Кіріспе

Евгений Филд-старший (2 қыркүйек 1850 - 4 қараша 1895) – американдық жазушы, ең көп балалар поэзиясы және юмористикалық эсселерімен танымал. Ол «балалық шақтың ақыны» деп белгілі болды.

Ерте өмір және білім

Филд Сент-Луис қаласында, Миссури штатында 634 S. Бродвейде дүниеге келді, қазіргі таңда оның балалық шағының үйі жұртшылыққа ашық, «Эуджин Филд үйі және Сент-Луис ойыншық мұражайы» болып сақталып қалған. Филдтің әкесі, адвокат Розуэлл Мартин Филд, Дред Скотт ісін қозғаған заңгер болды. Филд Уильямстаундағы Уильямс колледжінде білім алды. Оның әкесі Евгений 19 жасқа толғанда қайтыс болды, ал ол сегіз айдан кейін Уильямстан шығып кетті. Содан кейін ол Иллинойс штатының Гейлсбург қаласындағы Нокс колледжіне түсті, бірақ бір жылдан соң оқуды тастады, одан кейін Миссури штатының Колумбия қаласындағы Миссури университетіне оқуға түсті, онда оның ағасы Розуэлл да оқыды. Филд студенттік кезеңін әзіл-қалжыңмен өткізді. Ол президенттің шарап погребіне шабуыл жасады, президент үйін мектеп түстерімен бояды және түн ортасында мектептің танымал зеңбіректерін атты. 1883 жылы Филд Чикагоға көшіп келді, онда «Шарпс және Флатс» атты юмористикалық газет бағанасын «Чикаго Дэйли Ньюс» үшін жазды. Оның Чикагодағы үйі N. Кларендон және W. Хатчинсон көшелерінің қиылысына жақын, қазіргі Буэна Парк ауданында орналасқан. «Шарпс және Флатс» бағанасы газеттің таңғы басылымында жарияланды. Онда Филд сол кездегі өзекті мәселелер мен тұлғалар туралы, әсіресе өнер мен әдебиет саласындағы қысқа пікірлер айтты. Чикагоның, әсіресе Бостонмен салыстырғанда, интеллектуалдық қарымы туралы ойлар оның сүйікті тақырыбы болды. 1887 жылдың сәуірінде Филд: «Чикаго әдебиет, өнер және ғылым саласында өзін дамытуға ұмтылып жатқанда, көне Бостон балық аулау өнерін қайта жандандыруға тырысып, бағалы уақытын бекерге жұмсап жатыр» деп жазды. Сол жылы Чикагоның Ұлттық лигасының бейсбол клубы болашақ бейсбол даңқына ие Майк «Кинг» Келлиді Бостонға сатты, ал одан кейін Бостонның белгілі ақыны және дипломаты Джеймс Рассел Лоуэлл Чикагоға сапармен келді. Филд: «Чикаголықтар мырза Лоуэллге ерекше қызығушылық танытуда, себебі ол, мүмкін, өткен аптада 1887 жылғы бейсбол маусымына арналған Чикагоның құрметті ұлының қызметін қамтамасыз еткен іскерлік және бай қауымның ең басты өкілі» деп жазды. «Бостонның Чикагоға өзінің бейсбол командасының капитаны үшін келгені Бей штатының мегаполисі мен құдіретті батыстың мегаполисі арасындағы достық байланысты нығайтты; бұл шындық біздің жұртшылығымыздың келесі сейсенбіде Лоуэлл мырзаны құшақтап қарсы алуында көрінеді». Төрт айдан кейін Келли Бостон командасының құрамында Чикагоға алғаш рет келгенде, Филд «Прейри авеню миллионері полковник Сэмюэл Дж. Босбишельмен» әңгімелесті. Босбишель: «Мен Келли мырзаны Лоуэллге қарағанда жақсы көремін. Лоуэлл осында болғанда мен оны 3500 долларлық кешкі асқа шақырдым, бірақ мен не істесем де оны оятуға қол жеткізбедім. Ол тек әдебиет туралы ғана сөйлегісі келді. Мен қоғамда болғанда жұмыс туралы сөйлеспеуге тырысамын, ал Лоуэллдің ерекшелігі мені қынжырды. Егер [чикаголық юморист] Франк Линкольн болмаса, оның еліктеулері мен күлкілі оқиғалары болмаса, кешкі ас көңілсіз болар еді. Бірақ Келли басқаша адам, ол Лоуэллге қарағанда жан-жақтырақ. Мен ол кешкі асқа отырған төрт сағат ішінде бірде-бір кітап туралы сөз қозғағанын естімедім. Ол әңгімесін тек бейсбол туралы тақырыптармен шектемеді, ол ат спорты туралы білімі мол, және ол таныс жарыс жылқылары мен танысқан жетекші жокейлер туралы қызықты әңгімеледі». Филд алғаш рет өлеңдерін 1879 жылы, «Christmas Treasures» өлеңі «A Little Book of Western Verse» жинағында жарық көрген кезде жариялады. Одан кейін оннан астам өлең жинағы жарық көрді және ол балаларға арналған жеңіл өлеңдерімен танымал болды, олардың ішіндегі ең танымалдары «Уинкен, Блинкен және Нод» және «Дуэль» (әдетте «Гингем ит және Калико мысық» деп танылады). Оның баланың өлімі туралы «Көк бала» өлеңі де кеңінен танымал. Филд сонымен қатар «The Holy Cross» және «Даниел және шайтан» сияқты бірнеше қысқа әңгімелер жариялады. «Библиоманның махаббат істері» жинағы 1896 жылы Филдтің өлімінен кейін, оның ағасы Розуэлл Мартин Филдтің кіріспесімен жарық көрді. Филд Чикагода 45 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол Кенилворттағы Киелі жұбанышшы шіркеуіне жерленген. Слэсон Томпсонның 1901 жылғы Филдтің өмірбаянында ол бастапқыда Чикагодағы Грейсленд зиратына жерленген, бірақ оның күйеу баласы, Киелі жұбанышшы шіркеуінің аға күзетшісі, оны 1926 жылдың 7 наурызында қайта жерледі.

Мұра

Оның бірнеше өлеңдері музыкаға қойылып, коммерциялық табысқа ие болды. Көптеген туындылары Максфилд Пэриштің суреттерімен толықтырылған. Сент-Луистегі балалық шағындағы үйі қазір мұражай. Юджин Филд үйінде Филдтің көптеген естеліктері сақталған, оның ішінде түпнұсқа қолжазбалары, кітаптары, жиһаздары, жеке заттары және оның өлеңдеріне шабыттанған ойыншықтары бар. 2016 жылы Филд Чикаго әдеби даңқ залына енгізілді. Филдтің құрметіне 1922 жылы Чикагодағы Линкольн паркі зообағында оның "Rock a by Lady" өлеңінен "Айман ханым" мүсіні орнатылды. Чикагоның Олбэнь Парк ауданында оның құрметіне саябақ пен дала үйі аталған. Жақын маңдағы Оук Паркте (Иллинойс штаты) тағы бір саябақ оның есімімен аталады. Вашингтон паркінде (Филдтің Денвердегі үйінің жанында) Винкен, Блинкен және Нод мүсіні орнатылған. Винкен, Блинкен және Нодтың тағы бір мүсіні Уэллсборо қаласының алаңының ортасында (жергілікті тұрғындар "жасыл" деп атайды) тұр. Орта батыстағы көптеген бастауыш мектептер оның есімімен аталады, мысалы: Чикагодағы Юджин Филд бастауыш мектебі (Иллинойс штаты), Уилинг (Иллинойс), Рок-Айленд (Иллинойс), Элмхурст (Иллинойс), Нормал (Иллинойс), Парк-Ридж (Иллинойс), Мэривилл (Миссури), Сент-Джозеф (Миссури), Ганнибал (Миссури), Колумбия (Миссури), Мексика (Миссури), Неошо (Миссури), Поплар-Блафф (Миссури), Спрингфилд (Миссури), Вебб-Сити (Миссури), Манхэттен (Канзас), Оттава (Канзас), Миннеаполис (Миннесота) және бұрынғы Мунси (Индиана штаты, 1973 жылы жабылған). Филд есімімен аталған басқа мектептер: Литтлтон (Колорадо), Митчелл (Оңтүстік Дакота), Сиукс-Фолс (Оңтүстік Дакота), Тулса (Оклахома), Алтус (Оклахома), Оклахома-Сити (Оклахома), Хьюго (Оклахома), Бомонт (Техас), Хьюстон (Техас), Альбукерки (Нью-Мексико), Меса (Аризона), Пасадена (Калифорния), Сан-Диего (Калифорния) және Сильвертон (Орегон). Филдтің Денвердегі үйіне жақын Денвер қалалық кітапханасының бір бөлімшесі, сондай-ақ Денвердің Поэтс Роу ауданындағы пәтерлер үйі оның есімімен аталады. Массачусетс Амхерст университетінің Орчард Хилл жатақханасы да Филдтің есімін алып жүреді. Өлер алдында Филд 12 жасар баланың 30 жастағы әйелге құмар болғаны туралы анонимді туынды жазып, жариялаған. Ол "Тек бір бала" деп аталды. 1920 жылдары американдық драма сыншысы және журнал редакторы Джордж Джин Нейтан оны ғасыр басында жасөспірімдер арасында кең таралған тыйым салынған туынды ретінде еске алды, оған сондай-ақ "Фанни Хилл" және "Париждің жасыл қыздары" кіретін. 1968 жылы Grove Press баспасы оны автордың нақты атымен шығарды.