Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Римдік генерал, саясаткер және Юлий Цезарды өлтірген (б.з.д. 81–43 ж.)
Roman general, politician, and assassin of Julius Caesar (81–43 BC)
Децим Юний Брут Альбин (б.з.д. 27 сәуір 81 ж. – б.з.д. қыркүйек 43 ж.) – Римдік генерал және саясаткер, республика кезеңінің соңындағы тұлға және Юлий Цезардың өлтірілуіне басты себепкерлердің бірі. Бұрын ол Галлия соғыстарында және Помпейге қарсы азамат соғысында Цезардың маңызды қолдаушысы болған. Децим Брутты көбінесе оның алыс туысы және құпияласы Марк Юний Брутпен шатастырады.
Decimus Junius Brutus Albinus (27 April 81 BC – September 43 BC) was a Roman general and politician of the late republican period and one of the leading instigators of Julius Caesar's assassination. He had previously been an important supporter of Caesar in the Gallic Wars and in the civil war against Pompey. Decimus Brutus is often confused with his distant cousin and fellow conspirator, Marcus Junius Brutus.
Ерте өмір
Децим, әлдебір Рим сенаторы Децим Юний Брут пен оның танымал әйелі Семпронияның ұлы болған болуы мүмкін, ол б.з.д. 63 жылы Катилинаның қастандықтарына қатысқандардың бірі еді. Оның туған күні 27 сәуірде болған сияқты, және ол б.з.д. 81 жылы дүниеге келген болуы мүмкін, мүмкін, сәл ертерек. Децим – әулетті әулеттен шыққан: оның әкесі, атасы және бабасы консулдар болған, ал анасы, шамасы, тағдыры қасіретті халық реформаторы Гай Гракхтың ұрпағы болған. Ол сондай-ақ, Постумий Альбин есімді патрицийдің асырап алған ұлы болды, ол осы есімді ежелгі ақсүйектердің соңғы өкілдерінің бірі еді. Көне дереккөздердің кейбіреулері Децимді «Альбин» деп атаса да, және ол өзі шығарған кейбір монеталарда да кездеседі, Децим асырап алуды көрсету үшін есімін өзгерткен жоқ, әдеттегідей, және оның замандастары оны туған есімімен атады, тіпті ресми жағдайларда да. Юлий Цезарь Децим Брутты ұлындай жақсы көретінін бірнеше рет айтқан. Сайм, егер Брут Цезардың заңды ұлы болса, онда Децимнің Марк Бруттан гөрі ықтимал екенін дәлелдеді. Децим Цезардың өсиеті бойынша екінші дәрежелі мұрагер аталды және Цезардың болашақ баласының қамқоршысы болып тағайындалды. Рим тарихшысы Аппиан мұны Цезардың Децимді асырап алғаны ретінде түсіндірді. Децим Брут өмірінің көп бөлігін Публий Клодий Пулхер, Гай Скрибоний Курио және Марк Антонийдің серіктерінде өткізді.
Decimus was probably son of the Roman senator Decimus Junius Brutus and his notorious wife Sempronia, one of the participants in the conspiracy of Catilina in 63 BC. His birthday seems to have been 27 April, and he was probably born in the year 81 BC, perhaps slightly earlier. Decimus was of distinguished ancestry: his father, grandfather and great grandfather had all been consuls, and his mother was likely descended from Gaius Gracchus, the ill fated popular reformer. He was also adopted by a patrician named Postumius Albinus, one of the last members of the ancient noble house which bore that name. Although some ancient sources accordingly refer to Decimus as 'Albinus', and the name also appears on some coins he himself minted, Decimus does not seem to have changed his name to reflect the adoption, as was customary, and his contemporaries continued referring to him by his birth name, even in official contexts. On several occasions Julius Caesar expressed how he loved Decimus Brutus like a son. Syme argued that if a Brutus was the natural son of Caesar, Decimus was more likely than Marcus Brutus. Decimus was named an heir in the second degree in Caesar's will and was designated to become guardian of any child Caesar would have. Roman historian Appian interpreted this as being an adoption of Decimus by Caesar. Decimus Brutus spent his youth mainly in the company of Publius Clodius Pulcher, Gaius Scribonius Curio, and Marcus Antonius.
Соғыс кезінде
[[Файл:Д. Юниус Брут Альбинус, динар, 48 б.з.д., РРК 450 1а. jpg|thumb|Бұл динарды б.з.д. 48 жылы Децимус Брут соғып шығарған, ол Галлиядағы әскери қызметін еске түсіреді, себебі динардың алдыңғы жағында Марстың (Рим соғыс құдайының) басы, ал артқы жағында галлдық карнистері мен қалқандары бейнеленген. Шешуші Морбиан шайқасында Децимус Брут венетер флотын жойды. Децимус Брут ұзын таяқтарға бекітілген, орақ тәрізді ілгектерді пайдаланып, жаудың желкендеріне шабуыл жасады, оларды қозғалмай қалдырып, римдік десанттық топтар үшін жеңіл олжаға айналдырды. Ол б.з.д. 52 жылы Верцингеторикске қарсы да қызмет еткен. Республикалық азамат соғысы басталғанда, Децимус Брут өзінің қолбасшысы Цезарьдің жағына шығып, қайтадан флот операцияларын басқаруға бекітілді. Ричард Биллоус Цезарь Децимус Брутті ұлындай жақсы көргенін айтады. Б.з.д. 50 жылы ол Цицеронның досы, кейін Фарсалда Помпеймен бірге шайқасқан Гай Валериус Триарийдің қарындасы Паула Валерияға үйленді. Грек қаласы Массилия (қазіргі Марсель) Помпейдің жағына шықты, ал Цезарь Испанияға жету үшін және Помпейді оның легиондарынан бөліп алу үшін асығыс болды, Децимус Брутті Массилияны теңізден блокадалауға қалдырды. Отыз күн ішінде Децимус Брут бастапқыда флотты құрып, Массилия флотын екі рет жеңіп, Гай Требониймен (қоршауды басқарған) бірге Массилияның капитуляциясын қамтамасыз етті.
[[File:D. Junius Brutus Albinus, denarius, 48 BC, RRC 450 1a. jpg|thumb|This denarius minted by Decimus Brutus in 48 BC, recalls his military service in Gaul, as the obverse features the head of Mars (the Roman god of War), and the reverse shows Gallic carnyces and shields. In the decisive Battle of Morbihan, Decimus Brutus succeeded in destroying the Veneti's fleet. Using sickle like hooks fitted on long poles, Decimus Brutus attacked the enemy's sails, leaving them immobilized and easy prey to Roman boarding parties. He also served against Vercingetorix in 52 BC. When the Republican Civil War broke out, Decimus Brutus sided with his commander, Caesar, and was entrusted once again with fleet operations. Richard Billows argued that Caesar loved Decimus Brutus almost as a son. In 50 BC he married Paula Valeria, the sister of Gaius Valerius Triarius, a friend of Cicero who later fought alongside Pompey at Pharsalus. The Greek city of Massilia (present day Marseille) sided with Pompey the Great, and Caesar, hastening to reach Hispania and cut Pompey off from his legions, left Decimus Brutus in charge of the naval blockade of Massilia. Within thirty days, Decimus Brutus built a fleet from scratch, defeated the Massilian fleet twice, and together with Gaius Trebonius (who commanded the siege) secured the capitulation of Massilia.
Ұшу және өлім
Цицеронның қолдауымен Децимус Брут Альп тауларын өтіп, Антонийге қарсы соғыста Планкусқа қосылды. Бірақ Планкус жақын арада жаңа бағытқа бұрғаннан кейін оның жағдайы қиынға түсіп, қашуға мәжбүр болды. Ол Маркус Юниус Брут пен Кассиус орналасқан Македонияға жетуге тырысты, бірақ қыркүйектің ортасында Марк Антонийге адал галл басшысы оны жол үстінде өлтірді. Децимус Бруттың өмірінің соңғы екі жылында жазған бірнеше хаты Цицеронның хаттар жинағында сақталған.
With Cicero's support, however, Decimus Brutus crossed the Alps to join Plancus in the war against Antony; but when Plancus switched sides his position became untenable and he was forced to flee. He attempted to reach Macedonia, where Marcus Junius Brutus and Cassius had stationed themselves, but was executed en route in mid September by a Gallic chief loyal to Mark Antony. Several letters written by Decimus Brutus during the last two years of his life are preserved among Cicero's collected correspondence.
Мәдени суреттер
Децимнің мұрасы, Цезарьді өлтіруге қатысқан заговоршылардың бірі болған Маркус Брутқа қарағанда, оқшаулаусыз. Ол көбінесе осы Маркус Брутпен шатастырылады немесе бейнелеулерде біріктіріледі. Шекспирдің "Жулиус Цезарь" пьесасында Децимус Брут қателікпен "Деций" деп аталады. Ол Джозеф Аддисонның "Като, трагедия" пьесасында да "Деций" деген атпен көрінеді. Ал "Цицеронның трагедиясы" пьесасында өзінің нақты атымен пайда болады. Аллан Массидің 1993 жылғы "Цезарь" кітабында Decimus Junius Brutus Albinus өзінің тарихын және галл басшысы тарапынан тұтқынға алынғанда Цезарьді өлтіруге қатысу себебін баяндайды. Колин Маккалоудың "Цезарь және Қазан" романдарында (оның "Рим шеберлері" сериясынан) Децимус Брут маңызды кейіпкер болып табылады. Бұл романдарында ол және Гай Требоний кісі өлтіру құрылысының нақты басшылары ретінде бейнеленеді. Конн Иггульденнің "Император" кітап сериясында Децимус Брут пен Маркус Брут тарихи тұлғалары "Маркус Брут" деген бір кейіпкерге біріктірілген. Бен Кейннің "Ұмытылған легион", "Күміс бүркіт" және "Римге жол" кітаптарында Децимус Брут сюжетке маңызды рөл атқарады, ал кітаптың қалған бөлігінде Фабиоланың сүйіктісі ретінде көрсетілген. Роберт Харристің "Диктатор" романында Цезарьді өлтіру кезінде Цезарьдің "Сен де ме?" деген сөзімен нысанаға алынған Брут – Маркус емес, Децимус. "Et tu" деп жиі аударылатын бұл фраза Шекспирдің "Юлий Цезарь" пьесасында мәңгілікке сақталған. С.Ж.А.Турнидің "Мариус Мюлз" кітап сериясында Децимус Брут керемет теңіз командирі және Цезарьдің ең адал офицерлерінің бірі ретінде кеңінен суреттелген.
Decimus' legacy is not as notable as that of the other Brutus who was among the conspirators, Marcus Brutus, whom he is often confused for, or merged with, in depictions. In Shakespeare's Julius Caesar, Decimus Brutus is mistakenly called "Decius". He also appears in the play Cato, a Tragedy by Joseph Addison also here under the name "Decius". He appears with his actual name in the play The Tragedy of Cicero. In Allan Massie's 1993 book entitled Caesar, Decimus Junius Brutus Albinus narrates his story and reason for joining in Caesar's assassination while being held captive by the Gallic chief. In Colleen McCullough's novels Caesar and The October Horse (of her Masters of Rome series) Decimus Brutus is an important character. In these novels, he and Gaius Trebonius are portrayed as the real leaders of the assassination conspiracy. In Conn Iggulden's Emperor series of books the historical figures of Decimus Brutus and Marcus Brutus are blended together into the one character named Marcus Brutus. In Ben Kane's books The Forgotten Legion, The Silver Eagle, and Road To Rome, Decimus Brutus is shown as a fairly major character to the plot and the rest of the book as Fabiola's lover. In Robert Harris' novel, Dictator, it is Decimus, not Marcus, who is the Brutus targeted during Caesar's assassination by Caesar's alleged accusatory words, "Even you?". The phrase, more often rendered as "Et tu", is immortalized in Shakespeare's Julius Caesar. In S. J. A Turney's series of novels titled Marius Mules, Decimus Brutus is heavily featured as a brilliant naval commander and one of Caesar's most loyal officers.