Кіріспе

Құс түрі. Қызғылт қоңырқай (Haemorhous purpureus) – қайыңдар тұқымдасына жататын құс. Ол Солтүстік Американың солтүстік бөлігінде, Канаданың оңтүстігінде және батыс жағалауында көбейеді.

Сипаттама

Қызғылт финк жалпы ұзындығы бойынша және орташа салмағы 23,3 г (0,82 унция), ал салмағы 19,8–28,4 г (0,7–1,0 унция) аралығында болады. Оның қысқа, тірелген қоңыр құйрығы және қоңыр қанаттары бар. Ересек еркектердің басы, кеудесі, арқасы және құйрығы қызыл түсті, арқасы жолақты. Ересек аналықтардың үстіңгі жағы ашық қоңыр, ал астыңғы жағы ақ түсті, бүкіл денесіне қара қоңыр жолақтар шашыранған; олардың көздерінің үстінде беттерінде ақ сызық бар. H. p. californicus түршесі атаулы түрден ұзын құйрығы және қысқа қанаттарымен ерекшеленеді. Екі жыныстың да қауырсыны қараңғырақ, ал аналықтардың түсі көбірек жасыл. Сонымен қатар, оның үлкен мүсігі бар.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Олардың көбейетін жері - Канада мен АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы қылқан жапырақты және аралас орман, сондай-ақ АҚШ-тың Тынық мұхиты жағалауындағы түрлі орманды аймақтар. Солтүстік Канададан құстар Америка Құрама Штаттарының оңтүстігіне қоныс аударады; ал кейбір құстар жыл бойы тұрады. Үй финкінің (батыс АҚШ және Мексикаға тән) енгізілуі салдарынан қызғылт финк популяциясы АҚШ-тың шығысындағы көбею маусымдық жерлерінен ығыстырылды. Екі түрдің де экологиялық нишасы ұқсас, бірақ үй финкі көбінесе жаз айларында қызғылт финкті басып озады.

Тамақ және азықтандыру

Бұл құстар ағаштар мен бұталарда, кейде жердегі өсімдіктерде жем іздейді. Олар негізінен тұқымдар, жидектер және жәндіктермен қоректенеді. Күнбағыс тұқымы, тары және қызылқұмды жақсы көреді.

Өсіру

Қызғылт финк төменгі жазықтардағы қылқан жапырақты және аралас ормандарда ұя салуды ұнатады, тығыз қоныстанған қалалық аймақтардан аулақ болады, бірақ кейде ауылдық тұрғын үйлер маңында кездеседі. Қызғылт финк аналығы көбінесе қылқан жапырақты ағаштардың көлденең бұтақтарында, діңге қарай емес, ұя салады, бірақ кейде ағаш салаларында да кездеседі. Ұясы ашық кесе тәрізді болып келеді, тамыршалар, бұтақтар және шөптерден құралған, ал іші шөп, түк және мүкпен төселген.

Мәдени суреттер

1957 жылы Нью-Гэмпшир штатының мемлекеттік құсы – қызғылт финк деп белгіленді. Нью-Гэмпшир қызыл тауығы (үй тауығының тұқымы) да ұсынылған, бірақ қызғылт финк пайдасына таңдалмады. 1763 жылы Ричард Брукс Мексикада қызғылт финк аналығын "чиантототтл" (чиа тұқымы құсы) деген атпен сипаттады.