мен қара көйлек киіп шықты. Эндрю Ллойд Вебердің "Операның арбауы" мюзиклінің 25 жылдығына арналған қойылымда титулдық кейіпкер мен Кристина рөлін дублерлер Саймон Шортен мен Кэти Холл сомдады, олар тайтл әні кезінде төмен түсетін сахнада пайда болды. Фильмде басты актерлердің (толық костюмде) әнді сахнада орындаған кадрлары бір репетицияда түсіріліп, соңғы монтажда қосылды.