Кіріспе

Сан-Франциско, Калифорния, АҚШ-тағы мұражай.

Тарих

Мұражайдың бастауы Чикаголық миллионер Эйвери Брундедждің Сан-Франциско қаласына жасаған қайырымдылығынан туындайды, ол Азия өнерінің көрнекті коллекционері болған. 1958 жылы құрылған Азия өнері қоғамы Брундедждің коллекциясын иелену мақсатымен құрылған топ еді. Мұражай 1966 жылы Голден Гейт саябағындағы М. Х. де Янг еске алу мұражайының бөлімі ретінде ашылды. Брундедж мұражайға сыйлық беруді жалғастырды, соның ішінде 1975 жылы қайтыс болғаннан кейін Азия өнерінің барлық қалған жеке коллекциясын мұра етіп қалдырды. Барлығы Брундедж Сан-Францискоға 7700-ден астам Азия өнері туындыларын сыйлады. Брундедж АҚШ пен Азия арасында "түсіністік көпірін" құруды мақсат еткенімен, оның іс-әрекеттерін терең зерттеу оның музейдің миссиясы мен құндылықтарына толыққанды қайшы келетін расистік, сексистік және антисемиттік көзқарастары бар екенін көрсетті. 2020 жылы мұражай Брундеджтің мүсінін холлынан алып тастады, ол бес он жылдан бері тұрған еді, және оның даулы мұрасын жан-жақты қайта қарауға кірісті. Мұражай директоры Джей Сюй Брундеджтің "расистік және антисемиттік көзқарастарды ұстанғанын" жазды. Джей Сюй – мұражай директоры.

Көшіру

2003 жылға дейін мұражай Голден Гейт паркіндегі де Янг мұражайымен ортақ кеңістікте орналасқан. Мұражай коллекциясының өсуімен, Голден Гейт паркіндегі ғимараттар коллекцияны көрсетуге немесе тіпті сақтауға жеткіліксіз болып қалды. 1987 жылы мэр Дианна Файнштейн азаматтық орталықты жаңғырту жоспарын ұсынды, ол мұражайды Бас кітапханаға көшіруді де қамтыды. 1995 жылы Кремний аңғарының кәсіпкері Чонг Мун Ли мұражайдың жаңа ғимаратын салуға арналған қаржы жинау кампаниясын бастау үшін 15 миллион доллар көмектесті. Парктегі соңғы жылы мұражай жаңа орнына көшіру мақсатымен жабылды. 2003 жылдың 20 наурызында ол итальяндық сәулетші Гае Аулентидің жетекшілігімен жаңартылған Сан-Франциско азаматтық орталығының қарама-қарсысындағы бұрынғы Сан-Франциско қалалық кітапхана ғимаратында қайта ашылды. Сонымен қатар, Lord Cultural Resources компаниясына мұражайды көшіру бойынша үш кезеңді жоспарлау зерттеулерін жүргізу тапсырылды. Ескі Бас кітапхана 1917 жылы Джордж Келхам жобалаған сәнді стильдегі ғимарат болды. Гае Ауленти жобалаған 160,5 миллион долларлық жаңа жоба мұражайдың орталық бөлігін құрайтын, жарықтандырылатын ішкі ауланы енгізді. Кейбір ішкі қабырғаларды алып тастау арқылы Ауленти келушілердің еркін қозғалысын және көрмелерді көрсетуді жеңілдету үшін кеңдік сезімін жасады. Жаңа мұражай бұрынғы Голден Гейт паркіндегі орналасқан жермен салыстырғанда көрме алаңын шамамен 75 пайызға ұлғайтты. Жаңарту ғимараттың сейсмикалық қауіпсіздігін арттыру схемасын да қамтыды, оның ішінде іргетасты оқшаулау жүйесі қолданылды. Түйіндер ғимараттың қазіргі еденінің астындағы іргетас жүйесіне орнатылды, ал олардың үстіне жаңа жертөле салынды. Бұдан өзге, бетондық қима қабырғалармен құрылысты нығайту арқылы ғимараттың барлық бөліктері үшін қатаң тік жүктеме жолы құрылды. 2011 жылдың қазан айында мұражай жаңа имиджін таныстырды. Wolff Olins брендтік агенттігі жасаған логотип – төңкерілген әріп «А», ол Азия өнеріне жаңа перспективадан қарау идеясын білдіреді.

Кеңейту

2016 жылдың наурыз айында музей Сан-Францискодағы азаматтық орталық ғимаратына қосымша жаңа павильон салуды жариялады. Жаңа павильон музейдің Хайд-стрит жағындағы, қазіргі төменгі қабаттағы қанаттың үстіне орналасады; сондай-ақ ол музейдің бірінші қабатына шамамен 9 000 шаршы фут жаңа кеңістік қосады. Бұл кеңейту 2019 жылдың қыркүйегіне дейін ашылуы күтілуде. 2019 жылдың қаңтар айында Эбби Чен қазіргі заманғы өнер жетекшісі болып тағайындалды.

Жинақ

Жинақта Азияның барлық ірі елдері мен мәдениеттерінен 18 000-ға жуық өнер туындылары мен артефакттар бар, олардың кейбіреулері 6000 жылға дейін сонады. Галереялар Оңтүстік Азия, Иран және Орталық Азия, Оңтүстік-Шығыс Азия, Гималай, Қытай, Корея және Жапония өнеріне арналған. Мұражай галереяларында 2000-нан астам туынды қойылған. Мұражай арнайы және кезеңдік көрмелерге айналды, соның ішінде: Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Қытайдан тысқары елдерге шыққан алғашқы маңызды қытай көрмесі (1975 жылы), сегіз апта ішінде 800 000 келушіні қамтыған археологиялық көрме және 1991 жылы Далай-лама ашқан даналық және мейірімділік туралы көрме.

Сәй үйі

Музейдің екінші қабатында жапон шай үйі көрсетілген. Бұл шай үйі Киотода салынған, содан соң бөлшектелген, Сан-Францискоға тасымалданған және мұражайда жапон ағаш шеберлерімен қайта құрастырылған. Шай үйінің аты "Тұман ішінде" деп аталатын ағаш тақтада жазылған, ол мұражайдың екінші қабатында шай үйінің жанында орналасқан. Бұл ағаш тақтадағы каллиграфия Ямада Собиннің каллиграфиясына негізделген және мұражайдың жапон өнерінің алғашқы кураторы Йосико Какудоның тапсырысы бойынша жасалған. Шай үйін архитектор Осаму Сато қолданылатын шай үйі ретінде де, көрме экспонаты ретінде де жобалаған. Бұл үш және үш төрттен бір бөлік (сандзё дайме) татами бөлмесі. Онда суреттер мен гүлдерді қоюға арналған ниша, қыс айларында суды қайнатуға арналған электрмен жұмыс істейтін кіріңкі ошақ, сондай-ақ таза сумен және дренаж жүйесімен жабдықталған дайындау аймағы (мидзуя) бар.