Қоғамдағы экономикалық жіктелу – әлеуметтік топтардың экономикалық айырмашылықтарға қарай бөлінуі. Байлықтың маңызды қабысы мен жіктелу деңгейлері қарастырылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Экономикалық қабатталудың болуы
Existence of economic strata
Экономикалық қабатталу – қоғамда әлеуметтік топтардың экономикалық көрсеткіштер бойынша бөлініп, қабаттарға жіктелуі. Әртүрлі экономикалық деңгейлер мен қабаттар айқын байқалады. Кез келген жүйеде жеке адамдардың әл-ауқаты әртүрлі болуы мүмкін, бірақ экономикалық қабатталу әдетте әртүрлі топтардың иеленген байлығы арасындағы айтарлықтай айырмашылықтардың болуын білдіреді, ал орталық санаттағы топтарда мұндай айырмашылықтар сирек кездеседі. Экономикалық қабатталуды экономикалық теңсіздікпен шатастыруға болмайды. Экономикалық теңсіздік байлықтың диапазонымен айналысады, ал экономикалық қабатталу – бөлек қабаттардың болуымен. Әрине, экономикалық теңсіздік пен экономикалық қабатталу бір мезгілде кездесуі мүмкін.
Economic stratification refers to the condition within a society where social classes are separated, or stratified, along economic lines. Various economic strata or levels are clearly manifest. While in any system individual members will have varying degrees of wealth, economic stratification typically refers to the condition where there are meaningful gaps between the wealth controlled by various groups, and few instances in the transitional regions. Economic stratification should not be confused with the related concept, economic inequality. This deals with the range of wealth, rather than the existence of distinct strata. Economic inequality and economic stratification can coincide, of course.
Себептік факторлар
Осы әсерлердің көптегені себепші факторлар ретінде де әрекет етеді. Егер қашықтан шығу тежелмесе, бұл жағдай прогрессивті түрде үлкен қабаттануға алып келеді. Кері байланыс механизмін бұзу – кез келген теңгерімді жүйе үшін ең қауіпті қатер, себебі ол инфляция немесе депрессияға дейін жететін экономикалық құбылуларға әкелуі мүмкін. Қабаттанудың тарихи мысалы – 1920-шы жылдардың соңы мен 1930-шы жылдардағы Ұлы депрессия. Монополиялардың күші мен ықпалы артып, жұмысшы табының сатып алу қабілеті біртіндеп төмендеді, содан кейін банктердің банкроттығы сияқты басқа факторлар экономикалық құлдырауға себеп болды. Мұндай құлдыраулар капиталдың айналымының (M1) осындай жүйелерде M2-нің үнемі артуына өте тәуелді болуынан туындауы мүмкін. M2-нің бір бөлігі M1-ге M2-нің M1-ге айналу қарқыны қолда бар M1 көлемімен ұстап тұру мүмкін болмайтын деңгейге жеткенше үздіксіз түрлендіріледі. Ұлы депрессия кезінде M2 акциялар мен банкноттарды білдірді. M2-нің құны M1 ұсынысынан басып өткені байқалғанда, M2-ні M1-ге ауыстыруға байланысты үрей туды, нәтижесінде M2-нің жылдам құнсыздануы және 1929 жылғы Уолл-стрит құлдырауы болды. Егер M1, M2-нің M1-ге айналуын қолдау үшін арттырылса, инфляция M1-дің физикалық көлемі қиындық тудырғанша өседі, соның салдарынан экономикалық құлдырау орын алады, бұл Германияда сол кезеңде болған жағдайға ұқсас. Осы жағдайларда M1 ұсынысын арттыру немесе азайту (M2-ге қатысты) экономикалық құлдыраудың алдын толығымен қамтамасыз ете алмайды. Сондықтан экономикалық қабаттанудың өзі оның шамасына қарай экономикалық құлдырауға әкеледі деп тұжырымдауға болады. Тиімді заңнамалық процестер құлдыраулар арасындағы уақытты ұзартуға мүмкіндік береді, бірақ қабаттанудың салдарының бірі осы процестің нашарлауы болғандықтан, ол өзін-өзі үдетіп дамытатын процеске айналады.
Many of these effects also act as causative factors. This induces progressively greater stratification unless action is taken to limit a runaway condition. Corruption of the feedback mechanism is the most dangerous threat to any balanced system, since it can lead to economic oscillations of increasing magnitude until runaway inflation or depression results. A historical example of runaway stratification is the Great Depression of the late 1920s and 1930s. As monopolies gained increasing power and influence, the working class gradually lost purchasing power until other factors, such as the bank failures, coincided to produce an economic collapse. Such collapses can occur because the circulation of capital (M1) in such systems becomes highly dependent upon continually increasing apparent quantities of M2. A percentage of M2 is continually being converted into M1 until a point is reached in which the rate of conversion of M2 into M1 cannot be sustained by the available quantity of M1. In the case of the Great Depression, M2 refers to stocks and bank notes. When it became apparent that the valuation of M2 exceeded the supply of M1, a panic ensued to convert M2 to M1, resulting in the rapid apparent devaluation of M2, and the Wall Street Crash of 1929. In the case where M1 is increased to support the increasing conversion of M2 into M1, inflation increases until the physical supply of M1 becomes unwieldy and the result is also economic collapse, as was the case in Germany during the same period. It is apparent that under these conditions, neither increasing the supply of M1 nor decreasing it (relative to M2) can effectively prevent an economic collapse. Therefore, it can be postulated that economic stratification itself ultimately results in economic collapse of one degree or another. An effective legislative process can prolong the period between collapses, but since one of the effects of stratification is the degradation of this process, it becomes a self accelerating process.