Кіріспе

Микротарих – оқиға, қауымдастық, жеке тұлға немесе елді мекен сияқты нақты белгіленген зерттеудің кіші бірліктерін терең тарихи зерттеуге бағытталған тарих жанры. Дегенмен, микротарихтың мақсаты қарапайым жағдайды зерттеуден өзгеше, себебі микротарих, Шарль Джойнердің берген анықтамасына сәйкес, "шағын жерлерде кең мәселелерді көтеруге" ұмтылады. Ол әлеуметтік және мәдени тарихпен тығыз байланысты.

Шығу тегі

Микротарих 1970-ші жылдары Италияда кең таралды. Бұл тәсілдің алғашқы дамушыларының бірі Джованни Левидің сөзіне қарағанда, ол қазіргі тарихнамалық тәсілдердегі сезілген дағдарысқа жауап ретінде пайда болды. Микротарихтың тағы бір негізін қалаушы Карло Гинцбург бұл терминді алғаш рет 1977 шамасында естігенін, одан кейін Леви мен Симона Серуттимен бірге «Микротарих», микротарихи зерттемелер сериясі бойынша жұмыс істей бастағанын айтады. «Микротарих» сөзі 1959 жылы американдық тарихшы Джордж Р. Стюарттың «Пикетт шабуылы: Геттисбургке жасалған соңғы шабуылдың микротарихы, 3 шілде 1863 жыл» атты еңбегі жарық көрген кезде қолданылды. Бұл терминнің тағы бір ерте қолданылуы – «Анналдар» мектебінің тарихшысы Фернан Браудель, ол үшін бұл ұғым оқиғалар тарихымен тым көп айналысқандықтан теріс коннотацияға ие болды. Терминнің үшінші ерте қолданылуы Луис Гонсалестің 1968 жылғы «Pueblo en vilo: Microhistoria de San José de Gracia» еңбегінің тақырыбында кездеседі. Гонсалес микротарихты, оның пікірінше, жергілікті тарихпен ұқсас, және негізінен анекдоттармен айналысатын «petite histoire» арасындағы айырмашылықты көрсетті.

Қадамдасу

Микротарихи әдістің ең ерекше ерекшелігі – зерттеулердің кішкентай көлемі. Микротарихистер қоғамдағы шағын бірліктерге ден қояды, бұл әлеуметтік ғылымдардың жасаған жалпылама тұжырымдарына қарсы реакция болып табылады, себебі олар осы кішкентай бірліктерге сынағанда әрқашан растала бермейді. Мысалы, Гинцбургтің 1976 жылғы «Ірімшік және құрттар» еңбегі – «вероятно, микротарихтың ең танымал және көп оқылатын еңбегі» – он алтыншы ғасырғы итальяндық диірменші, Меноккионың өмірін зерттейді. Микротарихи еңбектерде көбінесе Рихард М. Тристано «кішкентай адамдар» деп сипаттаған тұлғалар, әсіресе діннен тайғандар қарастырылады. Карло Гинцбург микротарихтың басты қағидасы – деректердегі кемшіліктер сияқты кедергілерді тарихи айғаққа айналдыру екенін жазды. Осыған байланысты Леви зерттеушінің көзқарасы микротарихтағы оқиғаның бір бөлігіне айналатынын айтты. Микротарихтың тарихи тәсіл ретіндегі тағы бір маңызды ерекшелігі – элиталық және халықтық мәдениеттің өзара әрекеттесуіне, сондай-ақ тарихтың микро және макро деңгейлері арасындағы байланысқа қызығушылық.