Кіріспе

Британдық армия офицері және жазушы (1854–1903)

Полковник Джордж Фрэнсис Роберт Хендерсон, CB (2 маусым 1854 – 5 наурыз 1903) – британдық армия офицері және жазушы, ең белгілі туындысы – «Stonewall Jackson және Америка Азамат соғысы» (1898).

Ерте өмір

Хендерсон 1854 жылғы 2 маусымда Джерси аймағының Сент-Хелиер қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Уильям Джордж Хендерсон, кейін Карлайл соборының деканы, анасы Джейн Мелвилл Дейлл болды. Әкесі мектеп директоры болған Лидс грамматикалық мектебінде білім алған ол, ерте жасынан тарихты зерттеуге бейімділік танытып, Оксфорд университетінің Сент-Джон колледжінде стипендия жеңіп алды. Алайда, ол университетті көп ұзамай тастап, Сандхерстке кетіп, 1878 жылы Британ армиясының 84-ші жаяу полкіне офицер болып қабылданып, қызметке кірді.

Әскери қызмет

Бірнеше ай Үндістанда қызмет өткергеннен кейін, ол лейтенант шеніне көтеріліп, Англияға оралды. 1882 жылы ол Мысырға әскери міндеттерге жіберілді, Кассасин және Тель-эль-Кебир шайқастарында қатысты. Осы кезеңде ол жауынгерлік ерлігі үшін көптеген мақтаулар алды және 1886 жылы капитан шеніне өкілді. 1885 жылы ол қару-жарақ қызметі бөліміне бекітілді. 1889 жылы оның алғашқы еңбегі "Фредериксбург жорығы" (авторы аталмаған) жарық көрді. Сол жылы ол Сандхерстте тактика, әскери құқық және басқару пәнінен оқытушы болды. Бұл қызметтен кейін ол 1892-1899 жылдары Штаб колледжінде әскери өнер және тарих профессоры болып тағайындалды, онда жас офицерлер буынына зор әсер етті. Оның Шпихерен шайқасы туралы зерттеулері бірнеше жыл бұрын бастау алған еді. Содан кейін 1898 жылы сегіз жылдық еңбектің нәтижесінде оның шедевр туындысы – "Стоунволл Джексон және Американдық азамат соғысы" жарық көрді.

Кейінгі өмір және өлім

Екінші Бур соғысында Хендерсон бас қолбасшы лорд Робертстің штабында барлау директоры болып ерекше көзге түсті және 1899 жылдың 23 желтоқсанында подполковник шеніне көтерілді. Ол Оңтүстік Африкада болғанда, бірнеше аптадан кейін, 1900 жылдың 10 қаңтарында жергілікті полковник шеніне ие болды. Лорд Робертс 1900 жылдың 31 наурызындағы хабарламасында Хендерсонның "елдің физикалық ерекшеліктері және жаудың орналасуы туралы құнды және сенімді ақпарат" бергенін жазды. Бірақ, тым көп жұмыс істеу және безгек оның денсаулығын құлатты, сол себепті ол 1902 жылдың қаңтарында елге қайта оралуға мәжбүр болды, соңынан соғыстың ресми тарихын жазуға тағайындалды. Денсаулығының нашарлауы оны Мысырға баруға мәжбүр етті, ол 1903 жылдың 5 наурызында Асуанда қайтыс болды. Ол Оңтүстік Африка соғысы тарихының, жаулық әрекеттер басталғанға дейінгі оқиғаларды қамтитын бөлігін аяқтады, көлемі шамамен бір томға жуық болды, бірақ Соғыс министрлігі оны жарияламауға шешім қабылдады, ал жұмысты сэр Ф. Морис жаңадан бастады.

Мұра

Хендерсонның түрлі дәрістері мен баяндамалары 1905 жылы капитан Малкольм, D.S.O. тарапынан жиналып, "Соғыс ғылымы" деген атпен жарияланды; осы жинаққа Лорд Робертс естелік жазбасын қосты.