Кіріспе

Ангола провинциясы Заир (Заир, , ) – Анголаның 18 провинциясының бірі. Ол елдің солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан және 2014 жылы 594 428 тұрғыны болған. Батысында Атлант мұхиты, солтүстігінде Демократиялық Конго Республикасы, шығысында Уиге провинциясы және оңтүстігінде Бенго провинциясымен шектеседі.

Тарих

Конго халқы (немесе Баконго) Конго (немесе Заир) өзенінің аңғарын XIII ғасырдың ортасында мекендеді және 1390 жылдан 1891 жылға дейін тәуелсіз мемлекет ретінде, ал 1914 жылға дейін Португалия Корольдігінің қарастырылымында болған Конго Корольдігін құрды. 1914 жылы португалдықтар бірнеше көтерілісті басып тастағаннан кейін Конго монархиясы жойылды. 1885 жылдан бастап Португалиялық Ангола құрамында Конго округі болды, ол 1919 жылы Конго/Заир өзенінің солтүстігіндегі Кабинда және оңтүстігіндегі Заир округтеріне бөлінді. 1961–1974 жылдардағы Анголаның тәуелсіздік соғысы кезінде Баконго халқының көп бөлігі Заир Республикасына қашқан. Осы босқындардың көптегені және олардың ұрпақтары Анголаның тәуелсіздігін мойындаған Алвор келісімінен кейін елге оралды. Кулумбимби мұражайы: М’Банза Конгодағы ежелгі патшаның үйі. Яла Нкув (Күш немесе қан ағашы): Конго патшасы үкімдерді орындаған жер. Собордың қираған қалдықтары: Анголаның бірінші шіркеуі, 1491 жылы салынған. Оны Рим папасы Иоанн Павел II аралап көрді. Рико және Пинда порттары: Бұл порттар құлдарды экспорттауға арналған. Понта-ду-Падрао: 1482 жылы Диого Као Анголаны ашқанда португалдықтарға қызмет еткен алғашқы порт.

Капитал

М'Банза Конго (бұрынғы Сан-Сальвадор-ду-Конго) провинцияның орталығы. Қала Луандадан шамамен және Уигеден шамамен қашықтықта орналасқан.

География

Заир провинциясында екі маусым бар: қарашадан мамырға дейін жаңбырлы маусым, ал маусымнан қазанға дейін құрғақ маусым. Провинцияда тропикалық ылғалды климат және жартылай шөлейтті климат басым. Аймақтағы температура 24–26 °C аралығында өзгереді. Аймақтың фаунасы мен флорасы өте алуан түрлі, саванналар мен тығыз жаңбырлы ормандар кездеседі. Заир провинциясының негізгі өзендері: Конго, Мбридж, Луфунде, Зади, Куило және Буенга.

Демография

Облыстағы мемлекеттік тіл – киконго, ал аймақтағы басым этникалық топ – баконго.

Саясат

Заир провинциялық үкіметі губернатор Хосе Жоана Андре мен 3 орынбасар губернатордан тұрады. Ângela Maria Botelho de Carvalho Diogo техникалық қызметтер және инфрақұрылымдар саласының орынбасар губернаторы; Альберто Мария Сабино экономикалық сектордың орынбасар губернаторы; ал Роджерио Эдуардо Забила саяси және әлеуметтік сектордың орынбасар губернаторы.

Әуежайлар

Заир провинциясына үш әуежай қызмет етеді. Сойо және Мбанза Конго әуежайларында асфальтталған ұшу-қону жолақтары бар және Луандаға үнемі рейстер орындалады. Н’зето әуежайы шөппен өсірілген ұшу-қону жолағына ие және жеке рейстерге пайдаланылады.

Мәдениет

Қалалық тойлар 25 шілдеде М’Банза Конгода және 5 сәуірде Сойода өтеді.